مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 56 2025 11 22 Technological Innovation System Analysis of Biomass Energy in Iran تحلیل نظام نوآوری فناورانه انرژی زیست توده در ایران 58 104 734659 10.22034/sspp.2026.2075811.3855 FA سید مسلم موسوی درچه استادیار، پژوهشکده مطالعات فناوری‌های نوین، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران. محسن نصراللهی پژوهشگر پژوهشکده مطالعات فناور ی‌های نوین، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران. Journal Article 2025 08 26 This study aimed to analyze the technological innovation system (TIS) of biomass energy in Iran. The research approach was grounded in a functional analysis of the TIS framework, with data collected through expert interviews and a review of relevant documents and prior studies. The results indicate that anaerobic digestion and gasification technologies remain at the pre-development stage and face challenges such as insufficient sustainable investment, weak institutional interactions, the absence of clear regulatory guidelines, and a lack of market mechanisms. In contrast, incineration technology, supported by waste management regulations and relatively high feed-in tariffs, has entered the development stage with active private sector participation. The functional analysis reveals that, at the pre-development stage, knowledge development and diffusion, resource mobilization, and system guidance are critical, whereas at the development stage, entrepreneurship, market formation, and legitimation play more prominent roles. Nonetheless, deficiencies in knowledge diffusion, institutional fragmentation, shortages of skilled human resources, and the lack of accessible long-term low-interest financing have confined most activities to the research level. Consequently, the sustainable development of these technologies requires a comprehensive approach, including the establishment of a national steering body, reform of feed-in tariff mechanisms, implementation of pilot projects, and enhancement of research quality to facilitate the transition toward a low-carbon energy system. این پژوهش با هدف تحلیل نظام نوآوری فناورانه انرژی زیست‌توده در ایران انجام شد. رویکرد تحقیق بر مبنای تحلیل کارکردی نظام نوآوری فناورانه و گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه با خبرگان و بررسی اسناد و مطالعات پیشین استوار بود. نتایج نشان داد فناوری‌های هاضم بی‌هوازی و گازی‌سازی در مرحله پیش‌توسعه قرار دارند و با چالش‌هایی نظیر کمبود سرمایه‌گذاری پایدار، ضعف تعاملات نهادی، نبود دستورالعمل‌های قانونی مشخص و فقدان سازوکارهای بازار روبه‌رو هستند. در مقابل، فناوری زباله‌سوزی به دلیل وجود قوانین مرتبط با مدیریت پسماند و نرخ بالای خرید تضمینی برق، با مشارکت فعال بخش خصوصی در مرحله توسعه قرار گرفته است. تحلیل کارکردی حاکی از آن است که در مرحله پیش‌توسعه، توسعه و انتشار دانش، گردآوری منابع و جهت‌دهی به سیستم اهمیت دارد، در حالی که در مرحله توسعه، کارآفرینی، شکل‌دهی به بازار و مشروعیت‌بخشی نقش بیشتری ایفا می‌کنند. با این حال، ضعف در انتقال دانش، پراکندگی نهادی، کمبود نیروی انسانی متخصص و عدم وجود تأمین مالی و ارائه وام‌های بلندمدت کم‌بهره موجب شده بخش عمده فعالیت‌ها در سطح پژوهشی باقی بماند. در نتیجه، توسعه پایدار این فناوری‌ها نیازمند رویکردی جامع شامل ایجاد نهاد راهبری ملی، اصلاح مکانیزم‌های خرید تضمینی برق، اجرای پروژه‌های پایلوت و ارتقای کیفیت تحقیقات است تا مسیر گذار به نظام انرژی کم‌کربن تسهیل شود. https://sspp.iranjournals.ir/article_734659_a5d7d66b68649b13624ab7f24462f1f2.pdf