حکمرانی الکترونیک: تحلیل استنادی پژوهش‌های ملی و بین‌المللی با رویکردی به آینده ایران

نوع مقاله: گزارش سیاستی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، ایران

2 کارشناس ارشد مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، ایران

چکیده

در این پژوهش سعی شده تا با تحلیل استنادی تمام پژوهش‌های ملی و مقایسه‌ آنها با پژوهش‌های بین‌المللی، ابعاد و حوزه‌های مهم حکمرانی الکترونیک که متأسفانه علیرغم اهمیت زیاد تاکنون در کشور مغفول مانده مشخص شوند. پژوهش حاضر ازلحاظ هدف کاربردی و ازلحاظ روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی با استفاده از روش تحلیل استنادی است. جامعه آماری آن شامل 15 مقاله و 4 پایان‌نامه‌ی داخلی و 737 مقاله بین‌المللی از 6 بانک اطلاعاتی برای مقالات داخلی و پایگاه اسکاپوس برای مقالات بین‌المللی است، این پژوهش فاقد مدل نمونه‌گیری است به دلیل آنکه تمام مقالات بدون محدودیت زمان و حوزه‌ی پژوهش با روش تمام شماری موردبررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها، مطالعه‌ی کتابخانه‌ای و جستجوی نظام‌مند در بانک‌های اطلاعاتی و آنالیز ریزالت پایگاه اسکاپوس و پیاده‌سازی و تحلیل داده‌ها در نرم‌افزار اکسل در قالب آمار توصیفی است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که درحالی‌که اهمیت موضوع حکمرانی الکترونیک در سطح ملی تا حدی است که منجر به تصویب و ابلاغ لایحه‌ای بنام حکمرانی الکترونیک در کشور شده است اما کمیت پژوهش‌های انجام‌شده بسیار کم است و همین میزان اندک از پژوهش‌ها هم کاملاً پراکنده و به‌دوراز روندی نظام‌مند هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


آذری، ا. (1395). تأثیر حکمرانی الکترونیک بر رضایت ارباب رجوع و رضایت شغلی کارکنان [پایان‌نامه کارشناسی ارشد]. تهران: دانشگاه علامه طباطبائی.
الیاسی، ف. (1391). تأثیر عوامل فرهنگی و فنی بر حکمرانی الکترونیک [پایان‌نامه کارشناسی ارشد]. تهران: دانشگاه علامه طباطبائی.
بهنیا، م. (1396). انتظار مشروع در حکمرانی الکترونیکی: تحلیل مفهومی. مقاله ارائه شده در همایش بین‌المللی جنبه های حقوقی فناوری اطلاعات و ارتباطات، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران، 5-6 اسفند 1396.
پژوهشگاه قوه قضائیه. (1396). گزارش همایش بین‌المللی "جنبه‌های حقوقی فناوری اطلاعات و ارتباطات". قابل دسترس در http://www.ijri.ir/showcontent.html?i=RlN2SkVhdWRvSms9
پیران‌نژاد، ع. (1395). فرامطالعه‌ای بر پژوهش‌های دولت الکترونیک در ایران، علوم مدیریت ایران، 11(43)، 134-113.
جعفری، س.، م.، ب.، زارعی متین، ح.، و جوکار، ش. (1395). شناسایی و اولویت‌بندی ارزش‌های حکمرانی الکترونیکی در شهرداری‌ها. پژوهش‌های مدیریت در ایران، 20(3)، 104-83.
جعفری، س. م. ب.، و جوکار، ش. (1394). دولت الکترونیکی و حکمرانی الکترونیکی: شباهت‌ها و تفاوت‌ها. مقاله ارائه شده در سومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های کاربردی در مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران، 26-27 بهمن 1394.
حسن‌زاده عباس‌آبادی، ا. (1395). از دولت الکترونیک تا حکمرانی الکترونیک: مطالعه دستگاه‌های دولتی شهر کرمان [پایان‌نامه کارشناسی ارشد]. رفسنجان: دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان.
