آسیب شناسی ساختاری موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی مازندران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استاد، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر آسیب‌شناسی ساختار موسسات آموزش‌عالی غیرانتفاعی مازندران در ابعاد رسمیت، تمرکز و پیچیدگی بود. در این پژوهش که کیفی و کاربردی است، داده‌ها به روش پیمایشی و میدانی جمع آوری گردیده است. بدین منظور تعداد نه نفر از اعضای هیئت‌موسس، امنا و صاحب‌نظران آموزش عالی غیرانتفاعی به روش نمونه گیری هدفمند در دسترس تا مرز اشباع نظری انتخاب و مورد مصاحبه نیمه ساختارمند قرار گرفتند. داده‌های حاصل از مصاحبه ها با استفاده از روش تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل و کدگذاری شدند. روایی پژوهش با تطبیق توسط مصاحبه‌شوندگان و بررسی همکار تعیین گردید. همچنین پایایی با روش پایایی آزمون (شاخص ثابت) محاسبه گردید. در نهایت 263 گویه مشخص از سوی مشارکت‌کنندگان مطرح گردید. آن‌ها در قالب سه مولفه اصلی یعنی رسمیت، تمرکز و پیچیدگی گنجانده شدند. مصاحبه‌شوندگان در مولفه اصلی رسمیت، بیشترین اهمیت را به مضمون وجود قوانین و مقررات در زمینه‌های مختلف در موسسات‌غیرانتفاعی و در مولفه اصلی تمرکز، بیشترین اهمیت را با 50 بار تکرار به جایگاه خصوصی‌سازی آموزش‌عالی در ایران دادند. در مولفه پیچیدگی نیز بیشترین اهمیت را با 29 بار تکرار به نقش و تاثیر هیات‌موسس و هیات‌امنا در امور این موسسات دادند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


آقابابایی، ر.، و رحیمی، ح. (1395). بررسی ساختاری سازمان های دانش محور. پژوهش در آموزش علوم پزشکی، 8(2)، 8-1.
آل آقا، ف.، کشاورز، م.، و رحیمی، م. (1387). بررسی روند رشد کمی آموزش عالی خصوصی و دولتی در کشور جمهوری اسلامی ایران. پژوهش در برنامه ریزی درسی، 1(20)، 110-73.
اسدی، ف. (1392). شناسایی عوامل اثرگذار بر راهبردهای مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی در ایران. مقاله ارائه شده در کنفرانس بین المللی مدیریت، چالش ها و راهکارها، شیراز، ایران، 5 دی 1392.
تسنیمی، ع. ع.، و سجادی، س. م. (1380). نقدی بر مبانی نظری خصوصی سازی مراکز آموزش عالی. پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، 7(2)، 41-15.
جمشیدی، ل.، آراسته، ح. ر.، و نوه ابراهیم، ع.، ر، و زین آبادی، ح. ر. (1392). توسعه کیفی خصوصی سازی آموزش عالی در ایران: الزامات و پیش بایست های خرد،  نوآوری و ارزش آفرینی، 1(3)، 88-65.
جمشیدی، ع. (1386). بررسی رابطه ابعاد ساختاری (تمرکز، رسمیت، پیچیدگی) با تعهد سازمانی (در سطح مدارس شهرستان کوهدشت لرستان). برنامه ریزی و بودجه، 12(4)، 187-207.
خواستار، ح. (1388). ارائه روشی برای محاسبه پایایی مرحله کدگذاری در مصاحبه های پژوهشی. روش شناسی علوم انسانی، 51(58)، 161-174.
رابینز، ا. پ. (1387). مبانی رفتار سازمانی [ع. پارساییان، و س. م.، اعرابی، ترجمه فارسی]. چاپ 21. تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی.
رضائیان، م.، توکل کوثری، م. ع.، و نوه ابراهیم، ع. (1396). تحلیل چالش های فراروی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی غیردولتی-غیرانتفاعی ایران. انجمن آموزش عالی ایران، 8(1)، 91-72.
