شناسایی مسیرهای تکامل ادبیات زیست‌بوم با استفاده از روش نظام‌مند مرور ادبیات

دارابی, همایون; مجیدپور, مهدی; روشنی, سعید

doi:10.22034/sspp.2026.2081003.3898

شناسایی مسیرهای تکامل ادبیات زیست‌بوم با استفاده از روش نظام‌مند مرور ادبیات

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

همایون دارابی ¹

مهدی مجیدپور ²

سعید روشنی ³

¹ دانشکده مدیریت، علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر

² عضو هیأت دانشکده مدیریت، علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر

³ عضو هیأت علمی دانشکده مدیریت، علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر

10.22034/sspp.2026.2081003.3898

چکیده

نظریه زیست‌بوم با سابقه‌ای بیش از سه دهه، به بررسی یکپارچه مسائل مرتبط با بنگاه و بازار می‌پردازد. با وجود انتشار پژوهش‌های فراوان در این حوزه، هنوز شناخت روشنی از نظریه‌های موجود، مسیرهای تکامل‌یافته و نیز مسیرهای در حال شکل‌گیری آن به دست نیامده است. به همین دلیل، مرز میان جریان‌های نظری مختلف و همچنین ارتباط آن‌ها با یکدیگر همچنان به‌طور دقیق روشن نیست. در این پژوهش، مقالات منتشرشده در حوزه زیست‌بوم طی 31 سال گذشته با بهره‌گیری از مطالعه کتاب‌سنجی و روش مرور نظام‌مند ادبیات، و با استفاده از تحلیل مسیر اصلی بررسی شده است. برای این منظور، اطلاعات مربوط به 5119 مقاله از پایگاه داده استخراج شد و پس از پالایش، تحلیل و مصورسازی داده‌ها با کمک نرم‌افزارهای مربوط، مسیرهای تکامل ادبیات زیست‌بوم شناسایی شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که زیست‌بوم نوآوری، سکوها، زیست‌بوم خدمات، سازوکارهای درون زیست‌بوم، دیجیتالی‌شدن و نظریه‌های زیست‌بوم، مهم‌ترین مسیرهای شکل‌گرفته در این حوزه هستند. در این میان، مسیر تکاملی سکوها به عنوان فراگیرترین موضوع، جریان غالب در نظریه زیست‌بوم را شکل داده است.

کلیدواژه‌ها

زیست‌بوم

مسیر تکامل

کتاب‌سنجی

روش هم‌استنادی

موضوعات