این مقاله با رویکرد اقتصاد سیاسی حکمرانی، سازوکارهای نهادی، اجرایی و فراملی مؤثر بر صادرات غیرنفتی ایران را در چارچوب الزامات برنامه هفتم پیشرفت تحلیل میکند. مسئله اصلی، شکاف میان هدفگذاری رشد صادرات غیرنفتی و ظرفیت حکمرانی موجود برای تحقق آن است. برخلاف مطالعاتی که بر متغیرهای اقتصادسنجی یا ابزارهای حمایتی تمرکز دارند، این پژوهش صادرات را در قالب آرایش حکمرانی چندلایه و در پیوند با ساختار قدرت و ظرفیت نهادی دولت بررسی میکند. چارچوب مفهومی بر مدل تلفیقی چهارلایهای مبتنی بر «استقرار سیاسی» و «حکمرانی فراملی» استوار است و حکمرانی صادرات را در چهار سطح پیوند سیاست و قدرت، ظرفیت اجرایی دولت، شبکههای فراملی و حکمرانی چندسطحی صورتبندی میکند. پژوهش با طراحی کیفی–تحلیلی، از تحلیل اسناد سیاستی، دادههای عملکردی نهادهای صادراتی طی یک دهه اخیر و مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان بهره گرفته است. یافتهها نشان میدهد عدم همراستایی اهداف صادراتی با آرایش قدرت و منطق تخصیص منابع، چندپارگی نهادی و ضعف هماهنگی اجرایی، و نیز نهادسازی ناکافی در بهرهگیری از ظرفیتهای فراملی، به گسست میان هدف و اجرا انجامیده است. برآیند تحلیل بیانگر آن است که تحقق اهداف صادراتی برنامه هفتم مستلزم بازآرایی همزمان منطق راهبردی، معماری نهادی و پیوندهای فراملی در قالب الگویی منسجم از حکمرانی صادرات است.
گرشاسبی، علیرضا، نعمت اللهی، سمیه و داداشی، صادق. (1405). اقتصاد سیاسی حکمرانی صادرات غیرنفتی در ایران با تأکید بر برنامه هفتم پیشرفت. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 16(58)، 30–63. https://doi.org/10.22034/sspp.2026.2071549.3841
MLA
گرشاسبی، علیرضا، نعمت اللهی، سمیه، و داداشی، صادق. "اقتصاد سیاسی حکمرانی صادرات غیرنفتی در ایران با تأکید بر برنامه هفتم پیشرفت."، مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 16، 58، 1405، 30–63. doi: 10.22034/sspp.2026.2071549.3841
HARVARD
گرشاسبی، علیرضا، نعمت اللهی، سمیه، و داداشی، صادق. (1405). 'اقتصاد سیاسی حکمرانی صادرات غیرنفتی در ایران با تأکید بر برنامه هفتم پیشرفت.'، مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 16(58), pp. 30–63. doi: 10.22034/sspp.2026.2071549.3841
CHICAGO
گرشاسبی، علیرضا، نعمت اللهی، سمیه و داداشی، صادق، "اقتصاد سیاسی حکمرانی صادرات غیرنفتی در ایران با تأکید بر برنامه هفتم پیشرفت.." مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 16 58 (1405): 30–63, doi: 10.22034/sspp.2026.2071549.3841
VANCOUVER
گرشاسبی علیرضا، نعمت اللهی سمیه، داداشی صادق. اقتصاد سیاسی حکمرانی صادرات غیرنفتی در ایران با تأکید بر برنامه هفتم پیشرفت. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی. 1405;16(58):30–63. doi: 10.22034/sspp.2026.2071549.3841