مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 مقالات آماده انتشار 2026 05 11 Flexible Employment Policies and Women’s Economic Participation: Lessons from the European Union’s Experience سیاست‌های اشتغال منعطف و مشارکت اقتصادی زنان: آموخته‌هایی از تجربه اتحادیه اروپا 735636 10.22034/sspp.2026.2085576.3905 FA مهسا تیزچنگ گروه مسائل اجتماعی زنان، جهاد دانشگاهی واحد الزهرا (س) 0000-0002-1177-7128 ریحانه شاه ولی گروه مسائل اجتماعی زنان ، جهاد دانشگاهی واحد الزهرا (س)، تهران، ایران. 0000-0003-2837-8083 زهرا نقی زاده گروه مسائل اجتماعی، جهاد دانشگاهی واحد الزهرا (س)، تهران، ایران هایده مهدوی گروه مسائل اجتماعی زنان، جهاد دانشگاهی واحدالزهرا (س)، تهران، ایران Journal Article 2026 02 15 The main objective of this study is to investigate the impact of flexible employment policies on women's economic participation, focusing on the experience of European Union member states and proposing context-specific solutions for Iran. The research adopts a qualitative approach and employs documentary analysis. Findings indicate that the systematic implementation of flexible employment policies—including temporal, spatial, contractual, and hybrid work arrangements, supported by care provisions and parental leave—has played a decisive role in increasing women’s employment rates in the European Union. Despite these successes, significant challenges such as the entrenchment of part-time work for women, the intensification of the double burden of work, and unequal access to flexibility benefits based on occupational and class status persist. In the context of Iran, given the persistently low rate of women’s economic participation and the existence of structural, cultural, and legal barriers, informed adaptation of European experiences is deemed essential. Accordingly, key policy recommendations include: formulating a coherent national framework for family-friendly policies, revising labor and social security laws, investing in the development of childcare and elderly care infrastructure, expanding legal frameworks for remote and hybrid work, and promoting an organizational culture based on gender equality. The success of these policies depends on coordinated implementation, continuous monitoring of outcomes, and profound cultural changes at various levels of society. هدف اصلی این مطالعه، بررسی تأثیر سیاست‌های اشتغال منعطف بر مشارکت اقتصادی زنان با تمرکز بر تجربه کشورهای عضو اتحادیه اروپا و ارائه راهکارهای بومی برای ایران است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل اسنادی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اجرای نظام‌مند سیاست‌های اشتغال منعطف شامل انعطاف زمانی، مکانی، قراردادی و الگوهای ترکیبی، همراه با حمایت‌های مراقبتی و مرخصی‌های والدینی، نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش نرخ اشتغال زنان در اتحادیه اروپا داشته است. با وجود این موفقیت‌ها، چالش‌های مهمی مانند تثبیت اشتغال پاره‌وقت برای زنان، تشدید بار کاری مضاعف و دسترسی نابرابر به مزایای انعطاف‌پذیری بر اساس موقعیت شغلی و طبقاتی همچنان پابرجاست. در بستر ایران، با توجه به تداوم نرخ پایین مشارکت اقتصادی زنان و وجود موانع ساختاری، فرهنگی و قانونی، الگوبرداری آگاهانه از تجارب اروپا ضروری به نظر می‌رسد. بر این اساس، تدوین یک نظام ملی منسجم برای سیاست‌های دوستدار خانواده شامل مواردی چون بازنگری در قوانین کار و تأمین اجتماعی، سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌های مراقبت از کودکان و سالمندان، گسترش چارچوب‌های قانونی برای دورکاری و کار ترکیبی، و ترویج فرهنگ سازمانی مبتنی بر برابری جنسیتی به‌عنوان پیشنهادهای سیاستی کلیدی ارائه می‌شوند. موفقیت این سیاست‌ها در گرو اجرای هماهنگ، پایش مستمر پیامدها و ایجاد تغییرات فرهنگی عمیق در سطوح مختلف جامعه است.