رویایی، ر. ع.، و مظفر، ح. (1387). بررسی تناسب و سازگاری ساختار سازمانی (رسمیت، تمرکز و پیچیدگی) با اهداف راهبردی در سازمان صدا و سیما و ارائه الگوی مناسب. آینده پژوهی مدیریت، 91(2)، 40-31.
 
صالحی عمران، ا.، ابراهیمی، ق. ع.، و حسین زاده، م. (1390). بررسی عوامل و انگیزه های پیدایش و گسترش دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی غیردولتی-غیرانتفاعی ایران؛ مطالعه موردی: مازندران. مطالعات اجتماعی ایران، 4(3)، 70-54.
علاقه بند، ع. (1391). اصول مبانی مدیریت آموزشی. تهران: روان.
عمادزاده، م. (1391). اقتصاد آموزش و پرورش. چاپ 30. اصفهان: انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان.
قریشی خوراسگانی، م. س. (1395). آسیب شناسی پردیس های خودگردان دانشگاه های دولتی شهر تهران (تابعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) [رساله دکتری]. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
قریشی خوراسگانی، م. س.، یمنی دوزی سرخابی، م.، ذاکر صالحی، غ. ر.، و مهران، گ. (1397). آسیب شناسی ساختاری پردیس های خودگردان دانشگاه های دولتی شهر تهران. مدیریت و برنامه ریزی در نظام های آموزشی، 11(1)، 58-31.
کریمی، ص.، و نصر، ا. ر. (1392). روش های تجزیه و تحلیل داده های مصاحبه. عیار پژوهش در علوم انسانی، 4(1)، 71-94.
قورچیان، ن. ق.،  آراسته، ح. ر.، و جعفری، پ. (1383). دایره المعارف آموزش عالی. تهران: بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی.
مهرعلی زاده، ی.، مهنی، ا.، و الهام پور، ح. (1393). بررسی عملکرد مدارس هیأت امنایی با استفاده از نظریه‌‌ ‌‌داده‌ بنیاد.  علوم تربیتی، 12(1)، 20-5.
نادری، ا. (1388). مالیه آموزش.تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
نفیسی، ع. ح. (1380). تحلیل نظام آموزش عالی. قایل دسترس در https://irphe.ac.ir/files/site1/pages/Tarhhaye_Jame/Tarh_Report/47-nafisi.pdf
 هچ، م. ج. (1394). نظریه سازمان: مدرن، نمادین- تفسیری و پست‌مدرن. چاپ 8. [ح. دانایی فرد، ترجمه فارسی].  تهران: موسسه کتاب مهربان نشر.
یاراحمدی، م. (4931). مبانی ساختار سازمانی. قابل دسترس در http://modiryar.com/index-management/general/structure/4591
 
References
Aghababaei, R., & Rahimi, H. (2016). [The study of structural aspects of knowledge-based organizations In Kashan University of Medical Sciences (Persian)]. Research in Medical Education, 8(2), 1-8. [DOI:10.18869/acadpub.rme.8.2.1]
Alagheband, A. (2012). [Principles of educational management (Persian)]. Tehran: Ravan. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2442047
Amaral, A., & Magalhaes, A. (2002). The emergent role of external stakeholders in European higher education governance. In A. Amaral, J. A. Jones, & B. Karseth (Eds.), Governing higher education: National perspectives on institutional governance (pp. 1-21). Springer: Dordrecht. [DOI:10.1007/978-94-015-9946-7_1]
Aleagha, F., Keshavarz, M., & Rahimi, M. (2009). [A comparative survey of quantitativedevelopment trend in private and governmentalhigher education in the Islamic Republic of Iran (Persian)]. Research in Curriculum Planning, 1(20), 73-110. http://jsr-e.khuisf.ac.ir/article_534118.html
Arokiasamy, L., Ismail, M., Ahmad, A., & Othman, J. (2009). Background of malaysian private institutions of higher learning and challenges faced by academics. The Journal of International Social Research, 2(8), 60-67. http://psasir.upm.edu.my/id/eprint/7435/1/arokiasamy_ismail_ahmad_othman.pdf
Asadi, F. (2013).[Identifying the factors affecting the strategies of non-profit higher education institutions in Iran (Persian)]. Paper presented at The 1st  International Conference on Managing Challenges and Solutions, Shiraz, Iran, 26 December 2013. https://www.civilica.com/Paper-ICMM01-ICMM01_0931.html
Bholane, K. P. (2014). Privatizing higher education: Pros and cons. International Research Journal of Commerce, Business and Social Science, 3(8), 9-10. https://www.researchgate.net/publication/324128562_Privatizing_Higher_Education_Pros_and_Cons
Creswell, J. W., & Miller, D., L. (2000). Determining validity in qualitative inquiry. Theory Into Practice, 39(3), 124-130. [DOI:10.1207/s15430421tip3903_2]
Devi Ramachandran, S., Choy Chong, S., & Ismail, H. (2009). The practice of knowledge management processes: A comparative study of public and private higher education institutions in Malaysia. Vine, 39(3), 203-222. [DOI:10.1108/03055720911003978]
Emadzadeh, M. (2012). [Economics of Education (Persian)]. 30th ed. Isfahan: Isfahan Iranian Student Book Agancy.