رجایی، ز.، و ارغوانی، ع. (1395). حکمرانی الکترونیکی ابزاری جهت حکمرانی خوب شهری. مقاله ارائه شده در نخستین کنفرانس بین‌المللی پارادیم‌های نوین مدیریت هوشمندی تجاری و سازمانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران، 30 اردیبهشت 1395.
زینالی، س. (1395). بررسی نقش رسانه‌های اجتماعی در تحقق حکمرانی الکترونیک و پیشنهادات جهت بهره‌برداری از آن برای حرکت به‌سوی حکمرانی نیک الکترونیک در ایران. مقاله ارائه شده در نخستین کنفرانس بین‌المللی پارادیم‌های نوین مدیریت هوشمندی تجاری و سازمانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران، 30 اردیبهشت 1395.
شهسواری، و.، و طباخان، م. (1394). راهنمای استفاده از پایگاه اطلاعاتی Scopus. قابل دسترس در http://research.iaurasht.ac.ir/file/download/page/1543314270-.pdf
عبادی اردبیلی، ن. (1395). بررسی وضعیت بلوغ حکمرانی الکترونیک در پورتال وزارتخانه‏های کشور. مدیریت دولتی، 8(3)، 510-487.
عبادی، ن.، و علی پیران‌نژاد. (1393). حکمرانی الکترونیک در شهرداری‌ها: مطالعه پورتال شهرداری‌های کشور. مدیریت دولتی، 6(2)، 288-265.
عبادی, ف. (1395). حکمرانی الکترونیک: الزامات و ضرورت‌ها. مقاله ارائه شده در اولین کنفرانس ملی شهر هوشمند، قم،  ایران، 29 اردیبهشت 1395.
قربانی‌زاده، و.، و الیاسی، ف. (1395). تأثیر عوامل فرهنگی و فنی بر حکمرانی الکترونیکی. مدیریت فرهنگ سازمانی، 14(2)، 540-521.
مقدسی، ع. ر.، مانیان، ا.، قلی‌پور، ر.، و حسن‌زاده، ع. ر. (1395). طراحی مدل حکمرانی خوب الکترونیک در حوزه آموزش الکترونیک ایران. مدیریت فناوری اطلاعات، 8(3)، 620-591.
موسوی قیداری، س.، الهی، ش.، و قاضی نوری، س. (1392). ارائه چارچوبی از تأثیر مدیریت دانش بر حکمرانی الکترونیکی. ارائه شده در ششمین کنفرانس مدیریت دانش، تهران، ایران، 6-7 اسفند 1392.
موسوی قیداری، س. (1390). ارائه چارچوبی از تاثیر مدیریت دانش بر حکمرانی الکترونیکی [پایان‌نامه کارشناسی ارشد]. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
نصراصفهانی، م.، شهسواری، ق.، و هادی پیکانی، م. (1396). حکمرانی الکترونیک، چالش‌های دموکراسی. ترویج علم، 8(1)، 97-79.
وکیلیان، ح. و قاسم‌زاده، ف. (1396). حکمرانی الکترونیک و ارتقای مشارکت عمومی. ارائه شده در همایش بین‌المللی جنبه‌های حقوقی فناوری اطلاعات و ارتباطات، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران، 5-6 اسفند 1396.
هادی پیکانی، م.، شهسواری، ق.، و نصراصفهانی، م. (1395). حکمرانی الکترونیک، چالش‌های مردم‌سالاری. فصلنامه چالش‌های جهان، 2(3)، 154-127.
یزدان‌پناه، ک.، و برزگرزاده زرندی، م. (1393). حکمرانی الکترونیک و تأثیر آن بر حکمرانی خوب. ارائه شده در اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم جغرافیا و برنامه‌ریزی، معماری و شهرسازی، تهران، ایران، 13 دی 1393.
یزدانی، ک.، نجات، س.، رحیمی‌موقر، آ.، قالیچی، ل.، و خلیلی، م. (1393). علم‌سنجی: مروری بر مفاهیم، کاربردها و شاخص‌ها. مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران، 10(4)، 78-88.
