مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی

مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی

مروری بر تأمین مالی علم و پژوهش: ساختارها و سازوکارهای تامین مالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگر پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف
2 پژوهشگر پسادکترای پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف
3 استادیار پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه صنعتی شریف
چکیده
تأمین مالی پژوهش از طریق ساختارها و سازوکارهای متنوع، تأثیر مستقیمی بر عملکرد نظام‌های تامین مالی و خروجی‌های علمی دارد. این تحقیق در بازه زمانی فروردین 1403 تا اسفند 1403 انجام شده است و رویکردهای مختلف تأمین مالی، آثار متفاوتی بر فرآیند تحقیق و توسعه بر جای می‌گذارد و می‌تواند موجب تقویت یا تضعیف بخش‌های خاصی از نظام پژوهشی شود. آگاهی از این رویکردها به سیاست‌گذاران کمک می‌کند تا بر اساس نیازهای اولویت‌دار کشور، منابع مالی را به‌صورت بهینه تخصیص دهند و بهره‌وری پژوهش را افزایش دهند. تجربه سه دهه اخیر (بازه زمانی مطالعه: 1990- 2023 میلادی) نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران می‌توانند از این تجارب بهره‌برداری کنند تا ساختارهای بهینه‌تری برای تأمین مالی پژوهش طراحی نمایند بدین ترتیب، در این پژوهش، ساختارهای تأمین مالی پژوهش در کشورهای اتریش، سوئد، فرانسه، آمریکا و سوئیس، با استفاده از روش مطالعه کتابخانه‌ای، بررسی و مقایسه شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ساختارها و روش‌های تأمین مالی پژوهش علی‌رغم شباهت‌ها، بسیار متنوع هستند. به طورکلی می‌توان ساختارهای تأمین مالی پژوهش را در پنج دسته تأمین مالی نهادی، تأمین مالی پروژه‌ای، تأمین مالی گروهی رشته محور، تأمین مالی فردی و تأمین مالی زیرساخت قرار داد. تأمین مالی پژوهش فراتر از تخصیص منابع، ابزاری سیاستی برای هدایت اولویت‌های علمی و ارتقای جایگاه پژوهشی کشور است. انتخاب متوازن رویکردها و سازوکارها می‌تواند به افزایش بهره‌وری علمی و رقابت‌پذیری بین‌المللی کمک کند. بنابراین، طراحی نظام‌های چندلایه تأمین مالی که از رویکردهای متنوع به‌صورت مکمل بهره‌گیرد، برای دستیابی به یک نظام پژوهشی کارآمد و پایدار ضروری است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات