مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی

مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی

راهبردهای ارتقای کیفی مشارکت دانشگاهیان در پیاده‌روی اربعین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه جامعه شناسی، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد تحقیقات علوم اجتماعی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت مشارکت دانشجویان و اساتید در پیاده‌روی اربعین و ارائه راهکارهای ارتقای کیفی آن انجام شد. مبنای طراحی این مطالعه، ضرورت شناسایی نیازها و مسائل زائرانِ دانشگاهی در کنار نگرش‌های آنان به پیاده‌روی و انگیزه‌های آنان در قالب مطالعه کیفی بود. برای این امر، یک چارچوب روش‌شناختی کیفی با روش تحلیل محتوای حاصل از مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته، تدوین شد. سه نوع مصاحبه با سه گروه متمایز دانشجویان، اساتید و کارشناسان و پژوهشگران حوزه اربعین طراحی و اجرا شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دانشجویان و اساتید که با انگیزه‌های مختلف معنوی، کنجکاویِ ادراکِ حضور در اربعین و کسب ثواب در این میدان حاضر می‌شوند، گاه با انگیزش‌های هویت‌گرایی شیعی یا انگیزۀ سیاسی ابراز قدرت شیعیان همراه هستند. آن‌ها گاه در موکب‌های مسیر پیاده‌روی در خدمات اسکان، تغذیه، رفاهی، پزشکی و همچنین نظارت، هماهنگی و مشاوره برای موکب‌ها فعالیت دارند. دانشگاهیان ضمن تأیید تسهیلات دانشگاه‌ها برای کاهش دغدغه دانشجویان بابت مسائل آموزشی، غیبت کلاس‌ها و دفاع از پایان‌نامه، از تبلیغات بیش از حد رسانه‌ها انتقاد داشتند و دولتی‌شدنِ اربعین را نادرست و همراه با پیامدهای منفی ارزیابی کردند. درعین‌حال، بر وظایف دولت در فراهم کردن زیرساخت‌های ارتباطی، ایاب‌وذهاب، اسکان، تغذیه و تسهیل امور کنسولی تأکید داشتند. در نهایت، پیشنهادهای راهبردی ارائه شده که عموماً متمرکز بر محورهایی است که متکی بر ظرفیت علمی و توانمندی دانشجویان و اساتید دانشگاه هستند و می‌توانند به شناخت بیشتر، آگاهی‌بخشی و کیفیت‌بخشی بیشترِ حضور زائرانِ دانشگاهی در پیاده‌روی اربعین کمک کنند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع
منابع فارسی
اصفهانیان، س.، خادمی, م.و نیکوییان, آ. (۱۳۹۵). والله متم نوره؛ کاوشی در ابعاد الهی، تمدنی و مهدوی حرکت عظیم اربعین حسینی (۳جلد). قم: کتاب جمکران.
بد, م. (۱۳۹۷). فهم تجربۀ زیستۀ زائران در پیاده‌روی اربعین سال 1395 (بسترها و زمینه‌های شکل‌گیری ابر رویداد اربعین). نشریۀ باغ نظر، دورۀ ۱۵، شمارۀ ۶۸.
پویافر, م. (۱۳۹۷). پدیدارشناسی تجربه زیارت درمیان زائران حرم رضوی. مدیریت پژوهش و برنامه‌ریزی آستان قدس رضوی، طرح پژوهشی.
پویافر, م. (۱۳۹۷). سنخ‌شناسی زائران اربعین؛ پیمایشی در گونه‌شناسی تجربه زیارت در آیین پیاده‌روی اربعین. طرح پژوهشی.
پویافر, م. (۱۳۹۹). ارزیابی دیدگاه زائران پیاده‌روی اربعین درمورد مراسم سال ۱۳۹۹. انجمن علمی بین‌المللی مطالعات اربعین، کارگروه پیمایش‌ها و مطالعات تجربی (مردادماه)، طرح پژوهشی.
پویافر, م. (۱۳۹۹). ارزیابی دیدگاه زائران پیاده‌روی اربعیندرمورد مراسم سال ۱۳۹۹ (موج دوم). انجمن علمی بین‌المللی مطالعات اربعین، کارگروه پیمایش‌ها و مطالعات تجربی (مهرماه)، طرح پژوهشی.
پویافر, م. (۱۴۰۰). آیین نیکی؛ مطالعه جامعه‌شناختی خیر دینی در آیین پیاده‌روی اربعین. اصفهان: آرما.
پویافر, م., و رضایی, م. (۱۴۰۰). زیارت‌های پیاده در جهان معاصر؛ نگاهی جامعه‌شناختی. تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
تاج‌بخش, غ. (۱۳۹۲). پیاده‌روی اربعین و ابعاد تربیتی آن . مجلۀ بصیرت و تربیت اسلامی, ۴۱-۶۲.
