مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155720260220Studying the effects of implementing the policy of direct payment to the final beneficiary on improving the government's integrated financial management and information system in Iranارزیابی تأثیرات اجرای سیاست پرداخت مستقیم به ذینفع نهایی در ارتقای نظام اطلاعات و مدیریت مالی یکپارچه دولت در ایران22073564110.22034/sspp.2026.2087347.3921FAعلیخواجهنائینیاستادیار سیاستگذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبائیحسنچنارانیاستادیار گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانمیثمنریمانیدانشیار گروه اقتصاد دانش بنیان، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران0000-0002-4204-3565محمدصاحبکار خراسانیاستادیار سیاست نوآوری و آینده نگاری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران0000-0003-3790-740XJournal Article20251123The policy of "direct payment to the final beneficiary" was implemented in Iran as part of the government's integrated financial management and information system. The aim of this article is to examine the effects of implementing this policy in various economic, financial, and administrative dimensions. The findings of this qualitative research, which was conducted based on interviews with experts and content analysis, show that in addition to reducing unnecessary costs and preventing resource stagnation, the implementation of this policy has improved government liquidity management, increased coordination between monetary and fiscal policies, promoted transparency in financial turnover, and satisfied stakeholders. At the same time, effects such as operational pressure on information systems, reduced financial flexibility of agencies, and data security concerns were also identified. Overall, the policy of payment to the final beneficiary is considered an effective step towards transparency of public finances and increasing the efficiency of the country's budget system, although the removal of institutional and technical obstacles is necessary to fully realize its goals.سیاست «پرداخت مستقیم به ذینفع نهایی» در ایران، بهعنوان بخشی از نظام اطلاعات و مدیریت مالی یکپارچه دولت اجرا شد. هدف این مقاله بررسی تأثیرات اجرای این سیاست در ابعاد مختلف اقتصادی، مالی و اجرایی است. یافتههای این پژوهش کیفی که بر پایه مصاحبه با خبرگان و تحلیل مضمون انجام شده، نشان میدهد اجرای این سیاست علاوه بر کاهش هزینههای غیرضروری و جلوگیری از رسوب منابع، موجب بهبود مدیریت نقدینگی دولت، افزایش هماهنگی میان سیاستهای پولی و مالی، ارتقای شفافیت در گردش مالی و رضایت ذینفعان شده است. در عین حال، اثراتی همچون فشار عملیاتی بر سامانههای اطلاعاتی، کاهش انعطاف مالی دستگاهها و نگرانیهای امنیت دادهها نیز شناسایی شد. در مجموع، سیاست پرداخت به ذینفع نهایی گامی مؤثر در جهت شفافسازی مالیه عمومی و افزایش کارآمدی نظام بودجهای کشور محسوب میشود، هرچند رفع موانع نهادی و فنی برای تحقق کامل اهداف آن ضروری است.در مجموع، سیاست پرداخت به ذینفع نهایی گامی مؤثر در جهت شفافسازی مالیه عمومی و افزایش کارآمدی نظام بودجهای کشور محسوب میشود، هرچند رفع موانع نهادی و فنی برای تحقق کامل اهداف آن ضروری است.https://sspp.iranjournals.ir/article_735641_ceeefd2f485ddcc9700fb3b9e852b241.pdfمرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155720260220A Review of Science and Research Funding: Structures and Mechanismsمروری بر تأمین مالی علم و پژوهش: ساختارها و سازوکارهای تامین مالی225473564410.22034/sspp.2026.2050357.3758FAنجم الدینیزدیپژوهشگر پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف0000-0002-7160-5205فاطمهحسابیپژوهشگر پسادکترای پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریفعلیملکیاستادیار پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه صنعتی شریف0000-0001-8145-8491Journal Article20250110Abstract<br><br>Research funding through various structures and mechanisms directly impacts the performance of funding systems and scientific outputs. This study was conducted between April 2024 and March 2025. Different approaches to research funding exert distinct effects on the research and development process, potentially strengthening or weakening specific components of the research system. Awareness of these approaches enables policymakers to allocate financial resources optimally based on the country's priority needs and to enhance research productivity. The experience of the past three decades (study period: 1990–2023) in different countries shows that