References
Azari, E. (2016). [The impact of electronic governance on satisfaction of clients and employees (Persian)] [MA. thesis]. Tehran: Allameh Tabatabaei University. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/e71084a0f1388090215bbde6136e4a08
Banks, G. M. (2006). An extension of the Hirsch index: Indexing scientific topics and compounds. Scientometrics, 69, 161-8. [DOI:10.1007/s11192-006-0146-5]
Behnia, M. (2018). [Legitimate expectation in electronic governance: Conceptual analysis (Persian)]. Paper presented at International Conference on Legal Aspects of Information and Communication Technology, University of Science and Culture, Tehran, Iran, 24-25 February 2018. https://www.civilica.com/Paper-LICT01-LICT01_007.html
Bindu, N., Prem Sankar, C., & Satheesh Kumar, K. (2019). From conventional governance to E-democracy: Tracing the evolution of E-governance research trends using network analysis tools. Government Information Quarterly, 36(3), 385-99. [DOI:10.1016/j.giq.2019.02.005]
Biglu, M. H. (2008). Scientometric study of patent literature in MEDLINE & SCI [PhD. dissertation]. Berlin: Humboldt-Universität zu Berlin. [DOI:10.18452/15735]
Ebadi, F. (2016). [Electronic governance: Requirements and necessities (Persian)]. Paper presented at 1st Smart City Conference, Qom, Iran, 18 May 2016. https://www.civilica.com/Paper-SCCONF01-SCCONF01_056.html
Ebadi Ardabili, N. (2016). [The maturity level of E-governance in Iran Ministry Portals (Persian)]. Journal of Public Administration, 8(3), 487-510. [DOI:10.22059/JIPA.2016.60765]
Ebadi, N., & Pirannejad, A. (2014). [E-governance in municipalities: Studying the Iranian municipalities’ portals (Persian)]. Journal of Public Administration, 6(2), 265-88. [DOI:10.22059/JIPA.2014.50766]
Eliassy, F. (2012). [The effect of cultural and technical factors on e-governance (Persian)] [MA. thesis]. Tehran: Allameh Tabatabaei University. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/e62fe6332452e6435855f864a72c5d16
Ghorbanizadeh, V., & Elyasi, F. (2016). [The effect of cultural and technical factors on E-governance (Persian)]. Organizational Culture Management, 14(2), 521-40. [DOI:10.22059/JOMC.2016.57627]
Hadi Peykani, M., Shahsavari, Q., & Nasr Esfahani, M. (2016). [Electronic governance, challenges of democracy (Persian)]. Challenges of the World, 2(3), 127-54. http://ensani.ir/fa/article/download/384441
Hassanzadeh Abbasabadi, A. (2016). [From E-government to E-governance: A study of government agencies in Kerman (Persian)] [MA. thesis]. Rafsanjan: Vali-e-Asr University of Rafsanjan. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/42dded5aac785fc18f5289a73d597c81
Heeks, R. (2001). Understanding E-governance for development. iGovernment Working Paper, 11. [DOI:10.2139/ssrn.3540058]
Iran Judicial Research Institute. (2018). [Report of the international conference “legal aspects of information and communication technology” (Persian)]. Retrieved from http://www.ijri.ir/showcontent.html?i=RlN2SkVhdWRvSms9
Ivancheva, L. (2008). Scientometrics today: A methodological overview. COLLNET Journal of Scientometrics and Information Management, 2(2), 47-56. [DOI:10.1080/09737766.2008.10700853]
Jafari, S. M. B., Zarei Matin, H., & Jokar, Sh. (2016). [Identifying and prioritizing the values of E-governance in municipalities (Persian)]. Management Research in Iran, 20(3), 83-104. http://mri.modares.ac.ir/article-19-670-en.html
Jafari, S. M. B., & Jokar, Sh. (2016). [E-government and E-governance: Similarities and differences (Persian)]. Paper presented at 3rd International Conference on Applied Research in Management and Accounting, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran, 15-16 February 2016. https://www.civilica.com/Paper-AMSCONF03-AMSCONF03_268.html
