مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 مقالات آماده انتشار 2026 05 11 Confluence of the Two Concepts of Sovereignty and Data in the Digital Age: A Narrative Review تلاقی دو مفهوم حاکمیت و داده در عصر دیجیتال: یک مرور روایی 735643 10.22034/sspp.2026.2087033.3914 FA سپهر قاضی نوری تربیت مدرس محمد محسن صالح‌زاده گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران فریده بهرامی پسادکتری مدیریت فناوری اطلاعات، دانشگاه HEC Montreal Journal Article 2026 04 03 The concept of sovereignty has long been a source of controversy in areas beyond its political origins. With the expansion of emerging technologies such as data and artificial intelligence and the rise of large multinational corporations, the concept of sovereignty in new areas has also become a source of debate and challenge among various political, economic, and social discourses. One of the most important goals of establishing sovereignty as a single leadership has been to create the necessary grounds for controlling the various resources of a country by its legal sovereignty. The emergence of large technology companies that have defined their revenue model based on data as an emerging asset of the new era, and the exploitation of this resource by great powers in order to materialize their economic, political, social, and geopolitical goals, reminds us more than ever of the need to pay attention to digital sovereignty. Digital sovereignty refers to the capacity of a society or government to define, govern, exercise power, and control technologies, data, and infrastructures essential for autonomy, creativity, technological diversity, and socio-technical development based on its values. In this article, we seek to cover a broader range of relevant studies by using the narrative review method to provide a general summary along with our own interpretation and critique of the sources. In this method, which is based on discourses, different sources are collected with a unique lens that is specific to the authors. مفهوم حاکمیت از دیرباز محل مناقشه در حوزه‌هایی ورای خواستگاه سیاسی خود بوده است. با گسترش فناوری‌های نوظهور مانند حوزه داده و هوش مصنوعی و قدرت گرفتن شرکت‌های عظیم چندملیتی، مفهوم حاکمیت در حوزه‌های جدیدی نیز سرمنشأ شکل‌گیری بحث و چالش میان گفتمان‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مختلف شده است. یکی از مهم‌ترین اهداف استقرار حاکمیت به‌عنوان یک رهبری واحد، ایجاد زمینه‌های لازم برای کنترل منابع مختلف یک کشور توسط حاکمیت قانونی آن بوده است. ظهور شرکت‌های عظیم فناور که مدل درآمدی خود را بر مبنای داده به‌عنوان دارایی نوظهور عصر جدید تعریف کرده‌اند و بهره‌برداری قدرت‌های بزرگ از این منبع در راستای عینیت‌بخشی به اهداف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و ژئوپلیتیکی خود، لزوم توجه به حاکمیت دیجیتال را بیش‌ازپیش یادآور می‌شود. منظور از حاکمیت دیجیتال ظرفیت جامعه و یا دولت برای تعریف، حکمرانی، اعمال قدرت و کنترل فناوری‌ها، داده و زیرساخت‌های ضروری برای خودمختاری، خلاقیت، تنوع فناوری و توسعه اجتماعی - فنی مبتنی بر ارزش‌های خود است. در این مقاله به کمک روش مرور روایت به دنبال پوشش‌ طیف گسترده‌تری از مطالعات مرتبط هستیم تا بتوانیم خلاصه‌ای کلی همراه با تفسیر و نقد خود از منابع ارائه کنیم. در این روش که بر مبنای گفتمان‌ها شکل می‌گیرد، منابع مختلف با یک لنز منحصر به فرد که مختص نویسندگان است گردآوری می شوند. هدف از بکارگیری این روش ارائه مروری نظام‌مند و جامع نبوده بلکه به دلیل ماهیت انعطاف‌پذیر و تفسیری آن این روش انتخاب شده است.