مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155520250823Institutional-behavioral approach to policy making: a case study of housing policy in Iranرویکرد نهادی-رفتاری به سیاستگذاری: مطالعه موردی سیاستگذاری مسکن در ایران22772676010.22034/sspp.2025.2047440.3745FAعلینیکونسبتیدانشجوی دکتری، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس، ، تهران، ایرانعباسعصاری آرانیدانشیار گروه توسعه و برنامهریزی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران0000-0002-4995-867Xفرشادمومنیاستاد تمام گروه برنامهریزی و توسعه اقتصادی،دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانلطفعلیعاقلیدانشیار گروه توسعه و برنامه ریزی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانJournal Article20241204Considering the complex challenges of the policy makers, some scholars have tried to increase the explanatory power of the models and provide policy recommendations by presenting hybrid policy models. In the article, by relying on two institutional-behavioral approaches, a new model for explaining policymaking is presented, which emphasizes the importance of institutions, availability heuristics, and the entire institutional structure in the success or failure of policymaking.<br><br>Based on the above model and using the historical-comparative analysis method, the housing policy in Iran from the first development plan in 1327 to the end of the sixth plan has been examined and compared with selected countries. The findings show the cost of housing in the household budget in Iran is almost twice the world average, which shows the failure of policies in this area. Investigating housing policy in Iran with the comparative study method shows that policy makers in Iran have a cognitive bias due to the availability heuristics and consider building housing equivalent to solving the housing challenge. It also neglects many rules and regulations (institutions) that reduce speculation in this market. The whole institutional structure has not reached a degree of participation that would consider alternative ideas. Under these conditions, regulating the rental market, using tax tools, supporting the purchase of first homes and social housing will improve the conditions.با توجه به چالشهای پیچیده پیشروی سیاستگذاران، برخی از اندیشمندان تلاش نمودهاند با ارائه مدلهای ترکیبی سیاستگذاری قدرت تبیین و ارائه توصیههای سیاستی مدلها را افزایش دهند. در مقاله حاضر با اتکاء به دو رویکرد نهادی-رفتاری الگوی جدیدی برای تبیین سیاستگذاری ارائه شده است که بر اهمیت نهادها، میانبرهای ذهنی و کل ساختار نهادی در موفقیت یا شکست سیاستگذاری تاکید میکند. <br><br>مبتنی بر مدل فوق و استفاده از روش تحلیل تاریخی- مقایسهای، سیاستگذاری مسکن در ایران از اولین برنامه توسعه در سال 1327 تا پایان برنامه ششم بررسی و با کشورهای منتخب مقایسه شده است. یافتهها نشان میدهد هزینه مسکن در سبد هزینه خانوار در ایران تقریبا دو برابر میانگین جهانی است که نشان از شکست سیاستگذاری در این حوزه دارد. سیاستگذاران در ایران دچار سوگیری شناختی به دلیل میانبرذهنی دسترسپذیری هستند و ساخت مسکن را معادل حل چالش مسکن میدانند. همچنین از بسیاری از قوانین و قواعد(نهادها) که باعث کاهش سفتهبازی در این بازار غفلت مینماید. کل ساختار نهادی نیز به درجهای از مشارکت نرسیده است که به ایدههای جایگزین توجه کند. تحت این شرایط تنظیمگری در بازار اجاره، استفاده از ابزارهای مالیاتی، حمایت از خرید مسکن اول و مسکن اجتماعی باعث بهبود شرایط خواهد شد.https://sspp.iranjournals.ir/article_726760_f1e1d22ecf5f1588dd936bc6d0056340.pdfمرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155520250823Analysis of housing policies with a policy mix approach:Efficiency, inclusiveness and sustainability of the forgotten cycleتحلیل سیاست های مسکن با رویکرد آمیزه سیاستی: کارایی، فراگیری و پایداری چرخه فراموش شده285471876310.22034/sspp.2024.2039286.3704FAابوالفضلباقریعضو هیات علمی موسسه تحقیقات سیاست علمی کشورJournal Article20240821Emphasizing the principle 31 of the constitution to have suitable housing for every Iranian person and obliging the government to fulfill this principle has caused housing to be one of the most important priorities of all governments after the revolution. Based on the circumstances and approaches, each government has planned and implemented a separate program in the field of housing. Despite the variety of programs and large allocation of resources from public funds, including land and subsidy, housing as the most serious problem has for Iranian households. In this research, the legislation housing policies in the post-revolutionary governments have been analyzed.