مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی

مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی

مؤلفه‌های راهبردی روابط ایران و چین در سیاست خارجی دولت سیزدهم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه روابط بین‌الملل، دانشکدۀ معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل، دانشکدۀ معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی سیاسی، دانشکدۀ معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)، تهران، ایران.
چکیده
یکی از منابع مهم اثرگذار در سیاست خارجی هرکشوری، افراد و نقش آن‌ها است. پس از روی کار آمدن دولت سیزدهم، رویکرد سیاست خارجی کشور نیز به‌تبع تغییر رئیس دولت تغییر کرد و رئیس‌جمهور جدید با توجه به این موضوع که قدرت در نظام بین‌الملل در حال جابه‌جایی از غرب به شرق است، جهت تعادل در سیاست خارجی دولت خود گسترش ارتباط با شرق و خصوصاً قدرت‌های نوظهور شرقی را در دستورکار قرار داد. یکی از این قدرت‌های نوظهور در نظام بین‌الملل امروز نیز کشور چین است. از طرفی شناسایی سیاست خارجی دولت‌ها چراغ راه مناسبی برای بررسی عملکردها و تبیین ضعف‌ها و قوت‌های آنان است و فقدان چنین تحقیقاتی در حوزۀ ارتباط با چین در دولت سیزدهم آشکار است. لذا این پژوهش با هدف یافتن اهمیت رابطۀ ایران و چین از دریچۀ سخنرانی‌های رئیس دولت سیزدهم به‌دنبال شناسایی مؤلفه‌های راهبردی روابط این دو کشور در سیاست آسیایی دولت است. برای انجام این پژوهش، دیدگاه‌های دکتر رئیسی به‌عنوان شخصیتی مؤثر در شکل‌گیری سیاست خارجی دولت دربارۀ موضوعات نزدیک به حوزۀ ارتباط جمهوری اسلامی با چین استخراج گردید و با استفاده از روش تحلیل مضمون در نرم‌افزار MAXQDA مورد تحلیل قرار گرفت. استخراج شش مضمون سازمان‌دهندۀ «شراکت راهبردی»، «سیاسی-امنیتی»، «اقتصادی»، «فرهنگی»، «علمی و پژوهشی» و «بهداشت و درمان»، ذیل یک مضمون فراگیر با عنوان «مؤلفه‌های راهبردی روابط ایران و چین» از نتایج این پژوهش است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع
منابع فارسی
‏‏ ‏‫حسینی، محمد. (۱۴۰۱). موانع تحقق سیاست همسایگی و نگاه آسیایی در دولت سیزدهم (مقاله علمی وزارت علوم). سیاست خارجی، 36 1401(2 (پیاپی 142)).‬‬‬‬‬
‏‫دهقانی‌ فیروزآبادی‌، سیدجلال‌. (۱۴۰۱). ‏‫سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. (سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها(سمت) و (The Center for Studying and Compling University Books in Humanitics (SAMT). سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی.‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۰الف‌). سخنرانی در پانزدهمین نشست سران اجلاس اکو (عشق‌آباد).‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۲الف‌، ۱۱ اردیبهشت). مصاحبه با شبکۀ المیادین.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۲ب‌، ۳۰ خرداد). گفت‌وگوی زندۀ تلویزیونی.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱الف‌، ۷ شهریور). گفت‌وگوی زندۀ تلویزیونی.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱ب‌، ۲۴ شهریور). سخنرانی در مصاحبه با شبکۀ الجزیرۀ انگلیسی (سفر قزاقستان).‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱ج‌، ۲۵ شهریور). سخنرانی در بیست‌ودومین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای (سمرقند).‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۰ب‌، ۲۶ شهریور). سخنرانی در بیست‌ویکمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱د‌، ۳۱ شهریور). پرسش و پاسخ در دیدار با مدیران ارشد رسانه‌های آمریکا.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱ه‌، ۳۱ شهریور). سخنرانی در دیدار متخصصان و کارشناسان سیاست خارجی آمریکا.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱و‌، ۳۱ شهریور). مصاحبه با شبکۀ ملی و جهانی تلویزیون چین. شبکۀ ملی و جهانی تلویزیون چین.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱ز‌، ۲۵ بهمن). مصاحبه هنگام عزیمت به چین.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱ح‌، ۲۶ بهمن). سخنرانی در دیدار با ایرانیان مقیم چین.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱ط‌، ۲۶ بهمن). سخنرانی در دیدار با جمعی از اندیشمندان و فرهیختگان برتر چین.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱ی‌، ۲۶ بهمن). مراسم اعطای عنوان «استاد افتخاری» دانشگاه پکن و سخنرانی در جمع اساتید و دانشجویان.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱ک‌، ۲۶ بهمن). مصاحبه با شبکۀ سی‌سی‌تی‌وی.‬‬‬‬‬
‏‫رئیسی، سید ابراهیم. (۱۴۰۱ل‌، ۲۷ بهمن). مصاحبۀ پایانی سفر به کشور چین.‬‬‬‬‬
‏‫رضایی، علیرضا. (۱۴۰۰). سیاست خارجی مطلوب دولت ابراهیم رئیسی؛ الگوی نظم عدالت محور مبتنی بر استراتژی موازنه نرم. ناشر: انتشارات نگاه راهبردی با همکاری انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران، 5(17)، 23-45.‬‬‬‬‬
‏‫سلیمانی، رضا. (۱۴۰۱). تحلیل گفتمانی سیاست خارجی دولت سیزدهم. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 44(12)، 11-38.‬‬‬‬‬
‏‫شیخ‌زاده، محمد؛ و بنی‌اسد، رضا. (۱۳۹۹). ‏‫تحلیل مضمون: مفاهیم، رویکردها و کاربردها‮‬. لوگوس.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‏‫علیخانی، علی‌اکبر. (۱۴۰۱). روش لایه‌ای در اندیشه. نگاه معاصر.‬‬‬‬‬
‏‫فیضی، رضا؛ باباهادی، محمدباقر؛ و گوهری‌مقدم، ابوذر. (۱۳۹۷). بررسی مفهوم هویت و منافع ملی و رابطه بین آنها در اندیشه مقام معظم رهبری (مدظله العالی). امنیت ملی، 8(28).‬‬‬‬‬
‏‫فیضی، رضا؛ درخشه، جلال؛ و نصرت‌پناه، محمدصادق. (۱۳۹۶). مفهوم عدالت و ابعاد آن در اندیشۀ حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) (پایان‌نامه معارف اسلامی و علوم سیاسی). دانشگاه امام صادق (ع) - دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی.‬‬‬‬‬
‏‫گوهری‌مقدم، ابوذر. (۱۴۰۱ اردیبهشت). اصول سیاست خارجی دولت «مردمی عدالت‌محور». برداشت اول، (1).‬‬‬‬‬
‏‫وزارت امور خارجه. (بی‌تا). گزاره‌برگ در خصوص برنامۀ همکاری جامع ایران و چین. وزارت امور خارجه.‬‬‬‬‬
‏‫یعقوبی، سامره؛ عزتی، عزت‌اله؛ و رومینا، ابراهیم. (۱۳۹۸). تبیین الگوی همگرایی منطقه‌ای؛ مورد: جنوب غرب آسیا. جغرافیایی سرزمین، 16(63).‬‬‬‬‬
Refrences
Schiff, Maurice; & Winters, L. (1997). Regional integration as diplomacy. The World Bank.
دوره 14، شماره 50
ویژه‌نامه نگاهی به سیاست خارجی دولت سیزدهم
بهار 1403
صفحه 22-44