مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 55 2025 08 23 A Framework for Policy-making on the Development of Citizen-Centric Urban Digital Services چارچوبی برای سیاست‌گذاری توسعه خدمات دیجیتال شهری شهروند - محور 148 188 720628 10.22034/sspp.2025.2032042.3662 FA علی شایان گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس محبوبه کهوند گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0009-0003-6631-6972 شعبان الهی استاد گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه ولی عصر رفسنجان، کرمان، ایران ایمان رئیسی دانشیار گروه مدیریت عملیات و فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Journal Article 2024 12 14 Urban digital services, as key components of smart city initiatives, play a crucial role in facilitating urban operations, reducing costs, and enhancing the efficiency and sustainability of urban environments. This article aims to design and present a policy-making framework that guides the development of these services with a focus on citizens’ needs and participation. By conducting a systematic review of the literature and semi-structured interviews with experts, this research provides a comprehensive framework comprising the dimensions and components that influence the development of urban digital services. This framework assists authorities and policymakers in identifying the necessary policy axes and domains for developing citizen-centric urban digital services. The proposed framework, focusing on technological enablers, governance enablers, community enablers, knowledge mediators, participation enablers, functional enablers, acceptance-development enablers, and adaptation enablers, helps identify citizens’ needs and priorities. This approach, by increasing citizen participation and trust, prevents the formation of manager-centered island projects and paves the way for the realization of a citizen-centric smart city in Iran. As an example of the application of the proposed framework, the “Shahrzad” application, one of the prominent projects in the field of urban digital services in Iran, was selected and analyzed in 2024, considering its characteristics. خدمات دیجیتال شهری به‌عنوان عناصر کلیدی در طرح‌های شهر هوشمند، نقش مهمی در تسهیل عملیات شهری، کاهش هزینه‌ها و افزایش کارایی و پایداری محیط‌های شهری ایفا می‌کنند. هدف این مقاله طراحی و ارائه یک چارچوب سیاست‌گذاری است که توسعه این خدمات را با تأکید بر نیازها و مشارکت شهروندان هدایت کند. با استفاده از مرور نظام‌مند ادبیات و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان، این پژوهش چارچوب جامعی شامل ابعاد و مؤلفه‌های مؤثر بر توسعه خدمات دیجیتال شهری ارائه می‌دهد. این چارچوب به مسئولین و سیاست‌گذاران کمک می‌کند تا محورها و حوزه‌های سیاست‌گذاری لازم برای توسعه خدمات دیجیتال شهری شهروند-محور را شناسایی کنند. چارچوب پیشنهادی با تمرکز بر توانمندسازهای فناورانه، حاکمیتی، جامعه، مشارکتی، واسطه‌های دانشی، توانمندسازهای پذیرش و توانمندسازهای توسعه و تطبیق، به شناسایی نیازها و اولویت‌های شهروندان کمک می‌کند. این رویکرد با افزایش مشارکت و اعتماد شهروندان، از شکل‌گیری پروژه‌های جزیره‌ای مدیر-محور جلوگیری کرده و زمینه‌ساز تحقق شهر هوشمند شهروند-محور در ایران خواهد شد. به‌عنوان نمونه‌ای از کاربرد چارچوب پیشنهادی، سامانه «شهرزاد» به‌عنوان یکی از پروژه‌های برجسته در زمینه خدمات دیجیتال شهری در ایران انتخاب و با توجه به ویژگی‌های آن در سال ۱۴۰۳ مورد تحلیل قرار گرفته است. https://sspp.iranjournals.ir/article_720628_ab85d193854e08a4aef47afc563e8f03.pdf