<br><br>As a methodology, content analysis of documents, interviews with experts, and analysis of housing statistics and indicators have been used.<br><br>The results of this research show that, despite the difference in the approach of the governments, the general policies of the housing sector can be classified into 4 categories: government housing construction policies, subsidy payment, land use and regulation. The mixed policy analysis based on the three indicators of efficiency, inclusiveness and sustainability also shows the focus of the policies of all governments on the construction and supply of housing. And this inattention to other aspects of the political mix has caused the rate of housing acquisition in the country to decrease despite all the efforts made and the resources spentتاکید اصل 31 قانون اساسی برای داشتن مسکن متناسب برای هر فرد ایرانی و موظف کردن دولت به تحقق این اصل باعث شده است که بعد از انقلاب، مسکن به عنوان یکی از مهم ترین اولویتها، مورد توجه همه دولتها باشد. فراخور شرایط و زاویه دید، هرکدام از دولتها برنامه جداگانهای در حوزه مسکن طرحریزی و اجرا کردهاند. با وجود تنوع برنامهها و تخصیص زیاد منابع از سرمایههای عمومی اعم از زمین و تسهیلات ارزان قیمت، مسکن به عنوان جدیترین مشکل، عرصه را بر خانوارهای ایرانی تنگ نموده است. در این پژوهش سیاستهای مصوب مسکن در دولتهای بعد از انقلاب بررسی و تحلیل شده است. در تحلیل این سیاستها از تحلیل محتوای مستندات، مصاحبه با خبرگان و تحلیل آمارها و شاخصهای مسکن استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد، علیرغم تفاوت رویکرد دولتها، سیاستهای کلی حوزه مسکن را میتوان در 4 دسته سیاست ساخت مسکن دولتی، پرداخت یارانه،کاربری زمین و تنظیمگری دسته بندی کرد. تحلیل آمیخته سیاستی بر اساس سه شاخص کارایی، فراگیری و پایداری نیز بیانگر تمرکز سیاستهای همه دولتها بر ساخت و عرضه مسکن است و این بی توجهی به سایر ابعاد آمیخته سیاستی موجب شده است با همه تلاشهای صورت گرفته و منابع صرف شده، نرخ فراگیری مسکن در کشور روند کاهشی داشته باشد.https://sspp.iranjournals.ir/article_718763_df3c2121acea918e05759e04a487b757.pdfمرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155520250823Identifying and prioritizing the requirements for improving the business environment in Iran: A mixed researchشناسایی و اولویتبندی الزامات بهبود فضای کسبوکار در ایران: یک پژوهش آمیخته568371876510.22034/sspp.2024.2038686.3700FAاحساناعتمادی فردانشجوی دکتری کارآفرینی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران0009-0001-9606-6244آصفکریمیدانشیار دانشکده مدیریت و حسابدرای، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران0000-0003-2680-5061مصطفیصفدری رنجبراستادیار دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران0000-0002-4913-9797هادیبالوئی جامخانهاستایار دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایرانJournal Article20240817Economic growth and development is one of the most important goals of countries, and it is necessary to create and expand economic activities, and the most important prerequisite for economic activities is to create and develop a suitable business environment. Therefore, the purpose of the current research is to identify and prioritize the requirements for improving the business environment in Iran. The current research approach is based on a mixed method, which is done in the form of qualitative and quantitative analysis and the framework of a deductive-inductive approach. The studied sample included 20 experts in the qualitative section and 35 experts in the quantitative section. After conducting interviews and analyzing the themes, 40 main