policymakers can draw on these experiences to design more optimal research funding structures. In this study, research funding structures in Austria, Sweden, France, the United States, and Switzerland were analyzed and compared using a literature review method. The findings indicate that while similarities exist, the structures and methods of research funding are highly diverse. Broadly speaking, research funding structures can be categorized into five types: institutional funding, project-based funding, disciplinary group funding, individual funding, and infrastructure funding. Research funding, beyond resource allocation, serves as a policy tool to steer scientific priorities and elevate the research standing of nations. A balanced selection of approaches and mechanisms can enhance scientific productivity and international competitiveness. Thus, designing multilayered funding systems that complementarily integrate diverse approaches is essential for achieving an efficient and sustainable research system.تأمین مالی پژوهش از طریق ساختارها و سازوکارهای متنوع، تأثیر مستقیمی بر عملکرد نظامهای تامین مالی و خروجیهای علمی دارد. این تحقیق در بازه زمانی فروردین 1403 تا اسفند 1403 انجام شده است و رویکردهای مختلف تأمین مالی، آثار متفاوتی بر فرآیند تحقیق و توسعه بر جای میگذارد و میتواند موجب تقویت یا تضعیف بخشهای خاصی از نظام پژوهشی شود. آگاهی از این رویکردها به سیاستگذاران کمک میکند تا بر اساس نیازهای اولویتدار کشور، منابع مالی را بهصورت بهینه تخصیص دهند و بهرهوری پژوهش را افزایش دهند. تجربه سه دهه اخیر (بازه زمانی مطالعه: 1990- 2023 میلادی) نشان میدهد که سیاستگذاران میتوانند از این تجارب بهرهبرداری کنند تا ساختارهای بهینهتری برای تأمین مالی پژوهش طراحی نمایند بدین ترتیب، در این پژوهش، ساختارهای تأمین مالی پژوهش در کشورهای اتریش، سوئد، فرانسه، آمریکا و سوئیس، با استفاده از روش مطالعه کتابخانهای، بررسی و مقایسه شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که ساختارها و روشهای تأمین مالی پژوهش علیرغم شباهتها، بسیار متنوع هستند. به طورکلی میتوان ساختارهای تأمین مالی پژوهش را در پنج دسته تأمین مالی نهادی، تأمین مالی پروژهای، تأمین مالی گروهی رشته محور، تأمین مالی فردی و تأمین مالی زیرساخت قرار داد. تأمین مالی پژوهش فراتر از تخصیص منابع، ابزاری سیاستی برای هدایت اولویتهای علمی و ارتقای جایگاه پژوهشی کشور است. انتخاب متوازن رویکردها و سازوکارها میتواند به افزایش بهرهوری علمی و رقابتپذیری بینالمللی کمک کند. بنابراین، طراحی نظامهای چندلایه تأمین مالی که از رویکردهای متنوع بهصورت مکمل بهرهگیرد، برای دستیابی به یک نظام پژوهشی کارآمد و پایدار ضروری است.https://sspp.iranjournals.ir/article_735644_dc93d691c01ec0628f34c71e13635599.pdfمرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155720260220Developing Evaluation Indicators for Science and Technology Policies: An Application of the Logical Framework Approachطراحی شاخصهای ارزیابی سیاستهای کلان حوزه علم و فناوری بر مبنای چارچوب منطقی569373563910.22034/sspp.2026.2067470.3826FAقاسمآزادی احمدآبادیعضو هیئت علمی / مرکز تحقیقات سیاست علمی کشورJournal Article20250730In the present study, an evaluation framework for science and technology policies was developed and validated using a logical approach tailored to the policy context of Iran in the field of science and technology. The framework was weighted based on expert opinions. This research is applied in purpose and employed both qualitative and quantitative methods for data collection, thus falling under the category of mixed-methods research. Specifically, the evaluation framework was developed, validated, and prioritized through a review of existing models, analysis of upstream policy documents, and expert surveys. The findings revealed that the main dimensions of evaluation include: Input Stage: Financial resources, human resources, infrastructure, access to technology, laws and regulations, and institutional capacities. Process Stage: Coordination and participation, resource allocation, monitoring and evaluation, planning and policymaking, commercialization and technology transfer, capacity building and training, science diplomacy, and licensing. Output Stage: Financial resources, human resources, infrastructure, access to technology, laws and regulations, and institutional capacities. Outcome Stage: Economic, scientific and technological, educational and academic, institutional and infrastructural, environmental, self-sufficiency and