مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی

مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی

تحلیل نهادی هزینه‌های مبادله در تنظیم‌گری اکوسیستم پلتفرم‌های رسانه‌ای در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت رسانه، دانشکدة مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه پژوهشی مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدة مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
تنظیم‌گری پلتفرم‌های رسانه‌ای در ایران به‌عنوان پدیده‌ای نوظهور، چالش‌های مختلفی را تجربه می‌کند و چگونگی رابطه این پلتفرم‌ها با حاکمیت و سایر نهادها تبدیل به دغدغه‌ای بزرگ شده است. این پژوهش با استفاده از شناسایی هزینه‌های مبادله به بررسی هزینه‌های تنظیم‌گری در اکوسیستم پلتفرم‌های رسانه‌ای ایران و نقش نهاد‌های مختلف در آن می‌پردازد. رویکرد این پژوهش کیفی و روش آن دلفی سه مرحله‌ای است. مرحلة اول، با ۱۵ نفر از خبرگان مصاحبه صورت گرفت و در دو مرحلة بعدی با ارائة پرسش‌نامه به کنشگران حوزة تنظیم‌گری پلتفرم‌های رسانه‌ای جمع‌آوری داده‌ها تکمیل گردید. شناسایی هزینه‌های مبادله از طریق مطالعة ادبیات و مصاحبه‌ با خبرگان صورت گرفت و دسته‌بندی آنها از نظر درگیری هر کدام با اکوسیستم، تنظیم‌گر، کسب‌وکار و کاربر مشخص شد. همچنین با نظر خبرگان مهم‌ترین هزینه‌هایی که اکوسیستم با آن درگیر است از طریق امتیاز‌های پرسشنامه به دست آمد. یافته‌های این پژوهش شامل ۱۵ دسته در الگوی هزینه‌های مبادلة تنظیم‌گری است که به تفکیک کنشگران درگیر مشخص‌ شده است. در حال حاضر در ایران که پلتفرم‌های رسانه‌ای نوپا هستند و ذات صنعت رسانه و فناوری‌های دیجیتال همراه با نوآوری‌های سریع است، هزینه‌های مبادلة تنظیم‌گری موانع متعددی را در بازار فعلی ایجاد می‌کنند و هر چه آنها بیشتر باشند رقابت بین‌المللی نیز سخت‌تر می‌شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع فارسی
ترحمی، فرهاد و مهدی خداپرست مشهدی. ۱۳۹۲. تحلیل هزینه‌های مبادله در اقتصاد ایران (۱۳۸۰-۱۳۹۰). در:  اولین همایش توسعة پایدار با رویکرد بهبود محیط کسب‌وکار. مشهد.
جاوید عربشاهی، علیرضا، محمدصادق خیاطیان  و کمال سخدری. (۱۴۰۲). ارائة الگوی بین‌المللی شدن کسب‌وکار‌های الکترونیکی ایرانی. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی. دورة ۱۳. شمارة ۴۶. صص ۱۴۲-۱۶۴. 
خلیلی، زهرا، سمیه لبافی و داتیس خواجه‌ئیان.  ۱۴۰۰. ارائۀ چارچوب سیاست‌گذاری کسب‌وکارهای پلتفرمی در ایران. فصلنامة علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه. سال ۴. شمارة ۱۳. صص ۶۷-۹۱.
خنیفر، حسین و ناهید مسلمی. (۱۳۹۵). اصول و مبانی روش‌های پژوهش کیفی. جلد ۲. چاپ دوم .تهران. انتشارات نگاه دانش.
زمانی، سیدقاسم و حامد اسمعیل‌پور. (۱۴۰۰). قدرت تنظیم‌گری دولت در نظام حل‌وفصل بین المللی اختلافات سرمایه‌گذاری در پرتو اهداف توسعه پایدار. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی(مطالعات راهبردی جهانی شدن)، دورة ۱۱. شمارة ۳۹. صص ۱۸۶-۲۰۵. 
طیبی ابوالحسنی، سید امیرحسین. ۱۳۹۸. درآمدی بر روش تحقیق: رویه‌های استاندارد تحلیل داده‌های کیفی. سیاست‌نامة علم و فناوری. سال ۹. شمارة ۲. صص ۶۷-۹۵.
فرزین، محمدرضا، محمود حسن‌پور، علی عرب مازار و سید مجتبی محمودزاده. ۱۳۹۸، تحلیلی نهادی بر هزینة‌ مبادلة بازار و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط گردشگری ایران. برنامه‌ریزی توسعة گردشگری. دورة ۸. شمارة ۲۹. صص۲۱-۴۰.