themes were identified, and 34 final themes were identified by applying experts' opinions. The fuzzy Delphi method was performed in two stages to check the verifiability and prioritization of the themes. The research findings show that the most important requirements for improving the business environment in Iran are: increasing political stability, promoting governance policies through open and participatory approaches, smart and evidence-based economic policymaking, developing the role and position of economic activists in international and regional competitions, expansion of economic freedoms and changing the role of the government from administrator and trustee to coordinator and regulator, increasing the level of investment through the attraction of domestic and foreign capital, paying attention to the legal requirements of trade and developing the knowledge and skills of capital human.رشد و توسعه اقتصادی، از مهمترین اهداف کشورها بوده و لازمه آن، ایجاد و گسترش فعالیتهای اقتصادی است و مهمترین پیششرط فعالیتهای اقتصادی، ایجاد و توسعه محیط مناسب کسبوکار است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت بندی الزامات بهبود فضای کسب و کار در ایران است. رویکرد پژوهش حاضر مبتنی بر روش آمیخته بوده و به صورت تحلیل کیفی و کمی و در چارچوب رهیافت قیاسی - استقرایی انجام شده است. مرحله کیفی شامل روش تحلیل مضمون با استفاده از نرمافزار Nvivo 12 و مرحله کمی شامل روش دلفی فازی است. نمونه مورد مطالعه در بخش کیفی شامل 20 خبره و در بخش کمی شامل 35 خبره بودند. پس از انجام مصاحبه ها و تحلیل مضامین، تعداد 40 مضمون اصلی شناسایی شدند که با اعمال نظرات خبرگان، تعداد 34 مضمون نهایی شناسایی شدند. برای بررسی تاییدپذیری و اولویت بندی مضامین، روش دلفی فازی در دو مرحله انجام شد. یافتههای پژوهش نشان می دهد که مهمترین الزامات بهبود فضای کسب و کار در ایران عبارتند از: افزایش ثبات سیاسی، ارتقای سیاست های حاکمیتی از طریق رویکردهای باز و مشارکتی، سیاستگذاری اقتصادی هوشمندانه و مبتنی بر شواهد، توسعه نقش و جایگاه فعالان اقتصادی در رقابت های بین المللی و منطقه ای، بسط آزادی های اقتصادی و تغییر نقش دولت از متصدی و متولی به هماهنگ ساز و تنظیم گر، افزایش سطح سرمایه گذاری از طریق جذب سرمایه های داخلی و خارجی، توجه به الزامات قانونی تجارت و توسعه دانش و مهارت سرمایه های انسانی.https://sspp.iranjournals.ir/article_718765_5e9bb8f24d510e79ad4ec152a6ad1978.pdfمرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155520250823Iran's Cryptocurrency Policies: A Four-Dimensional Analysis of Payments, Exchanges, Mining, and Walletsتبیین سیاستهای ایران در حوزه رمزارزها: تحلیل چهاربُعدی پرداخت، صرافیها، استخراج و کیف پول8410872676110.22034/sspp.2025.557436.3246FAرضارستمی باروئیدانش آموخته کارشناسی ارشد سیاستگذاری علم و فناوری دانشکده مدیریت دانشگاه صنعتی شریفعلیملکیاستادیار پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران0000-0001-8145-8491Journal Article20220908Cryptocurrencies, as an emerging phenomenon in the 21st century, have transformed the traditional boundaries of banking and monetary policies by creating decentralized financial systems, posing challenges such as regulating to prevent illegal activities, maintaining financial stability against price volatility, and supporting technological innovations. This study, using an exploratory approach, examines Iran's policies in the cryptocurrency domain, focusing on Bitcoin. Data were collected through 19 semi-structured interviews with government and private sector experts. Iran's policies in four areas—payments, exchanges, mining, and wallets—were analyzed from both formal and informal perspectives, as well as positive or negative attitudes.