competitiveness, and international rankings. Impact Stage: Economic, social, scientific and technological, cultural, environmental, and international. Finally, a Key Connections Table (origin, destination, causal relationship, and type of influence) was presented based on the logical framework. This table not only serves as an evaluation framework but also as a strategic management tool, helping policymakers make evidence-based decisions. It also enables institutions to demonstrate accountability for national science and technology policies and programsدر پژوهش حاضر، چارچوب ارزیابی سیاستهای علم و فناوری با بهره گیری از رویکرد منطقی و متناسب با بافتار سیاستی ایران در حوزه علم و فناوری تدوین و اعتبارسنجی شده و مبتنی بر نظر خبرگانی، وزندهی شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی است که از دو روش کیفی و کمّی به منظور گردآوری دادهها استفاده کرده و بنابراین از نظر روش، جزء پژوهشهای ترکیبی یا آمیخته به شمار میآید. درواقع چارچوب ارزیابی براساس مطالعه الگوهای موجود، تحلیل اسناد بالادستی، نظرسنجی از خبرگان تدوین، اعتبارسنجی و ارزشگذاری شد. یافتهها نشان داد که ابعاد اصلی ارزیابی در مرحله درونداد شامل منابع مالی، نیروی انسانی، زیرساختها، دسترسی به فناوری، قوانین و مقررات و ظرفیتهای نهادی؛ در مرحله فرایند شامل هماهنگی و مشارکت، تخصیص منابع، نظارت و ارزیابی، برنامهریزی و سیاستگذاری، تجاریسازی و انتقال فناوری، توانمندسازی و آموزش، دیپلماسی علمی و صدور مجوزها؛ در بخش خروجی دربرگیرنده منابع مالی، نیروی انسانی، زیرساختها، دسترسی به فناوری، قوانین و مقررات و ظرفیتهای نهادی، پیامد شامل اقتصادی، علمی و فناوری، آموزشی و دانشگاهی، نهادی و زیرساختی، زیستمحیطی، خودکفایی و رقابتپذیری و بینالمللی و رتبهبندی و تأثیر شامل اقتصادی، اجتماعی، علمی و فناورانه، فرهنگی، زیستمحیطی و بینالمللی هستند. در انتها جدول ارتباطات کلیدی (مبدأ، مقصد، رابطه علّی و نوع اثرگذاری) براساس چارچوب منطقی ارائه شد که نهتنها چارچوب ارزیابی، بلکه ابزار مدیریت استراتژیک است که به سیاستگذاران کمک میکند تصمیمات مبتنی بر شواهد بگیرند و به نهادها نیز امکان میدهد مسئولیتپذیری خود را در قبال سیاستها و برنامههای کشور در حوزه علم و فناوری اثبات کنند.https://sspp.iranjournals.ir/article_735639_d7cba5426f2a8de74d0ec4f02f101cd6.pdfمرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155720260220How can philosophy help improve innovation policy?فلسفه چگونه میتواند به ارتقای سیاست نوآوری کمک کند؟9412273563710.22034/sspp.2026.2083777.3899FAهادیرزمجوئیگروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس0009-0000-5099-8639ابوالقاسمسرآبادانیگروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس0000-0002-5915-6363سید سپهرقاضینوریگروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس0000-0002-6761-4694Journal Article20251029The field of study of science, technology and innovation policy, like other fields of social science, has always been influenced by intellectual and philosophical foundations and has benefited from various fields, including philosophy, in its evolution and in its attempt to introduce itself as a science. On the one hand, in the field of innovation policy, the evolution of generations of innovation policy from purely economic and technical goals to social and cultural goals, and on the other hand, in the field of philosophy, the prominence of complementary philosophies in the field of science and technology and applied issues, as well as the connection with the field of science and technology studies, necessitates the necessity of cooperation between these two fields. This research aims to explain the bridges and paths of cooperation between philosophy and philosophy of science and technology with science, technology, and innovation policy. The results show that there are three paths of communication from philosophy to innovation policy: 1) explaining the philosophical school supporting generations of innovation policy, 2) critiquing, evaluating, and validating innovation policy using philosophical concepts and tools, and 3) studying the implications of innovation policy from the categories and issues of philosophy of science and technology. It seems that philosophy of science and technology has two paths ahead to play a greater role in the field of innovation policy: one is an independent path and the other is integration into science and technology studies.