Moghaddasi, A. R., Manian, A., Gholipour, R., Hassanzadeh, A. R. (2016). [A model for electronic good governance in electronic learning sector of Iran]. Journal of Information Technology Management, 8(3), 591-620. https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?id=319452
Mousavi Gheidari, S. (2011). [A framework of the impact of knowledge management on electronic governance (Persian)] [MA. thesis]. Tehran: Tarbiat Modares University. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/531b92bbd7cf30613a616ca3fc018943
Mousavi Gheidari, S., Elahi, Sh., & Ghazi Nouri, S. (2014) [A framework on the impact of knowledge management on E-governance (Persian)]. Paper presented at 6th Knowledge Management Conference, Tehran, Iran, 25-26 February 2014. https://www.civilica.com/Paper-IKMC06-IKMC06_396.html
Nasr Esfahani, M., Shahsavari Q., & Hadi Peykani, M. (2017). [Electronic governance, challenges of democracy (Persian)]. Popularization of Science, 8(1), 79-97. http://www.popscijournal.ir/article_88057.html
Pirannejad, A. (2016). [A meta-study on E-government research in Iran (Persian)]. Iranian Journal of Management Sciences, 11(43), 113-34. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=302619
Rajaei, Z., & Arghavani, A. (2016). [Electronic governance as a tool for good urban governance (Persian)]. Paper presented at 1st International Conference Business and Organizational Intelligence, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran, 19 May 2016. https://www.civilica.com/Paper-OICONFERENCE01-OICONFERENCE01_194.html
Shahsavari, V., & Tabakhan, M. (2015). [Guide to using Scopus database (Persian)]. Retrieved from http://research.iaurasht.ac.ir/file/download/page/1543314270-.pdf
Sinha, R. P. (2006). E-governance in India: Initiatives & issues. 1st Ed. New Delhi: Ashok Kumar Mittal. https://books.google.com/books?id=izm7Jc2IRZ0C&source
Saxena, K. B. C. (2005). Towards excellence in E-governance. International Journal of Public Sector Management, 18(6), 498-513. [DOI:10.1108/09513550510616733]
Tague-Sutcliffe, J. (1992). An introduction to informetrics. Information Processing & Management, 28(1), 1-3. [DOI:10.1016/0306-4573(92)90087-G]
Vakilian, H., & Ghasemzadeh, F. (2018). [Electronic governance and promoting public participation (Persian)]. Paper presented at International Conference on Legal Aspects of Information and Communication Technology, University of Science and Culture, Tehran, Iran, 24-25 February 2018. https://www.civilica.com/Paper-LICT01-LICT01_035.html
Vinod Kumar, T. M. (2015). E-governance for smart cities.  In T. Vinod Kumar (Ed.), E-governance for smart cities. Advances in 21st century human settlements (pp. 1-43). Singapore: Springer. [DOI:10.1007/978-981-287-287-6_1] [PMID]
Yazdani, K., Nedjat, S., Rahimi-Movaghar, A., Ghalichee, L., & Khalili, M. (2015). [Scientometrics: Review of concepts, applications and indicators (Persian)]. Iranian Journal of Epidemiology, 10(4), 78-88. https://irje.tums.ac.ir/article-1-5292-fa.pdf
Yazdanpanah, K., & Barzegarzadeh Zarandi, M. (2015). [Electronic governance and its impact on good governance (Persian)]. Paper presented at 1st National Conference on Sustainable Development in Geography and Planning, Architecture and Urban Planning, Tehran, Iran, 3 January 2015. https://www.civilica.com/Paper-GPACONF01-GPACONF01_049.html
Zeinali, S. (2016). [A study of the role of social media in the realization of E-governance and suggestions for using it to move towards electronic good governance in Iran (Persian)]. Paper presented at 1st International Conference Business and Organizational Intelligence, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran, 19 May 2016. https://www.civilica.com/Paper-OICONFERENCE01-OICONFERENCE01_029.html