Fitri Abu Hasan, H., Ilias, A., Abd Rahman, R., & Abd Razak, M. Z. (2008). Service quality and student satisfaction: A case study at private higher education institutions. International Business Research, 1(3), 163-175. [DOI:10.5539/ibr.v1n3p163]
Ghorchian, N. Gh., Arasteh, H. R., & Jafari, P. (2005). [Encyclopedia of higher education (Persian)]. Tehran: Great Persian Encyclopedia Foundation. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/727948
Ghoreishi, M. S. (2016). [Pathology of the self-governing campuses of Tehran state universities (affiliated to the Ministry of Science, Research and Technology) (Persian) [PhD dissertation]. Tehran: Shahid Beheshti University. http://library.sbu.ac.ir/islandora/object/thesis%3A41564
Ghoreishi Khorasgani, M. S., Yamani Douzi Sorkhabi, M., Zaker Salehi. M., Mehran, G. (2018). [Structural pathology of autonomous campus of Tehran governmental universities (Persian)]. Journal of Management and Planning in Educational Systems, 11(1), 31-58. http://mpes.sbu.ac.ir/article/view/14646
Goedegebuure, L., Kaiser, F., Maassen, P. A. M., & de Weert, E. (1994). Higher education policy in international perspective: An overview. In L. Goedegebuure, F. Kaiser, P. A. M. Maassen, & E. de Weert (Eds.), Higher education policy: An international comparative perspective (pp. 1-12). [DOI:10.1016/B978-0-08-042393-7.50008-0]
Gonzales, C., & Pedraja, L. (2015). Privatization and access: The chilean higher education experiment and its discontents. Retrieved from https://cshe.berkeley.edu/publications/privatization-and-access-chilean-higher-education-experiment-and-its-discontents
Hatch, M. J. (2015). Organization theory : Modern, symbolic, and postmodern perspectives [H. Danayifar, Persian Trans]. Tehran: Katabe Nashre Mehraban. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4109378
Holzhacker, D. O., Chornoivan, O., Yazilitas, D., & Dayan-Ochir, K. (2009). Privatization in Higher Education: Cross-Country Analysis of Trends, Policies, Problems and Solutions. Institute for Higher Education Policy. Retrieved from http://hdl.voced.edu.au/10707/277592
Jamshidi, L., Arasteh, H. R., Naveh Ebrahim, A. R., & Zeinabadi, H. R. (2014). [Qualitative development of higher education privatization in Iran: Micro requirements and prerequisites (Persian)]. Quarterly Journal of Innovation and Enterpreneurship, 1(3), 65-88. http://innovation.saminatech.ir/Article/13941030151349914
Jamshidi, A. (2007). [Relation between organizational commitment and structural dimensions (formality, complexity and centralization). The Journal of Planning and Budgeting, 12(4), 187-207. http://jpbud.ir/article-1-35-fa.html
Karimi, S., & Nasr, A. R. (2013).[Methods of analyzing interview data (Persian)]. The Quality of Research in the Humanities, 4(1), 71-94. http://pajohesh.nashriyat.ir/node/105
Khastar, H. (2009). [A method for calculating coding reliability in qualitative research interviews (Persian)]. Journal of Methodology of Social Sciences and Humanities, 15(58), 161-174. http://method.rihu.ac.ir/article_418.html
Levy, D. C. (2013). The decline of private higher education. Higher Education Policy, 26(1), 25-42. [DOI:10.1057/hep.2012.26]
Mehralizadeh, Y., Mehni, O., & Elhampour, H. (2014). [The performance evaluation of board of trustees oriented schools (Heyat omana) (Persian)]. Journal of Edcucational Science, 21(1), 5-25. http://education.scu.ac.ir/article_12150.html