<br><br><br><br>The results indicate that Iran's formal policy in the payments and exchanges sectors is a complete ban, in the mining sector it is recognition and licensing, and in the wallet sector it is unclear. The informal policy in payments is passive-negative, in exchanges it is smart management, in mining it is mitigating drawbacks and leveraging benefits, and in wallets it is unclear. The government's attitude is unfriendly in payments and exchanges, somewhat friendly in mining, and unclear in wallets. Finally, four policy recommendations are proposed: 1) defining boundaries and red lines for users, 2) specialized analysis and policymaking considering the interdisciplinary nature of the field, 3) defining cryptocurrencies as digital assets and strengthening the role of the Securities and Exchange Organization in regulation, and 4) launching cryptocurrency baskets in the stock exchange (ETP).رمزارزها به عنوان پدیدهای نوظهور در قرن بیست و یکم، با ایجاد نظامهای مالی غیرمتمرکز، مرزهای سنتی بانکداری و سیاستهای پولی را دگرگون کردهاند و کشورها را با چالشهایی مانند تنظیم مقررات برای جلوگیری از فعالیتهای غیرقانونی، حفظ ثبات مالی در برابر نوسانات قیمتی، و حمایت از نوآوریهای فناورانه مواجه ساختهاند. این پژوهش با رویکرد اکتشافی، سیاستهای ایران در حوزه رمزارزها را با تمرکز بر بیتکوین بررسی کرده است. دادهها از طریق 19 مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان دولتی و خصوصی جمعآوری شدند. سیاستهای ایران در چهار بخش پرداخت، صرافیها، استخراج و کیف پول، از دو منظر رسمی و غیررسمی و همچنین نگرش مثبت یا منفی تحلیل شدند.<br><br>نتایج نشان میدهد سیاست رسمی ایران در بخشهای پرداخت و صرافیها ممنوعیت کامل، در بخش استخراج به رسمیت شناختن و صدور مجوز، و در بخش کیف پول نامشخص است. سیاست غیررسمی در بخش پرداخت انفعالی-سلبی، در صرافیها مدیریت هوشمند، در استخراج دفع معایب و بهرهمندی از منافع، و در کیف پول نامشخص است. نگرش حاکمیت در بخشهای پرداخت و صرافی غیردوستانه، در استخراج تقریباً دوستانه، و در کیف پول نامشخص است. در پایان، چهار توصیه سیاستی ارائه شده است: 1) تعیین مرزها و خطوط قرمز برای کاربران، 2) تحلیل و سیاستگذاری تخصصی با توجه به ماهیت میانرشتهای حوزه، 3) تعریف رمزارزها به عنوان دارایی دیجیتال و تقویت نقش سازمان بورس در تنظیمگری، و 4) راهاندازی سبدهای رمزارزها در بورس اوراق بهادار (ETP).https://sspp.iranjournals.ir/article_726761_4400ab524e3e770aad7269c76804b29d.pdfمرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155520250823Evaluating the Health of Iran's Entrepreneurial Ecosystem: Policy Insights from an Empirical Studyسنجش سلامت اکوسیستم کارآفرینی ایران: بینشهای سیاستی از یک مطالعه تجربی11014671882510.22034/sspp.2024.2045834.3739FAمهسارجب زادهدانشگاه علامه طباطباییسعیدروشنیدانشگاه صنعتی امیرکبیر0009-0001-0903-5504فاطمهگلابگیرهادانشگاه صنعتی امیرکبیرJournal Article20241115This study aims to assess the health of Iran's entrepreneurial ecosystem by examining its three main dimensions: connectivity, business domain distribution, and geographic density. Data related to startups, accelerators, and venture capital funds were collected, and social network analysis methods were employed to evaluate connectivity levels. Additionally, Shannon entropy and Rao-Stirling diversity indices were used to measure the diversity of business domains, while the density of startups per 1,000 people across various provinces was calculated. The findings reveal that only 27% of ecosystem components are part of a connected network, indicating a very low overall level of connectivity. In terms of diversity, 6 out of 24 major business domains exhibit high diversity, while the remaining domains lack balance and variety. Moreover, the ecosystem is heavily concentrated in Tehran Province, with other provinces contributing minimally. The results suggest that poor connectivity and extreme geographic concentration threaten the health and sustainability of the ecosystem. Policy interventions aimed at increasing diversity, distribution, and collaboration among ecosystem components are urgently needed.