قاسمی، مجتبی و مصطفی عبداللهی نیستانی. ۱۴۰۰. تنظیم‌گری بهینة اقتصادی در حوزة سکوهای اینترنتی. فصلنامة تحقیقات حقوقی. دورة ۲۴. شمارة ۹۴. صص ۲۶۷-۲۹۳.
لبافی، سمیه و صفر بیگ‌زاده. (۱۳۹۹). سیاست‌گذاری رسانه‌ای؛ بی‌طرفی شبکه و منافع عمومی در ایران. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی. دورة ۱۰. شمارة ۳۷. صص ۶۲-۸۳. 
متوسلی، محمد، سید غلامرضا جلالی نائینی، حمیدرضا نورعلی زاده و یحیی میرزایی پری. ۱۳۹۰. تحلیل نهادی بازار بیمة زندگی کشور ایران با استفاده از مدل چهار سطح نهادی ویلیامسون. پژوهش‌نامة بیمة پاییز. سال ۲۶، شمارة ۳. صص ۵۱ - ۷۸.
نریمانی، میثم، زهره کریمیان و سید جعفر حسینی. ۱۳۹۸. ارائة چارچوب نهادی برای تنظیم‌گری مدل‌های جدید کسب‌وکار در ایران؛ مطالعة‌ موردی: ارائه‌دهندگان خدمات برخط جابه‌جایی درون‌شهری. سیاست‌گذاری عمومی. سال ۶. شمارة ۱. صص ۳۴-۹.
References
Bailey, J. B., & Thomas, D. W. (2017). Regulating away competition: The effect of regulation on entrepreneurship and employment. Journal of Regulatory Economics, 52(3), 237–254. https://doi.org/10.1007/s11149-017-9343-9
Calcagno, P. T., & Sobel, R. S. (2014). Regulatory costs on entrepreneurship and establishment employment size. Small Business Economics, 42(3), 541–559. https://doi.org/10.1007/s11187-013-9493-9
Cunningham, S., Flew, T., & Swift, A. (2015). Media economics. Palgrave Macmillan.
Flew, T. (2021). Regulating Platforms (1st edition). Polity.
Hayes, A. (2021). What Is a Business Ecosystem and How Does It Work? Investopedia. https://www.investopedia.com/terms/b/business-ecosystem.asp
Hermes, S., Schreieck, M., & Thatcher, J. (2022). Essential Platform Infrastructure and the Need for Regulation. Hawaii International Conference on System Sciences. https://doi.org/10.24251/HICSS.2022.813
Jacobides, M. G., Cennamo, C., & Gawer, A. (2024). Externalities and complementarities in platforms and ecosystems: From structural solutions to endogenous failures. Research Policy, 53(1), 104906. https://doi.org/10.1016/j.respol.2023.104906
Lev Aretz, Y., & Strandburg, K. J. (2019). Regulation and Innovation: Approaching Market Failure from Both Sides. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.3462522
Marneffe, W., & Vereeck, L. (2011). The meaning of regulatory costs. European Journal of Law and Economics, 32(3), 341–356. https://doi.org/10.1007/s10657-010-9194-7
Merkert, R., Smith, A. S. J., & Nash, C. A. (2012). The Measurement of Transaction Costs—Evidence from European Railways. Journal of Transport Economics and Policy, 46, 17.
Nooren, P., van Gorp, N., van Eijk, N., & Fathaigh, R. Ó. (2018). Should We Regulate Digital Platforms? A New Framework for Evaluating Policy Options: Evaluating Policy Options for Digital Platforms. Policy & Internet, 10(3), 264–301. https://doi.org/10.1002/poi3.177
Parker, G. G., Alstyne, M. W. V., & Choudary, S. P. (2016). Platform Revolution: How Networked Markets Are Transforming the Economy―and How to Make Them Work for You (Illustrated edition). W. W. Norton & Company.
Reillier, L. C., & Reillier, B. (2017). Platform strategy: How to unlock the power of communities and networks to grow your business. Routledge, Taylor & Francis Group.
Rindfleisch, A. (2020). Transaction cost theory: Past, present and future. AMS Review, 10(1–2), 85–97. https://doi.org/10.1007/s13162-019-00151-x
Shahab, S., Clinch, J. P., & O’Neill, E. (2018). Accounting for transaction costs in planning policy evaluation. Land Use Policy, 70, 263–272. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2017.09.028
Takagi, S. (2020). Literature survey on the economic impact of digital platforms. International Journal of Economic Policy Studies, 14(2), 449–464. https://doi.org/10.1007/s42495-020-00043-0
Timmermans, J. S. (2018). Identifying Opportunities for Exchange: Transactional Analysis. In S. Cunningham & L. Hermans, Actor and Strategy Models (pp. 217–244). John Wiley & Sons, Inc. https://doi.org/10.1002/9781119284772.ch8