مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 57 2026 03 19 A Review of Science and Research Funding: Structures and Mechanisms مروری بر تأمین مالی علم و پژوهش: ساختارها و سازوکارهای تامین مالی 22 54 735644 10.22034/sspp.2026.2050357.3758 FA نجم الدین یزدی پژوهشگر پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف 0000-0002-7160-5205 فاطمه حسابی پژوهشگر پسادکترای پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف علی ملکی استادیار پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه صنعتی شریف 0000-0001-8145-8491 Journal Article 2025 01 10 Abstract<br><br>Research funding through various structures and mechanisms directly impacts the performance of funding systems and scientific outputs. This study was conducted between April 2024 and March 2025. Different approaches to research funding exert distinct effects on the research and development process, potentially strengthening or weakening specific components of the research system. Awareness of these approaches enables policymakers to allocate financial resources optimally based on the country's priority needs and to enhance research productivity. The experience of the past three decades (study period: 1990–2023) in different countries shows that policymakers can draw on these experiences to design more optimal research funding structures. In this study, research funding structures in Austria, Sweden, France, the United States, and Switzerland were analyzed and compared using a literature review method. The findings indicate that while similarities exist, the structures and methods of research funding are highly diverse. Broadly speaking, research funding structures can be categorized into five types: institutional funding, project-based funding, disciplinary group funding, individual funding, and infrastructure funding. Research funding, beyond resource allocation, serves as a policy tool to steer scientific priorities and elevate the research standing of nations. A balanced selection of approaches and mechanisms can enhance scientific productivity and international competitiveness. Thus, designing multilayered funding systems that complementarily integrate diverse approaches is essential for achieving an efficient and sustainable research system. تأمین مالی پژوهش از طریق ساختارها و سازوکارهای متنوع، تأثیر مستقیمی بر عملکرد نظام‌های تامین مالی و خروجی‌های علمی دارد. این تحقیق در بازه زمانی فروردین 1403 تا اسفند 1403 انجام شده است و رویکردهای مختلف تأمین مالی، آثار متفاوتی بر فرآیند تحقیق و توسعه بر جای می‌گذارد و می‌تواند موجب تقویت یا تضعیف بخش‌های خاصی از نظام پژوهشی شود. آگاهی از این رویکردها به سیاست‌گذاران کمک می‌کند تا بر اساس نیازهای اولویت‌دار کشور، منابع مالی را به‌صورت بهینه تخصیص دهند و بهره‌وری پژوهش را افزایش دهند. تجربه سه دهه اخیر (بازه زمانی مطالعه: 1990- 2023 میلادی) نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران می‌توانند از این تجارب بهره‌برداری کنند تا ساختارهای بهینه‌تری برای تأمین مالی پژوهش طراحی نمایند بدین ترتیب، در این پژوهش، ساختارهای تأمین مالی پژوهش در کشورهای اتریش، سوئد، فرانسه، آمریکا و سوئیس، با استفاده از روش مطالعه کتابخانه‌ای، بررسی و مقایسه شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ساختارها و روش‌های تأمین مالی پژوهش علی‌رغم شباهت‌ها، بسیار متنوع هستند. به طورکلی می‌توان ساختارهای تأمین مالی پژوهش را در پنج دسته تأمین مالی نهادی، تأمین مالی پروژه‌ای، تأمین مالی گروهی رشته محور، تأمین مالی فردی و تأمین مالی زیرساخت قرار داد. تأمین مالی پژوهش فراتر از تخصیص منابع، ابزاری سیاستی برای هدایت اولویت‌های علمی و ارتقای جایگاه پژوهشی کشور است. انتخاب متوازن رویکردها و سازوکارها می‌تواند به افزایش بهره‌وری علمی و رقابت‌پذیری بین‌المللی کمک کند. بنابراین، طراحی نظام‌های چندلایه تأمین مالی که از رویکردهای متنوع به‌صورت مکمل بهره‌گیرد، برای دستیابی به یک نظام پژوهشی کارآمد و پایدار ضروری است. https://sspp.iranjournals.ir/article_735644_dc93d691c01ec0628f34c71e13635599.pdf