این پژوهش با هدف تحلیل نظام نوآوری فناورانه انرژی زیست‌توده در ایران انجام شد. رویکرد تحقیق بر مبنای تحلیل کارکردی نظام نوآوری فناورانه و گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه با خبرگان و بررسی اسناد و مطالعات پیشین استوار بود. نتایج نشان داد فناوری‌های هاضم بی‌هوازی و گازی‌سازی در مرحله پیش‌توسعه قرار دارند و با چالش‌هایی نظیر کمبود سرمایه‌گذاری پایدار، ضعف تعاملات نهادی، نبود دستورالعمل‌های قانونی مشخص و فقدان سازوکارهای بازار روبه‌رو هستند. در مقابل، فناوری زباله‌سوزی به دلیل وجود قوانین مرتبط با مدیریت پسماند و نرخ بالای خرید تضمینی برق، با مشارکت فعال بخش خصوصی در مرحله توسعه قرار گرفته است. تحلیل کارکردی حاکی از آن است که در مرحله پیش‌توسعه، توسعه و انتشار دانش، گردآوری منابع و جهت‌دهی به سیستم اهمیت دارد، در حالی که در مرحله توسعه، کارآفرینی، شکل‌دهی به بازار و مشروعیت‌بخشی نقش بیشتری ایفا می‌کنند. با این حال، ضعف در انتقال دانش، پراکندگی نهادی، کمبود نیروی انسانی متخصص و عدم وجود تأمین مالی و ارائه وام‌های بلندمدت کم‌بهره موجب شده بخش عمده فعالیت‌ها در سطح پژوهشی باقی بماند. در نتیجه، توسعه پایدار این فناوری‌ها نیازمند رویکردی جامع شامل ایجاد نهاد راهبری ملی، اصلاح مکانیزم‌های خرید تضمینی برق، اجرای پروژه‌های پایلوت و ارتقای کیفیت تحقیقات است تا مسیر گذار به نظام انرژی کم‌کربن تسهیل شود.