Mintzberg, H. (1999). Managing quietly. Leader to Leader. 12, 24-30. [DOI:10.1002/ltl.40619991206]
Naderi, A. (2009). [Education finance (Persian)]. Tehran: Tehran University Press. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1929560
Nafaisi, A. H. (2001). [Analysis of the higher education system (Persian]. Retrieved from: https://irphe.ac.ir/files/site1/pages/Tarhhaye_Jame/Tarh_Report/47-nafisi.pdf
Okunola, P. O., & Oladipo, S. A. (2012). Privatization of higher education in Nigeria: Critical issues. Retrieved from https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED567106.pdf
Rabiee, A., & Nazarian, Z. (2012). [Obstacles to the privatization of higher education in Iran and providing solutions to address them (Persian)]. Journal of Iranian Higher Education. 4(2), 171-206. http://ihej.ir/article-1-638-fa.html
Rezaeian, M., Tavakol Kowsari, M. A., Naveh Ebrahim, A. (2016). [Analysis of challenges facing Iranian non-governmental non-profit universities and higher education institutions (Persian)]. Journal of Iranian Higher Edcucation, 8(1), 72-91. http://ihej.ir/article-1-788-fa.html
Robbins, S. P. (2003). Organizational Behavior. New Jersey: Prentice-Hall. https://books.google.com/books?id=JP4bHAAACAAJ&dq
Robbins, S. P. (2009). [Essentials of organizational behavior (Persian)]. 21th ed. Tehran: Iran Cultural Studies. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/579281
Royaee, R. A., & Mozafar, H. (2008). [The study of the corelation and consistency between the organization stracture (formality, concentration and complexity) and the strategic goles in Radio and TV organization and presrntion of a suitable pattern (Persian)]. Journal of Future Studies Management, 19(2), 31-40. http://jmfr.srbiau.ac.ir/article_5705.html
Shah, M., Sid Nair, C., & Bennett, L. (2013). Factors influencing student choice to study at private higher education institutions. Quality Assurance in Education, 21(4), 402-416. [DOI:10.1108/QAE-04-2012-0019]
Salehi Omran, E., Ebrahimi, G. A., & Hosseinzadeh, M. (2011). [Investigating the factors and motives for the emergence and expansion of non-governmental and non-profit universities and higher education institutions in Iran Case study: Mazandaran province (Persian)]. Journal of Iranian Social Studies, 4(3), 54-70. http://www.jss-isa.ir/article_23418.html
Tasnimi, A. A., & Sajadi S. M. (2001). [A critical review of theoretical basis of higher education privatization (Persian)]. Journal of Research and Planning in Higher Education, 7(2), 15-41. http://journal.irphe.ac.ir/article-1-588-fa.html
Verma, C. (2017). Development Status of Higher Education in Northern India: A Review Study. European Journal of STEM Education, 2(1), 1-5. [DOI:10.20897/ejsteme/70008]
Wells, P. J., & Sadlak, J., & Vlǎsceanu, L. (2007). The rising role and relevance of private higher education in Europe. Bucharest: UNESCO-CEPES. https://books.google.com/books/about/The_Rising_Role_and_Relevance_of_Private.html?id=MDLpMAAACAAJ&source
Yarahmadi, M. (2015). [Fundamentals of organizational structure (Persian)]. Retrieved from http://modiryar.com/index-management/general/structure/4591
Ziegele, F., & Stannek, A. (2007). Germany. In: Wells, P. J., & Sadlak, J., & Vlǎsceanu, L (Eds.), The rising Role and Relevance of Private Higher Education in Europe (pp. 131-212). Bucharest: UNESCO-CEPE.