مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 8 29 2019 02 20 The position of regulation in the process of privatizing the gas industry, case study: Iran's gas market جایگاه تنظیم‌گری در فرایند خصوصی‌سازی صنعت گاز، مطالعه موردی: بازار گاز ایران 225 247 34719 FA محمد عظیم زاده آرانی دانشگاه علامه طباطبایی Journal Article 2018 04 04 Natural monopoly’ characteristic of network gas industry as well as some other features such as demand, supply and pricing have resulted to fail this market. As a result of market failure, privatizing this industry without institutions and instruments of regulatory will lead to anti-competitive behavior, such as Abuse of dominant position and monopoly status.<br />This article is done by analytical- descriptive method in two sections. In the first section, Principles, nature and instruments of regulatory and Experiences of the United States of America will be examined. The second section is allocated to the evaluating of regulation in Iran’s gas industry. The results of this research show that Despite the Codification of instruments of regulation in the economy, yet these instruments have not been used in Iran's gas industry and All value chain of this industry have been monopolized by government.<br />gas industry, Iran's gas market, market failure, competitive markets, noncompetitive markets. ویژگی انحصار طبیعیِ صنعت شبکه‌ای گاز  به مواجهۀ این بازار با شکست منجر شده است. به واسطۀ شکست بازار، خصوصی‌سازی این صنعت، بدون ایجاد نهاد‌ها و ابزارهای تنظیم‌گر، منجر به بروز رفتارهای ضد رقابتی نظیر سوءاستفاده از وضعیت مسلط و انحصار خواهد شد. تجربیات کشورهای پیشرو مانند ایالات متحدۀ آمریکا نشان می‌دهد که این کشور حقوق عمومی رقابت برای بخش‌های رقابت‌پذیر بازار گاز و ابزارهای تنظیم‌گری بخشی برای بخش‌های رقابت‌ناپذیر آن تدوین کرده است. این مقاله با روش تحلیلی ـ توصیفی در دو بخش تنظیم شده است؛ بخش نخست مبانی، ماهیت و ابزارهای تنظیم‌گری و تجربۀ کشور آمریکا در استفاده از این ابزارها را بررسی می‌کند و بخش دوم به ارزیابی تنظیم‌گری صنعت گاز ایران اختصاص دارد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد به رغم تصویب ابزارهای تنظیم‌گری در اقتصاد ایران، هنوز این ابزارها در صنعت گاز ایران مورد استفاده قرار نگرفته و تمام زنجیرۀ ارزش این صنعت به صورت انحصاری در اختیار دولت است و نبود ابزارهای تنظیم‌گری در این صنعت سبب شده تا واگذاری صنایع پایین‌دستی با وجود تکلیف قانونی با موفقیت همراه نباشد. https://sspp.iranjournals.ir/article_34719_f2a81b73e23d0f0496ea3a14cdfbb4c7.pdf