مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 56 2025 11 22 A Scientometric Analysis of Conceptual Evolution in Family Policymaking From Traditional Frameworks to Complex and Transdisciplinary Governance تحلیل علم‌سنجی تطور مفاهیم در سیاست‌گذاری خانواده؛ از چارچوب‌های سنتی تا حکمرانی پیچیده و فرارشته‌ای 2 23 734538 10.22034/sspp.2026.2063379.3813 FA علی معینیان دانشجوی کارشناسی ارشد حکمرانی جمعیت و خانواده، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران ، تهران، ایران. مصطفی زمانیان استادیار گروه حکمرانی فرهنگی و اجتماعی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. زهره کریم میان استادیار گروه مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهرا ن جنوب، تهران، ایران. 0000-0002-4310-0074 Journal Article 2025 06 10 Over the past century, family policymaking in the international literature has shifted from a narrow agenda to a complex, multi level and networked field. This change suggests that the family has gradually moved beyond being merely an object of intervention and has been reframed as an effective actor in social governance. Yet, in many policy settings, linear and sectoral perspectives still persist and remain weakly aligned with the real complexity of family life. This highlights the value of data based evidence for tracing dominant conceptual trajectories and policy framings. This study maps the conceptual evolution of family policymaking from 1926 to 2025 using a scientometric approach. Data were retrieved from the Web of Science database and analyzed in R using the Bibliometrix package. Based on keyword co occurrence analysis, concept clustering, and two core outputs (Thematic Evolution and Thematic Map), the study identifies major transition paths, key conceptual nodes, and prevailing orientations in the literature. Findings indicate increasing thematic diversity and stronger conceptual connectedness over time, enabling clearer articulation of family agency and supporting more integrated approaches to family governance. Overall, the study offers a holistic, data driven basis for policy rethinking beyond one dimensional approaches. سیاست‌گذاری خانواده در ادبیات بین‌المللی طی یک‌صد سال اخیر، از یک دستور کار محدود و کم‌تنوع به میدانی پیچیده، چندسطحی و شبکه‌ای تحول‌یافته است؛ تحولی که نشان می‌دهد خانواده به‌تدریج از موضوع مداخله فراتر رفته و به‌مثابه کنشگری مؤثر در معماری حکمرانی اجتماعی بازتعریف شده است. باوجود این دگرگونی، در بسیاری از زمینه‌های سیاستی هنوز نشانه‌هایی از نگاه‌های خطی و بخشی و هم‌پیوند با پیچیدگی واقعی خانواده دیده می‌شود؛ ازاین‌رو اتکا به شواهد داده‌محور برای فهم روندهای مفهومی و صورت‌بندی‌های مسلط ضروری است. این پژوهش باهدف ترسیم و تحلیل تحول مفهومی سیاست‌گذاری خانواده در بازه ۱۹۲۶ تا ۲۰۲۵، از رویکرد علم‌سنجی استفاده می‌کند. داده‌ها از پایگاه Web of Science استخراج و با بسته Bibliometrix در محیط R تحلیل شدند. باتکیه‌بر هم رخدادی کلیدواژه‌ها، خوشه‌بندی مفاهیم و دو خروجی تحلیل موضوعی در گذر زمان و نقشه تحلیل موضوعی، مسیرهای تحول، گره‌گاه‌های مفهومی و جهت‌گیری‌های غالب بازنمایی شد. یافته‌ها نشان می‌دهد میدان مفهومی این حوزه هم از حیث تنوع موضوعی و هم پیوندپذیری مفاهیم متراکم‌تر و پیچیده‌تر شده و ظرفیت‌های تازه‌ای برای صورت‌بندی عاملیت خانواده و طراحی رویکردهای یکپارچه‌تر در حکمرانی خانواده فراهم آورده است. برآیند پژوهش، ارائه تصویری کل‌نگر و داده‌محور برای بازاندیشی در چارچوب‌های سیاستی و پرهیز از رویکردهای تک‌بعدی است. https://sspp.iranjournals.ir/article_734538_adf6b5a714add8f96d5b2789c6d54bce.pdf

مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 56 2025 11 22 Strategic Assessment of Household Energy Imbalances Using a Cluster Bootstrap Approach and an Integrated Policy Model: A Case Study of Semnan Province ارزیابی راهبردی ناترازی انرژی خانوارها با رویکرد نمونه‌گیری خودگردان خوشه‌ای و ارائه مدل سیاستی تلفیقی: مطالعه موردی استان سمنان 24 56 734400 10.22034/sspp.2026.2080852.3881 FA محمدجواد کولیوند استاندار سمنان، استانداری سمنان، سمنان، ایران. اسماعیل سقاب اصفهانی معاون رئیس جمهور، رئیس سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی، تهران، ایران. سیف اله سعدالدین استاد، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. 0000-0001-5066-8103 مجید قلهکی استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. 0000-0002-9904-8623 امید کریمی دانشیار، دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. 0000-0001-7586-6587 فاطمه حسینی دانشیار، دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. 0000-0003-1826-4090 فرج‌اله ایلیات معاون عمرانی، استانداری سمنان، سمنان، ایران. Journal Article 2025 09 14 Energy subsidies have long been used as a key instrument to ease household cost burdens. However, deviations from prescribed consumption patterns and above-threshold use in the residential sector lead to resource waste and exacerbate energy imbalance. Focusing on integrated urban–rural households in Semnan Province, this study first collected household and dwelling characteristics through a multi-stage cluster sampling field survey, and then matched these survey records to administrative utility data to obtain observed (actual) electricity and natural gas consumption for the Iranian year 1403. Consumption was subsequently assessed against national per-capita energy thresholds. In addition to constructing an excess-from-threshold index, bootstrap resampling was used to quantify uncertainty and to derive the empirical distribution of the success rate under three policy scenarios. Results indicate that, in the baseline situation, about 55% of households fall within the threshold.<br><br>This share increases to about 66% under a hypothetical 20% consumption reduction, and to about 76% under a combined scenario of a 30% threshold increase alongside a 20% consumption reduction. Moreover, the final logistic model suggests that heterogeneity in success is primarily associated with building and climatic factors as well as household size. The policy implication is that sustained improvement in threshold compliance cannot be achieved through technical recommendations alone; it requires the joint design of financial and social incentives, scalable behavioral instruments, and a regulatory framework built around a single uniform threshold, so that households are autonomously motivated to adjust consumption behavior and invest in energy efficiency, with minimal supportive provisions for vulnerable groups. یارانه‌های انرژی همواره به‌عنوان ابزاری کلیدی برای کاهش فشار هزینه‌ای خانوارها به‌کار گرفته شده‌اند. با این حال، انحراف از الگوهای تعیین‌شده و مصرف فراتر از آستانه‌ها در بخش خانگی، به اتلاف منابع و تشدید ناترازی می‌انجامد. این پژوهش با تمرکز بر خانوارهای شهری، روستایی استان سمنان، ابتدا اطلاعات خانوار و ویژگی‌های ساختمان را در قالب یک طرح نمونه‌گیری چندمرحله‌ای خوشه‌ای و پیمایش میدانی گردآوری کرد و سپس با لینک‌کردن رکوردهای پیمایش به داده‌های شرکت‌ توزیع برق و گاز، مصرف واقعی برق و گاز سال ۱۴۰۳ استخراج نمود، آن‌گاه میزان انطباق مصرف با آستانه‌های سرانه ملی ارزیابی شد. علاوه بر محاسبه شاخص انحراف از آستانه، برای سنجش پایداری برآوردها، نمونه‌گیری خودگردان خوشه‌ای به‌کار گرفته شد و توزیع تجربی نرخ موفقیت تحت سه سناریوی سیاستی استخراج گردید. نتایج نشان می‌دهد در وضعیت پایه حدود ۵۵ درصد خانوارها در محدوده آستانه قرار دارند. این مقدار با فرض کاهش ۲۰ درصدی مصرف به حدود ۶۶ درصد و در سناریوی ترکیبی افزایش ۳۰ درصدی آستانه همراه با کاهش ۲۰ درصدی مصرف به حدود ۷۶ درصد می‌رسد. همچنین، نتایج مدل لوجیت نشان می‌دهد ناهمگنی موفقیت بیش از همه با عوامل کالبدی ، اقلیمی و بعد خانوار مرتبط است. جمع‌بندی سیاستی پژوهش آن است که بهبود انطباق با آستانه، صرفاً با توصیه‌های فنی محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند طراحی هم‌زمان انگیزه‌های مالی و اجتماعی، ابزارهای رفتاری مقیاس‌پذیر و سازوکارهای تنظیمی مبتنی بر آستانه واحد است تا خانوارها به‌صورت خودانگیخته، البته با تمهیدات حمایتی حداقلی برای گروه‌های آسیب‌پذیر به اصلاح رفتار مصرف و سرمایه‌گذاری در بهره‌وری انرژی ترغیب شوند. https://sspp.iranjournals.ir/article_734400_5937c10ba9c9eb316a95f2008b6533a9.pdf

مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 56 2025 11 22 Technological Innovation System Analysis of Biomass Energy in Iran تحلیل نظام نوآوری فناورانه انرژی زیست توده در ایران 58 104 734659 10.22034/sspp.2026.2075811.3855 FA سید مسلم موسوی درچه استادیار، پژوهشکده مطالعات فناوری‌های نوین، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران. محسن نصراللهی پژوهشگر پژوهشکده مطالعات فناور ی‌های نوین، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران. Journal Article 2025 08 26 This study aimed to analyze the technological innovation system (TIS) of biomass energy in Iran. The research approach was grounded in a functional analysis of the TIS framework, with data collected through expert interviews and a review of relevant documents and prior studies. The results indicate that anaerobic digestion and gasification technologies remain at the pre-development stage and face challenges such as insufficient sustainable investment, weak institutional interactions, the absence of clear regulatory guidelines, and a lack of market mechanisms. In contrast, incineration technology, supported by waste management regulations and relatively high feed-in tariffs, has entered the development stage with active private sector participation. The functional analysis reveals that, at the pre-development stage, knowledge development and diffusion, resource mobilization, and system guidance are critical, whereas at the development stage, entrepreneurship, market formation, and legitimation play more prominent roles. Nonetheless, deficiencies in knowledge diffusion, institutional fragmentation, shortages of skilled human resources, and the lack of accessible long-term low-interest financing have confined most activities to the research level. Consequently, the sustainable development of these technologies requires a comprehensive approach, including the establishment of a national steering body, reform of feed-in tariff mechanisms, implementation of pilot projects, and enhancement of research quality to facilitate the transition toward a low-carbon energy system. این پژوهش با هدف تحلیل نظام نوآوری فناورانه انرژی زیست‌توده در ایران انجام شد. رویکرد تحقیق بر مبنای تحلیل کارکردی نظام نوآوری فناورانه و گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه با خبرگان و بررسی اسناد و مطالعات پیشین استوار بود. نتایج نشان داد فناوری‌های هاضم بی‌هوازی و گازی‌سازی در مرحله پیش‌توسعه قرار دارند و با چالش‌هایی نظیر کمبود سرمایه‌گذاری پایدار، ضعف تعاملات نهادی، نبود دستورالعمل‌های قانونی مشخص و فقدان سازوکارهای بازار روبه‌رو هستند. در مقابل، فناوری زباله‌سوزی به دلیل وجود قوانین مرتبط با مدیریت پسماند و نرخ بالای خرید تضمینی برق، با مشارکت فعال بخش خصوصی در مرحله توسعه قرار گرفته است. تحلیل کارکردی حاکی از آن است که در مرحله پیش‌توسعه، توسعه و انتشار دانش، گردآوری منابع و جهت‌دهی به سیستم اهمیت دارد، در حالی که در مرحله توسعه، کارآفرینی، شکل‌دهی به بازار و مشروعیت‌بخشی نقش بیشتری ایفا می‌کنند. با این حال، ضعف در انتقال دانش، پراکندگی نهادی، کمبود نیروی انسانی متخصص و عدم وجود تأمین مالی و ارائه وام‌های بلندمدت کم‌بهره موجب شده بخش عمده فعالیت‌ها در سطح پژوهشی باقی بماند. در نتیجه، توسعه پایدار این فناوری‌ها نیازمند رویکردی جامع شامل ایجاد نهاد راهبری ملی، اصلاح مکانیزم‌های خرید تضمینی برق، اجرای پروژه‌های پایلوت و ارتقای کیفیت تحقیقات است تا مسیر گذار به نظام انرژی کم‌کربن تسهیل شود. https://sspp.iranjournals.ir/article_734659_a5d7d66b68649b13624ab7f24462f1f2.pdf

مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 56 2025 11 22 Visualizing the role of governance in the future of cyborg systems تصویرپردازی نقش حکمرانی در آینده سیستم های سایبورگ 106 129 726759 10.22034/sspp.2025.2026105.3596 FA محمد اسماعیل عبداللهی استادیار، گروه حکمرانی فرهنگی اجتماعی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، ایران. 0000-0001-5685-0379 Journal Article 2024 04 06 The interaction of "man" and "machine", in the multi-spatial era of the world, is the foundation of cyborg systems to represent the needs and possibilities of meeting the future biological needs of humans. Improving the level of interactions between these two in the coming era will cause that while the cyborg should be interpreted in time, one should also think about the governance of the cyborg and its future, discover its challenges and complexities and strategies and principles. Ruler designed the cyborg to face the future. Observing and creating software to deal with it requires a detailed depiction of the future of cyborg systems. The main issue of this article is how governance can play a role in shaping the future of cyborg systems. This research, using qualitative research method and using philosophical methods and collecting qualitative data, seeks to prove the influence of governance on the ethical excellence of cyborg. The main goal is to visualize the future of cyborg systems based on optimal governance practices. From this point of view, it was found that good governance can have unparalleled effectiveness in governing human values, technology ethics, public security, etc. on cyborgs and building a dynamic, fair, sustainable, inclusive and innovative context in cyborgs. تعامل «انسان» و «ماشین»، در عصر چند فضایی جهان، بسترساز سیستم های سایبورگ است تا نماگر نیازها و امکانات رفع نیاز آینده زیستی انسان باشد. ارتقاء سطح تعاملات این دو در عصر پیش رو، سبب می شود تا ضمن اینکه باید سایبورگ را در فرازمان، تفسیر کرد، می بایست به حکمرانی سایبورگ و آینده آن نیز اندیشید، چالش‌ها و پیچیدگی های آن را کشف کرد و راهبردها و اصول حاکم بر مواجهه با آینده سایبورگ را طراحی کرد. رصد و ساخت نرم افزار مواجهه با آن، نیازمند تصویرگری دقیق از آینده سیستم های سایبورگ است. مساله اصلی این مقاله این است که حکمرانی چگونه می تواند در شکل دهی آینده سیستم های سایبورگ نقش آفرین باشد؟ این پژوهش با استفاده از روش تحقیق کیفی و بهره گیری از روش‌های فلسفی و جمع‌آوری داده‌های کیفی، به دنبال اثبات تاثیرگذاری حکمرانی بر تعالی اخلاق مدارانه سایبورگ است. هدف اساسی، تصویرپردازی از آینده سیستم های سایبورگ مبتنی بر اِعمال حکمرانی مطلوب است. از این رهگذر به دست آمد که حکمرانی مطلوب می تواند به حاکمیت ارزش های انسانی، اخلاق فناوری، امنیت عمومی و... بر سایبورگ و ساخت بافتاری پویا، منصفانه، پایدار، فراگیر و نوآور در سایبورگ، اثربخشی بی بدیل داشته باشد. https://sspp.iranjournals.ir/article_726759_10a1d2c09a932d1e53ff6502f633270f.pdf

مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 56 2025 11 22 Structural and Policy Analysis of the Research and Technology Financing System in Iran تحلیل ساختاری و سیاستی نظام تأمین مالی پژوهش و فناوری در ایران 130 155 734398 10.22034/sspp.2026.2078449.3870 FA محسن خراسانی دانشجوی دکتری، مدیریت نوآوری و توسعه فناور ی‌های راهبردی، موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران. 0009-0008-9062-7187 پریسا علیزاده استادیار، گروه تامین مالی و اقتصاد علم، فناوری و نوآوری، موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران. 0000-0002-8420-3838 بهروز شاهمرادی استادیار، گروه تامین مالی و اقتصاد علم، فناوری و نوآوری، موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران. Journal Article 2025 08 20 Research and technology financing is a fundamental pillar of a knowledge-based economy. However, the share of research and development (R&D) expenditure in Iran’s gross domestic product was only 0.73% in 2021, indicating a significant gap between Iran and leading innovation-driven countries. The purpose of this study is to analyze the structural and policy dimensions of the research and technology financing system in Iran. In terms of purpose, this research is applied-developmental and qualitative in nature. The research strategy adopts a qualitative policy analysis with an interpretive approach. Data were analyzed using thematic analysis and thematic network analysis. Data sources included content analysis of upstream policy documents and semi-structured interviews with ten experts in research and technology financing. The findings reveal that the research and technology financing system in Iran faces five major categories of challenges: weaknesses in strategic planning and priority setting; inefficiencies in executive structures and research processes; lack of transparency and deviations in research funding allocation; insufficient inter-institutional coordination in budget allocation; and shortages and declining public funding for research. In response to these challenges, twelve policy and structural solutions were identified. The most important include strengthening stakeholder synergy and participation; restructuring boards of trustees with greater involvement of non-governmental actors; enhancing financial and managerial autonomy of universities; designing incentive mechanisms to attract private sector investment; reforming performance- and mission-oriented funding allocation systems; integrating demand-driven research platforms; diversifying financing mechanisms; strengthening university–industry linkages; and establishing a specialized institution for research and technology financing. تأمین مالی پژوهش و فناوری یکی از ارکان اساسی اقتصاد دانش‌بنیان محسوب می‌شود. با این حال، سهم هزینه‌های تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی ایران در سال 2021 تنها 73/0 درصد بوده که بیانگر فاصله قابل توجه کشور با کشورهای پیشرو در حوزه نوآوری است. هدف این مقاله، تحلیل ساختاری و سیاستی نظام تأمین مالی پژوهش و فناوری در ایران است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی-توسعه‌ای و از حیث ماهیت، کیفی است. استراتژی پژوهش، تحلیل سیاستی کیفی با رویکرد تفسیری بوده و داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون و شبکه مضامین تحلیل شده‌اند. منابع داده شامل تحلیل محتوای اسناد بالادستی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ نفر از خبرگان تأمین مالی پژوهش و فناوری است. یافته‌ها نشان می‌دهد که نظام تأمین مالی پژوهش و فناوری در ایران با پنج دسته چالش شامل ضعف در برنامه‌ریزی و اولویت‌بندی استراتژیک، ناکارآمدی در ساختار اجرایی و فرآیندهای پژوهشی، ضعف در شفافیت و انحراف در تخصیص منابع پژوهشی، ضعف هماهنگی بین‌نهادی در تخصیص بودجه و کمبود و کاهش منابع مالی پژوهش‌های دولتی مواجه است. در پاسخ به این چالش‌ها، دوازده راهکار در دو سطح ساختاری و سیاستی شناسایی شد که مهم‌ترین آنها تقویت هم‌افزایی و مشارکت ذی‌نفعان، بازآرایی ترکیب هیأت‌های امنا با تأکید بر نقش بازیگران غیردولتی، تقویت استقلال مالی و مدیریتی دانشگاه‌ها، طراحی سازوکارهای تشویقی برای جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، بازطراحی نظام تخصیص اعتبارات مبتنی بر عملکرد و مأموریت‌گرایی، یکپارچه‌سازی سامانه‌های تقاضامحور پژوهشی، تنوع‌بخشی به روش‌های تأمین مالی، پیوند دانشگاه با صنعت و ایجاد نهاد تخصصی تأمین مالی پژوهش و فناوری است. https://sspp.iranjournals.ir/article_734398_a5e148e46cf8a2cb04786b6c874f028b.pdf

مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 56 2025 11 22 Analyzing the effects of the Covid-19 crisis in the urban and rural parts of Mazandaran province and presenting solutions to deal with future crises تحلیل اثرات بحران کوید ۱۹ در بخش شهری و روستایی استان مازندران و ارائه راهکارهایی برای مقابله با بحران‌های آینده 156 188 718764 10.22034/sspp.2024.2009132.3468 FA طاهر عزیزی خالخیلی دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران. 0000-0002-2580-0245 مصطفی محسنی کیاسری استادیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، مازندران، ایران. 0000-0001-7935-1759 فاطمه رزاقی بورخانی استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران. 0000-0003-4299-9783 مسعود یزدان پناه استاد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران. 0000-0001-8610-0173 علی عظیم زاده دکتری مدیریت کارآفرینی-کسب و کار جدید، دانشگاه آزاد اسلالامی، علی آباد کتول، ایران. Journal Article 2023 08 13 As a global challenge in the 21st century, the Covid-19 pandemic has had numerous economic, social, cultural and environmental consequences on different countries around the world. Due to the arrival of tourists from all over the country, Mazandaran province was one of the first provinces where Corona spread. Therefore, the current research has investigated the effects of the spread of the corona virus on the rural and urban communities of Mazandaran using a quantitative method, a survey technique, and a questionnaire tool, in order to identify the upcoming challenges and solutions to mitigate them and strategies for next crises. The statistical sample consisted of 408 people who were questioned through an online questionnaire whose face validity and reliability were confirmed by asking the opinion of a panel of experts and Cronbach's alpha coefficient. Based on the results of the research, the consequences of the corona epidemic were categorized into three economic, social and cultural categories and the obstacles ahead were also prioritized in these dimensions. Also, economic, social and cultural solutions to moderate the effects of the Corona epidemic at the community level were presented and prioritized. همه گیری کووید ۱۹ به عنوان چالشی جهانی در قرن بیست و یکم، پیامدهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی متعددی بر کشورهای مختلف در سطح دنیا داشته است. استان مازندران به دلیل ورود گردشگران از سرتاسر کشور، جزء اولین استان‌هایی بود که کرونا در آن شیوع پیدا کرد. از این رو، پژوهش حاضر به روش کمّی، فن پیمایش و ابزار پرسشنامه به بررسی اثرات شیوع همه‌گیری کرونا بر جوامع روستایی و شهری مازندران پرداخته است تا بر این مبنا چالش‌های پیش رو و راهکارهای تخفیف این اثرات را شناسایی و راهبردهایی برای بحران های آتی معرفی نماید. نمونه آماری شامل 408 نفر بود که از طریق پرسشنامه آنلاینی که روایی صوری و پایایی آن با استفاده از نظرخواهی از پانل متخصصان و ضریب آلفای کرونباخ مورد تائید قرار گرفته بود، مورد پرسش قرار گرفتند. بر مبنای نتایج تحقیق، پیامدهای شیوع همه‌گیری کرونا در سه دسته اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دسته بندی شده و موانع پیش رو نیز در این ابعاد اولویت‌بندی شدند. همچنین، راهکارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی برای تعدیل اثرات همه گیری کرونا در سطح جامعه ارائه و اولویت‌بندی گردید. https://sspp.iranjournals.ir/article_718764_cdba064154cd37af9da0adbdf1f62324.pdf

مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 2538-5038 15 56 2025 11 22 Transition from Silent Crisis to Integrated Governance of Ageing in Iran گذار از بحران خاموش به حکمرانی یکپارچه سالمندی در ایران 190 211 734399 10.22034/sspp.2026.2075857.3857 FA زهره شهبازی استادیار، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی، جهاددانشگاهی، تهران، ایران. 0009-0001-2637-652X Journal Article 2025 08 26 Iran is experiencing one of the fastest demographic transitions globally, with over one-quarter of its population projected to be above 60 within two decades. This shift occurs while institutional and financial systems remain unprepared for an aging society. A critical review of Iran’s aging policies across macro, sectoral, and operational levels shows that despite strong legal foundations—such as Article 29 of the Constitution, the General Health and Social Security Policies, and the National Document on Aging—a deep gap persists between normative commitments and policy implementation. The system faces institutional fragmentation, financial instability, and weak operational capacity, defined by three major shortcomings: poor inter-agency coordination, fragile pension funds, and absence of integrated data governance.<br><br>Compared with the Madrid International Plan of Action on Ageing (MIPAA), Iran shows relative progress in health but lags in social participation, enabling environments, and intergenerational justice. To address these deficiencies, the study proposes six strategic pillars: (1) reforming national governance for aging, (2) sustainable and resilient social financing, (3) community-based continuum of care, (4) elderly participation and lifelong learning, (5) age-friendly environments and cities, and (6) smart data-driven governance. Implemented through three progressive phases, these pillars can shift Iran’s aging policy from fragmented, reactive measures to integrated, adaptive, and sustainable governance—where social and intergenerational justice evolve from moral ideals into algorithmic, data-driven principles ensuring that technology and artificial intelligence serve human dignity and older adults’ well-being. ایران در آستانه سریع‌ترین گذارهای جمعیتی جهان قرار دارد؛ روندی که تا دو دهه آینده، بیش از یک‌چهارم جمعیت کشور را وارد سنین بالای ۶۰ سال می‌کند. این تحول در شرایطی رخ می‌دهد که ساختار نهادی و مالی کشور با نیازهای یک جامعه سالمند سازگار نشده است. مرور انتقادی سیاست‌های سالمندی در سه سطح کلان، بخشی و اجرایی نشان می‌دهد علی‌رغم وجود بنیان‌های حقوقی و اسنادی، شکاف میان ارزش‌های اعلام‌شده و اجرای واقعی عمیق است. نظام سیاست‌گذاری سالمندی در وضعیتی از پراکندگی نهادی، شکنندگی مالی و ناپایداری اجرایی قرار دارد و با سه ضعف ساختاری عمده فقدان انسجام تصمیم‌گیری، بحران صندوق‌های بازنشستگی و نبود نظام داده و پایش هوشمند مواجه است. در تحلیل تطبیقی با چارچوب بین‌المللی مادرید، ایران در حوزه سلامت عملکرد نسبی دارد، اما در سه عرصه کلیدی مشارکت اجتماعی، محیط‌های توانمندساز و عدالت بین‌نسلی عقب‌مانده است. برای عبور از این وضعیت، مطالعه حاضر شش ستون راهبردی را برای بازآرایی نظام سیاست‌گذاری سالمندی پیشنهاد می‌کند: ۱) بازطراحی حکمرانی ملی سالمندی، ۲) تأمین مالی پایدار، ۳) توسعه زنجیره خدمات جامعه‌محور، ۴) ارتقای مشارکت و اشتغال سالمندان، ۵) طراحی محیط و شهر دوستدار سالمند، و ۶) ایجاد نظام داده و حکمرانی هوشمند. اجرای این مسیر می‌تواند سیاست‌گذاری سالمندی ایران را از رویکردهای جزیره‌ای و واکنشی به سوی حکمرانی یکپارچه، یادگیرنده و پایدار سوق دهد. در این چارچوب، عدالت اجتماعی و نسلی باید از یک اصل اخلاقی به منطق طراحی الگوریتمی و داده‌محور سیاست‌گذاری تبدیل شود؛ به گونه‌ای که فناوری و هوش مصنوعی در خدمت کرامت و زیست انسانی قرار گیرد. https://sspp.iranjournals.ir/article_734399_8a380b307df5d1181f827704f4e3764e.pdf