حوزه مطالعاتی سیاست علم، فناوری و نوآوری همانند سایر حوزههای علوم اجتماعی همواره تحت تأثیر بنیانهای فکری و فلسفی است و در سیر تحولات خود و در تلاش برای معرفی خود به عنوان یک علم از حوزههای مختلفی از جمله فلسفه بهره گرفته است. از یک سو در حوزه سیاست نوآوری، سیر تحولات نسلهای سیاست نوآوری از اهداف اقتصادی و فنی صرف به سمت اهداف اجتماعی و فرهنگی و از سوی دیگر در حوزه فلسفه برجسته شدن فلسفههای مضاف در حوزه علم و فناوری و مسائل کاربردی و نیز پیوند با حوزه مطالعات علم و فناوری، ضرورت همکاری بین این دو حوزه را ضروری میکند. این پژوهش با هدف تبیین پلهای ارتباطی و مسیرهای همکاری فلسفه و فلسفه علم و فناوری با سیاست علم، فناوری و نوآوری انجام شده است. برای جستوجو و گردآوری دادهها از روش مرور نظاممند و سپس به منظور تحلیل یافتهها از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که سه مسیر ارتباطی از فلسفه به سیاست نوآوری وجود دارد: 1)تبیین مکتب فلسفی پشتیبان نسلهای سیاست نوآوری، 2) نقد، ارزیابی و اعتبارسنجی سیاست نوآوری با استفاده از مفاهیم و ابزارهای فلسفی و 3) دلالتپژوهی سیاست نوآوری از مقولات و مسائل فلسفه علم و فناوری. به نظر میرسد فلسفه علم و فناوری برای نقش آفرینی بیشتر در حوزه سیاست نوآوری دو مسیر پیش رو دارد: یکی مسیر مستقل و دیگری ادغام در مطالعات علم و فناوری.https://sspp.iranjournals.ir/article_735637_98f98440b74da49156bc334d4b2bf1c9.pdfمرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155720260220From Generosity to Design: How Policy Architecture Mediates the Uptake of 100% R&D Tax Credits by Large Firms in Iran?از سخاوت تا طراحی: چگونه معماری سیاست، میزان بهرهگیری از اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه را در ایران شکل میدهد؟12415073564510.22034/sspp.2026.2087445.3923FAغلامرضاتوکلیمجتمع آموزشی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.ابوالفضلنصریگروه مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایرانمهدیالیاسیگروه مدیریت فناوری و نوآوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانJournal Article20251126R&D tax credit has become one of the main innovation policy instruments in Iran in recent years. However, despite the 100 percent rate stipulated in the Knowledge-Based Production Leap Law, the actual uptake of this instrument by large firms has remained below expectations. This study aims to explain the role of policy architecture in shaping the relationship between legal generosity and the actual use of the R&D tax credit by large firms. The research is applied in purpose and qualitative in method. Data were collected in 2025 through semi-structured interviews with 10 firms and 10 policymakers, implementers, and researchers in this field, while the findings cover the period from 2023 to 2025. Data were analyzed using Strauss and Corbin’s three-stage coding procedure. The findings show that the use of this instrument by large firms is determined not merely by the nominal credit rate, but also by actual R&D capacity, the predictability of policy implementation, administrative and compliance costs, and perceived organizational risk. Accordingly, the article introduces the concept of the “gap between nominal generosity and effective generosity” and argues that the effectiveness of this instrument depends less on the legal rate itself than on the quality of institutional design, clarity of rules, coordination among involved institutions, and implementation certainty. The policy implication is that improving the effectiveness of the R&D tax credit requires shifting policy attention from increasing the support rate to enhancing implementability, reducing uncertainty, and aligning the instrument with the organizational realities of large firms.اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه در سالهای اخیر به یکی از ابزارهای اصلی سیاست نوآوری در ایران تبدیل شده است، اما با وجود نرخ ۱۰۰ درصدی پیشبینیشده در قانون جهش تولید دانشبنیان، میزان بهرهگیری شرکتهای بزرگ از آن کمتر از انتظار بوده است. هدف این پژوهش، تبیین نقش معماری سیاست در شکلدهی به رابطه میان سخاوت قانونی و بهرهگیری واقعی بنگاههای بزرگ از اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کیفی است. دادهها در سال 1404 از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۰ شرکت و ۱۰ نفر از سیاستگذاران، مجریان و پژوهشگران این حوزه گردآوری شد و یافتهها دوره 1402 تا 1404 را پوشش میدهد. تحلیل دادهها با استفاده از روش کدگذاری سهمرحلهای اشتراوس و کوربین انجام شد. یافتهها نشان میدهد که بهرهگیری بنگاههای بزرگ از این ابزار نه صرفاً تابع نرخ اسمی اعتبار، بلکه متأثر از ظرفیت واقعی تحقیق و توسعه، میزان پیشبینیپذیری اجرای