تاج‌بخش, غ. (۱۳۹۹). پیاده‌روی اربعین و معنایابی کنش زیارت زائران جوان. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران, ۱۴۵-۱۶۸.
جیمز, و. (۱۳۹۳). دربارۀ تجربۀ دینی، گزیدۀ مایکل پترسون و دیگران، ترجمۀ مالک حسینی. تهران: هرمس.
ذکایی, م., و اسلامی, ر. (۱۳۹۹). بازنمایی رسانه‌ای مناسک زیارت اربعین در ایران؛ سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران, ۱-۳۶.
رضایی, م. (۱۳۹۶). بررسی ابعاد جامعه‌شناختی مراسم اربعین حسینی و نقش آن در تحکیم پایه‌های عقیدتی تشیع. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نراق.
رضوی‌زاده, ن. (۱۳۹۶). ادراک و تجربۀ زیسته زائران پیادۀ ایرانی در عراق (موردمطالعه: پیاده‌روی اربعین آذر 1393 - عراق). فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دورۀ ۶، شمارۀ ۴. 
رمضانی تمیجانی, ص. (۱۳۹۹). گونه‌ها و ساحت‌های مشارکت جمعی در پیاده‌روی اربعین. فصلنامه تحقیقات فرهنگ ایران, ۱۱۷-۱۴۳.
زنگانه, م. (۱۳۹۸). بررسی کارکردهای اجتماعی پیاده‌روی اربعین. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه گلستان.
طالبی, ح. (۱۳۹۹). پیاده‌روی اربعین به‌مثابه یک رسانه از دیدگاه متخصصان ارتباطات. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.
عظیمی هاشمی, م., شریعتی مزینانی, س., و اعظم کاری, ف. (۱۳۹۱). مؤلفه‌های اجتماعی‌فرهنگی شهر زیارتی پایدار؛ مورد مطالعه: شهر مشهد. مجلۀ مطالعات اجتماعی ایران، دورۀ ششم،‌شمارۀ ۳ و۴.
فرخی, م., و انگوتی, ز. (۱۳۹۸). دلایل حضور و مشارکت زنان ایرانی در پیاده‌روی اربعین. نشریۀ مطالعات راهبردی بسیج، دورۀ ۲۲، شمارۀ ۸۵. 
فرهادی محلی, م. (۱۳۹۷). پدیدارشناسی تجربۀ پیاده‌روی اربعین (مورد مطالعه: کاروان ایرانی زیارتی کربلا). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه گیلان.
فطانت فرد حقیقی، میلاد؛ زین آبادی، حسن رضا؛ آراسته، حمیدرضا؛ نوه ابراهیم، عبدالرحیم (1400).  طراحی الگوی حکمرانی مطلوب در نظام آموزش عالی، فصلنامه علمی مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، دوره 11، شماره ۳۸.
فولادی, م., و نوروزی, م. (۱۳۹۴). جایگاه زیارت در آیین کاتولیک و مذهب شیعه، بررسی و مقایسه. فصلنامه معرفت ادیان، شمارۀ ۲۵, ۷-۳۵.
کیخا، احمد؛ توفیقی، جعفر (1400). تاکسونومی ذی‌نفعان و نقش آن‌ها در حکمرانی دانشگاه، فصلنامه علمی مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، دوره 11، شماره 39.
مظاهری, م. (۱۳۹۷). پیاده‌روی اربعین؛ تأملات جامعه‌شناختی (مجموعه مقالات گروهی از نویسندگان). اصفهان: آرما.
References
Azimi Hashemi, M., Shariati Mezinani, S., and Azam Kari, F. (1391). Socio-cultural components of a sustainable pilgrimage city; Case study: Mashhad city. Iranian Journal of Social Studies, 6th period, numbers 3 and 4.
Bad, M. (1397). Understanding the lived experience of the pilgrims during the Arbaeen walk in 2015 (the platforms and contexts of the formation of the super event of Arbaeen). Bagh Nazar Magazine, Volume 15, Number 68.
Esfahanian, S., Khademi, M. and Nikoian, A. (1395). By God, Matam Noorah; An exploration of the divine, civilizational and Mahdavi dimensions of the great Arbaeen Hosseini movement (3 volumes). Qom: Jamkaran book.
Farhadi Mohali, M. (1397). Phenomenology of Arbaeen walking experience (case study: Iranian pilgrimage caravan of Karbala). Master's thesis, Gilan University.
Farrokhi, M., and Anguti, Z. (2018). The reasons for the presence and participation of Iranian women in the Arbaeen procession. Basij Strategic Studies Journal, Volume 22, Number 85.
