تحلیل ساختار‌گرایانه منازعه ایران-عربستان سعودی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری روابط بین‌الملل از دانشگاه گیلان و مدرس دانشگاه‌های تربت حیدریه، چناران، قوچان و فاروج

2 استاد دانشکدۀ علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه گیلان

3 استادیار روابط بین الملل دانشگاه گیلان

چکیده

تحلیل جدال‌های امنیتی ایران ـ عربستان از منظر ساختاری اهتمام این مقاله است. طبق تئوری نو‌واقع‌گرایی قدرت‌هایی چون ایران‌ ـ عربستان همواره با منازعات ساختاری دست به گریبان‌اند. دغدغۀ اصلی این پژوهش چنین نسج یافت: الف) عدم تعادل در ساخت مثلثی قدرت منطقه‌ای (خاورمیانه) با فروپاشی قدرت عراق در سال 2003 از منظر نو‌واقع‌گرایی باعث تشدید جدال میان ایران و عربستان شده ‌است. ب) شکل‌گیری رقابت آمریکا به عنوان قدرت برتر نظام بین‌الملل با ایران به عنوان یک نیروی بزرگ  بر روابط ایران و عربستان به عنوان قدرت درجۀ دوم منطقه‌ای، تأثیری بسزا داشته است. یافته‌ها حاکی است که منازعۀ ایران ـ عربستان از تقارن تعارض‌های توأمان نظام بین‌الملل با زمینه‌های تضاد منطقه‌ای ناشی شده است. با توجه به اینکه ایران ـ عربستان به لحاظ هویتی دارای زمینه‌های منازعۀ تاریخی هستند، تنازعات رنگ و بوی فرقه‌ای به خودگرفته است. از این منظر، گسل‌های ساختی نیز در شکل منازعۀ ایدئولوژیکی پدیدار شده زیرا جدال هویتی نه یک علت بلکه نوعی پیامد است که در شکل نبرد فرقه‌ای بازنمایی شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Auten, Brian J, .2008. Carter's Conversion:The Hardening of American Defense Policy. United state. Columbia: University of Missouri Press.

Cohen, Stephen S & Zysman, John. 1983. “The Mercantilist Challenge to the Liberal International Trade Order”. Berkeley Journal of International Law.  Vol 1. Issue 1( Summer). pp. 1-46.

Cordesman, Anthony H, Al-Rodhan Khalid R. 2006. Iran's Weapons of Mass Destruction: The Real and Potential Threat (illustrated). Canada, Csis Publisher.

Cussac, drum. 08 January 2016. “Saudi Arabia and Iran – The Escalation in Tensions”. A Drum Cussac Global View, pp. 1-15, Oxford Road: Copyright 2016 Drum Cussac Group Ltd (Retrieved 13 May 2017, 14:45) available at: Http://www.drum-cussac.com/.../Drum-Cussac-Global-View-Saudi-Arabia-and-Iran-The-Esc.

Georghiou, CA, et al. 2013. “Unexpected Convergence: The Huntington/ Fukuyama Debate”, 8th Pan-European Conference on International Relations: Theme: One International Relations or Many? Multiple Worlds, Multiple Crises, Location 213 (Old Library of University of Warsaw). University of Warsaw, pp 1-17.

Gilpin, Robert. 2001. Global Political Economy: Underestanding The International Economic Order (First published).USA, New Jersey. Princeton University Press. 

Gumet, tali Rachel. 2015. New Middle East Cold War: Saudi Arabia and Iran’s Rivarly. A thesis for Master of Art (M.S) in international relation. The Faculty of The Joseph Korbeh School of International Sudies, University of Denver.

Habeeb, William, M. 2012. The Middle East in Turmoil: Conflict, Revolution, and Change (1st ed). California, Santa Barbara: Abc-Clio.

Hinnebusch, Raymond. 2003. The international politics of the Middle East.  Manchester and New York: Manchester University Press.

KamelHarb, Imad. 2014. “ The Dynamics of Future Saudi Arabian-Iranian Relations in Context”, National Councilon U.S.-Arab Relations (June 12). pp. 2-4: Retrieved (21 Feb 2017) available at:  7:48):Http://www.ncusar.org/blog/2014/06/dynamics-future-saudi-arabian-iranian-relations

Mabon, Simon. 2013. Saudi Arabia and Iran: Soft Power Rivalry in the Middle East. Vol 132 of Library of Modern Middle East Studies” (illustrated). United Kingdom, London: I.B.Tauris Publisher.

Resende-SantosJoao. 2007. Neorealism, States, and the Modern Mass Army. (1st ed). United State, Newyork: Cambridge University Press.

Rittberger, Volker. 2001. “German Foreign Policy Since Unification: Theories and Case Studies:  German politics, United kingdom”. Manchester: Manchester University Press.

Schwantiz, Wolfgang G.webversion 10.2008. iran rivalry with Saudi Arabia: A story of conflict between the Gulf wars. (Retrieved 14 Dec 2016 10:25) available at:  http://www.trafoberlin.de/pdf-dateien/Henner%20Fuertig%20Iran%20Saudi%20Arabia.pdf

Wehery, Frederick et al. 2009. Saudi-Iranian Relation the fall of Saddam: rivalry, cooperation, and implications for u.s.policy. United States,  Santa Monica: Publishd by Rand Corporation.

Zeino-Mahmalat, Ellinor. 2012. Saudi Arabia’s and Iran’s Iraq Policies in the Post-GulfWar Era: Re-Thinking Foreign Policy Analysis in the Gulf at the Intersection of Power,Interests.  and Ideas.  Doctoral dissertation, Universität Hamburg, pp. 1-295. (Retrieved 17 Nov 2016 20:36) available at:http://ediss.sub.uni-hamburg.de/volltexte/2012/5825/pdf/Dissertation.pdf.