سیاست، هزینههای اداری و انطباق، و ادراک ریسک سازمانی است. بر این اساس، مقاله با طرح مفهوم «شکاف میان سخاوت اسمی و سخاوت مؤثر» نشان میدهد که اثربخشی این ابزار بیش از آنکه به نرخ قانونی وابسته باشد، به کیفیت طراحی نهادی، شفافیت قواعد، هماهنگی میان نهادهای درگیر و قطعیت اجرایی وابسته است. دلالت سیاستی پژوهش آن است که بهبود کارایی اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه مستلزم انتقال کانون توجه سیاستگذار از افزایش نرخ حمایت به ارتقای قابلیت اجرا، کاهش عدمقطعیت، و تقویت انطباق ابزار با واقعیت سازمانی شرکتهای بزرگ است.https://sspp.iranjournals.ir/article_735645_4e63eeb3fc6d4131cf8729b7e6a7d7fd.pdfمرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوریمطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی2538-5038155720260220Analyzing the Position of Iran's Telecommunication Industry in the Global Value Chain and Its Prospective Scenariosتحلیل وضعیت حضور صنعت تلکام ایران در زنجیره ارزش جهانی و سناریوهای پیشرو15218373564710.22034/sspp.2026.2079417.3875FAمحمدگودرزیدانشگاه علم و صنعت ایرانامیرذاکریاستادیار دانشکده مدیریت اقتصاد و مهندسی پیشرفت/ دانشگاه علم و صنعت ایرانحامدامینیدانشگاه علم و صنعت ایرانJournal Article20251130The telecom industry, as the backbone of the digital economy, plays a critical role in fostering innovation, productivity, and economic resilience. This study aims to analyze Iran’s position in the global value chain (GVC) of the telecom industry and to explore its future development pathways through a foresight-based approach. Employing a qualitative and exploratory methodology, data were collected through semi-structured interviews with policy, industry, and academic experts. Thematic analysis was applied in six systematic stages. Findings indicate that Iran’s current position in the telecom GVC is largely concentrated in downstream activities—service provision and consumption—while its presence in upstream segments such as design, R&D, and standardization remains limited. Institutional barriers, sanctions, and insufficient investment in innovation have contributed to this gap. Nevertheless, emerging opportunities such as 5G, IoT, cloud services, and a young skilled workforce present potential levers for technological upgrading. Based on critical drivers and uncertainties, three scenarios were developed for Iran’s telecom industry: Technological Leap, Smart Linkage, and Network Disruption. The results emphasize that realizing the “Technological Leap” scenario requires regulatory transformation, targeted R&D investment, and international engagement. Conversely, the “Network Disruption” scenario implies continued stagnation. Policy recommendations are proposed to support Iran’s transition from a consumer role toward value-creating segments in the global telecom chain.صنعت تلکام، بهعنوان زیرساخت بنیادین اقتصاد دیجیتال، نقش تعیینکنندهای در توسعه نوآوری، ارتقای بهرهوری و گسترش اقتصاد دادهمحور دارد. این پژوهش با هدف تحلیل جایگاه ایران در زنجیره ارزش جهانی صنعت تلکام و تبیین مسیرهای آینده آن با رویکرد آیندهپژوهی انجام شده است. روش پژوهش کیفی و اکتشافی بوده و دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان حوزههای سیاستگذاری و اپراتوری این صنعت گردآوری شده است. تحلیل دادهها به روش تحلیل مضمون و در شش گام اصلی انجام گرفته است. یافتهها نشان میدهد ایران در زنجیره ارزش جهانی تلکام، عمدتاً در حلقههای مصرف و خدمات نهایی فعال است و در حوزههای طراحی، تحقیق و توسعه و استانداردسازی جهانی سهم محدودی دارد. محدودیتهای نهادی، تحریمها، ضعف سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه و نبود تعامل ساختاریافته با نهادهای بینالمللی از جمله عوامل کلیدی این وضعیت هستند. با این حال، فرصتهایی مانند توسعه فناوریهای 5G و اینترنت اشیاء ، ظرفیت نیروی انسانی جوان، بازار داخلی گسترده و امکان ورود به زنجیرههای منطقهای، زمینههای بالقوهای برای ارتقا فراهم کردهاند. بر اساس تحلیل پیشرانها و عدمقطعیتهای بحرانی، سه سناریوی آینده برای صنعت تلکام ایران ترسیم شد: خیز فناورانه، پیوند هوشمند و گسست شبکه. نتایج نشان میدهد تحقق سناریوی «خیز فناورانه» مستلزم سیاستگذاری تسهیلگر، سرمایهگذاری هدفمند در تحقیق و توسعه و حضور فعال در همکاریهای بینالمللی است. در مقابل، سناریوی «گسست شبکه» بیانگر تداوم وضعیت موجود و تشدید وابستگی فناورانه است. بر این اساس، مجموعهای از سیاستهای پیشنهادی برای عبور از حلقه مصرف به حلقههای ارزشزای زنجیره جهانی ارائه شده است.https://sspp.iranjournals.ir/article_735647_0dfcf2e8483aba391737ee54bbbb4641.pdf