این پژوهش با هدف ارزیابی سلامت اکوسیستم کارآفرینی ایران، به بررسی سه بعد اصلی این اکوسیستم شامل سطح اتصال، پراکندگی حوزههای کسبوکار، و تراکم جغرافیایی پرداخته است. دادههای مرتبط با استارتاپها، شتابدهندهها و صندوقهای سرمایهگذاری گردآوری شده و برای تحلیل سطح اتصال از روش تحلیل شبکههای اجتماعی استفاده شده است. همچنین شاخصهای آنتروپی شانون و پراکندگی رائو-استرلینگ برای سنجش پراکندگی حوزههای کسبوکار و تراکم استارتاپها به ازای هر 1000 نفر در استانهای مختلف کشور اندازهگیری شده است. نتایج نشان میدهد که تنها 27 درصد از اجزا اکوسیستم در شبکهای همبند قرار دارند و سطح اتصال کلی بسیار پایین است. از نظر پراکندگی، 6 حوزه از 24 حوزه اصلی کسبوکار دارای پراکندگی بالایی هستند و سایر حوزهها از تنوع و تعادل اندکی برخوردارند. علاوه بر این، اکوسیستم به شدت در استان تهران متمرکز است و سایر استانها سهم ناچیزی در این اکوسیستم دارند. یافتهها حاکی از آن است که عدم اتصال و تمرکز جغرافیایی شدید، سلامت و پایداری اکوسیستم را تهدید میکند و نیازمند سیاستگذاریهای معطوف به افزایش تنوع، پراکندگی و همکاری میان اجزای اکوسیستم است.https://sspp.iranjournals.ir/article_718825_cff6bd0456998364bf34373c9d8e629c.pdfمرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155520250823A Framework for Policy-making on the Development of Citizen-Centric Urban Digital Servicesچارچوبی برای سیاستگذاری توسعه خدمات دیجیتال شهری شهروند - محور14818872062810.22034/sspp.2025.2032042.3662FAعلیشایانگروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرسمحبوبهکهوندگروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران0009-0003-6631-6972شعبانالهیاستاد گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه ولی عصر رفسنجان، کرمان، ایرانایمانرئیسیدانشیار گروه مدیریت عملیات و فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانJournal Article20241214Urban digital services, as key components of smart city initiatives, play a crucial role in facilitating urban operations, reducing costs, and enhancing the efficiency and sustainability of urban environments. This article aims to design and present a policy-making framework that guides the development of these services with a focus on citizens’ needs and participation. By conducting a systematic review of the literature and semi-structured interviews with experts, this research provides a comprehensive framework comprising the dimensions and components that influence the development of urban digital services. This framework assists authorities and policymakers in identifying the necessary policy axes and domains for developing citizen-centric urban digital services. The proposed framework, focusing on technological enablers, governance enablers, community enablers, knowledge mediators, participation enablers, functional enablers, acceptance-development enablers, and adaptation enablers, helps identify citizens’ needs and priorities. This approach, by increasing citizen participation and trust, prevents the formation of manager-centered island projects and paves the way for the realization of a citizen-centric smart city in Iran. As an example of the application of the proposed framework, the “Shahrzad” application, one of the prominent projects in the field of urban digital services in Iran, was selected and analyzed in 2024, considering its characteristics.خدمات دیجیتال شهری بهعنوان عناصر کلیدی در طرحهای شهر هوشمند، نقش مهمی در تسهیل عملیات شهری، کاهش هزینهها و افزایش کارایی و پایداری محیطهای شهری ایفا میکنند. هدف این مقاله طراحی و ارائه یک چارچوب سیاستگذاری است که توسعه این خدمات را با تأکید بر نیازها و مشارکت شهروندان هدایت کند. با استفاده از مرور نظاممند ادبیات و انجام مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان، این پژوهش چارچوب جامعی شامل ابعاد و مؤلفههای مؤثر بر توسعه خدمات دیجیتال شهری ارائه میدهد. این چارچوب به مسئولین و سیاستگذاران کمک میکند تا محورها و حوزههای سیاستگذاری لازم برای توسعه خدمات دیجیتال شهری شهروند-محور را شناسایی کنند. چارچوب پیشنهادی با تمرکز بر توانمندسازهای فناورانه، حاکمیتی، جامعه، مشارکتی، واسطههای دانشی، توانمندسازهای پذیرش و توانمندسازهای توسعه و تطبیق، به شناسایی نیازها و اولویتهای شهروندان کمک میکند. این رویکرد با افزایش مشارکت و اعتماد شهروندان، از شکلگیری پروژههای جزیرهای مدیر-محور جلوگیری کرده و زمینهساز تحقق شهر هوشمند شهروند-محور در ایران خواهد شد. بهعنوان نمونهای از کاربرد چارچوب پیشنهادی، سامانه «شهرزاد» بهعنوان یکی از پروژههای برجسته در زمینه خدمات دیجیتال شهری در ایران انتخاب و با توجه به ویژگیهای آن در سال ۱۴۰۳ مورد تحلیل قرار گرفته است.https://sspp.iranjournals.ir/article_720628_ab85d193854e08a4aef47afc563e8f03.pdf