مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 55 2025 08 23 Institutional-behavioral approach to policy making: a case study of housing policy in Iran رویکرد نهادی-رفتاری به سیاستگذاری: مطالعه موردی سیاستگذاری مسکن در ایران 2 27 726760 10.22034/sspp.2025.2047440.3745 FA علی نیکونسبتی دانشجوی دکتری، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس، ، تهران، ایران عباس عصاری آرانی دانشیار گروه توسعه و برنامه‌ریزی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0002-4995-867X فرشاد مومنی استاد تمام گروه برنامه‌ریزی و توسعه اقتصادی،دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران لطفعلی عاقلی دانشیار گروه توسعه و برنامه ریزی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article 2024 12 04 Considering the complex challenges of the policy makers, some scholars have tried to increase the explanatory power of the models and provide policy recommendations by presenting hybrid policy models. In the article, by relying on two institutional-behavioral approaches, a new model for explaining policymaking is presented, which emphasizes the importance of institutions, availability heuristics, and the entire institutional structure in the success or failure of policymaking.<br><br>Based on the above model and using the historical-comparative analysis method, the housing policy in Iran from the first development plan in 1327 to the end of the sixth plan has been examined and compared with selected countries. The findings show the cost of housing in the household budget in Iran is almost twice the world average, which shows the failure of policies in this area. Investigating housing policy in Iran with the comparative study method shows that policy makers in Iran have a cognitive bias due to the availability heuristics and consider building housing equivalent to solving the housing challenge. It also neglects many rules and regulations (institutions) that reduce speculation in this market. The whole institutional structure has not reached a degree of participation that would consider alternative ideas. Under these conditions, regulating the rental market, using tax tools, supporting the purchase of first homes and social housing will improve the conditions. با توجه به چالش‌های پیچیده پیشروی سیاستگذاران، برخی از اندیشمندان تلاش نموده‌اند با ارائه مدل‌های ترکیبی سیاستگذاری قدرت تبیین و ارائه توصیه‌های سیاستی مدل‌ها را افزایش دهند. در مقاله حاضر با اتکاء به دو رویکرد نهادی-رفتاری الگوی جدیدی برای تبیین سیاستگذاری ارائه شده است که بر اهمیت نهادها، میان‌برهای ذهنی و کل ساختار نهادی در موفقیت یا شکست سیاستگذاری تاکید می‌کند. <br><br>مبتنی بر مدل فوق و استفاده از روش تحلیل تاریخی- مقایسه‌ای، سیاستگذاری مسکن در ایران از اولین برنامه توسعه در سال 1327 تا پایان برنامه ششم بررسی و با کشورهای منتخب مقایسه شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد هزینه مسکن در سبد هزینه خانوار در ایران تقریبا دو برابر میانگین جهانی است که نشان از شکست سیاستگذاری در این حوزه دارد. سیاستگذاران در ایران دچار سوگیری شناختی به دلیل میان‌برذهنی دسترس‌پذیری هستند و ساخت مسکن را معادل حل چالش مسکن می‌دانند. همچنین از بسیاری از قوانین و قواعد(نهادها) که باعث کاهش سفته‌بازی در این بازار غفلت می‌نماید. کل ساختار نهادی نیز به درجه‌ای از مشارکت نرسیده است که به ایده‌های جایگزین توجه کند. تحت این شرایط تنظیم‌گری در بازار اجاره، استفاده از ابزارهای مالیاتی، حمایت از خرید مسکن اول و مسکن اجتماعی باعث بهبود شرایط خواهد شد. https://sspp.iranjournals.ir/article_726760_f1e1d22ecf5f1588dd936bc6d0056340.pdf