Fatant Ferd Haghighi, Milad; Zain Abadi, Hassan Reza; Arasteh, Hamidreza; Ibrahim's grandson, Abdul Rahim (1400). Designing the optimal governance model in the higher education system, scientific quarterly of strategic studies of public policy, volume 11, number 38.
Fuladi, M., and Nowrozi, M. (1394). The place of pilgrimage in Catholicism and Shia religion, review and comparison. Marafet Adyan Quarterly, No. 25, 7-35.
James, and (1393). About religious experience, selected by Michael Patterson and others, translated by Malik Hosseini. Tehran: Hermes.
Kikha, Ahmed; Tawfighi, Jafar (1400). Taxonomy of stakeholders and their role in university governance, scientific quarterly of strategic studies of public policy, volume 11, number 39.
Mazaheri, M. (1397). Arbaeen walk; Sociological Reflections (a collection of essays by a group of authors). Isfahan: Arma.
Poyafar, M. (1397). Genealogy of Arbaeen pilgrims; A survey on the typology of pilgrimage experience in Arbaeen walking ritual. Research Project.
Poyafar, M. (1397). Phenomenology of Pilgrimage Experience among Pilgrims of Razavi Shrine. Research management and planning of Astan Quds Razavi, research project.
Poyafar, M. (1399). Evaluation of the opinion of Arbainder walking pilgrims regarding the ceremony of 2019 (second wave). International Scientific Association of Arbaeen Studies, Surveys and Experimental Studies Working Group (October), research plan.
Poyafar, M. (1400). Goodness ritual; Sociological study of religious goodness in Arbaeen walking ritual. Isfahan: Arma.
Poyafar, M. (2019). Evaluation of Arbaeen walking pilgrims' opinion about the ceremony of 2019. International Scientific Association of Arbaeen Studies, Surveys and Experimental Studies Working Group (August), research plan.
Poyafar, M., and Rezaei, M. (1400). Pedestrian pilgrimages in the contemporary world; Sociological view. Tehran: Imam Sadiq University (AS).
Ramezani Tamijani, p. (1399). Types and areas of collective participation in the Arbaeen walk. Iranian Culture Research Quarterly, 117-143.
Razavizadeh, N. (1396). Perception and lived experience of Iranian pedestrian pilgrims in Iraq (case study: Arbaeen pilgrimage in Azar 1393 - Iraq). Quarterly Journal of Social Studies and Research in Iran, Volume 6, Number 4.
Rezaei, M. (1396). Investigating the sociological dimensions of Hosseini's Arbaeen ceremony and its role in consolidating the religious foundations of Shiism. Master's thesis, Islamic Azad University, Naraq branch.
Tajbakhsh, G. (1392). Arbaeen walk and its educational dimensions. Islamic insight and education magazine, 41-62.
Tajbakhsh, G. (1399). Arbaeen walk and understanding the meaning of pilgrimage of young pilgrims. Iranian Cultural Research Quarterly, 168-145.
Talebi, H. (1399). Arbaeen walk as a media from the point of view of communication specialists. Master's thesis, Allameh Tabatabai University.
Zakai, M., and Eslami, R. (2019). Media representation of Arbaeen pilgrimage rituals in Iran; 1392 to 1396. Iranian Cultural Research Quarterly, 1-36.
Zanganeh, M. (2018). Investigating the social functions of Arbaeen walking. Master's thesis, Golestan University.
 
 
 
 
Christiana, f., Dekeyser, e., & Knox, D. (2016). To Karbala: Surveying Religious Shia from Iran and Iraq. MIT Political Science Department Research Paper.
Eslami, M., Bazrafshan, M., & Swdaghat, M. (2021). Shia Geopolitics or religious Tourism? Political Convergence of Iran and Iraq in the light of Arbaeen Pilgrimage. part of the Studies in Iranian politics book series.
Husein, M. (2018). A phenomenological study of Arbaeen foot pilgrimage in Iraq. Tourism Management Perspectives, 9-19.
Lami, F., Barr, K., & Nasour, M. (2021). Real-Time Surveillance of Infectious Diseases, Injuries, and Chronic Conditions During the 2018 Iraq Arba’een Mass Gathering. Health Security, 280-287.
Nikjoo, A., Sharifi-tehrani, M., Karoubi, M., & Siyamiyan, A. (2020). From Attachment to a Sacred Figure to Loyalty to a Sacred Route: The Walking Pilgrimage of Arbaeen. Religions.
Rahimi, M. (2019). Reframing Arbaeen Pilgrimage in Western Media through a Cultural Translation: A Framing Analysis. Society and Culture in the Muslim World.