تحلیل پویای رابطه منابع طبیعی و نظامی‌گری در کشورهای خاورمیانه

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

نویسنده

دانشجو- دانشگاه لرستان

چکیده

این مقاله به بررسی تأثیر فراوانی منابع طبیعی برهزینه‌های نظامی کشورهای خاورمیانه طی سال‌های 2014-1995 می‌باشد. به این منظور یک مدل عمومی مخارج نظامی، با حضور شاخص‌های فراوانی منابع طبیعی- شامل دو شاخص کلی سهم درآمدهای منابع طبیعی از GDP و سهم صادرات سوخت از صادرات کالایی - و هم‌چنین 5 شاخص تفکیکی- شامل سهم درآمدهای نفت، گاز طبیعی، زغال سنگ، جنگل و مواد معدنی از GDP-، برای این کشورها طراحی و به‌منظور برآورد آن از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) در قالب داده‌های ترکیبی پویا استفاده شده است. نتایج برآورد مدل نشان می‌دهد که شاخص‌های کلی فراوانی منابع طبیعی تأثیر مثبت و معناداری را بر هزینه‌های نظامی کشورهای مورد مطالعه داشته است. هم‌چنین، با تفکیک درآمدهای حاصل از منابع طبیعی، نشان داده شده که سهم درآمدهای نفتی و گاز طبیعی از GDP، اثر مثبت و معنادار و درآمدهای حاصل از سایر منابع طبیعی، اثر بی‌معنایی بر هزینه‌های نظامی این کشورها داشته‌اند. بر این اساس می‌توان گفت که منابع انرژی در کشورهای خاورمیانه بر بار نظامی این کشورها تأثیرگذارند.به‌گونه‌ای که با افزایش یک‌درصدی در سهم درآمدهای نفتی و گاز طبیعی از GDP، بار نظامی در این کشورها به‌ترتیب حدود 0/14 و 0/05 درصد افزایش خواهد یافت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


خزاعی، جواد.(1394). «تأثیر وفور منابع بر سرمایه اجتماعی در بین کشورهای صادرکنندۀ نفت خام». فصلنامۀ اقتصاد منابع طبیعی. دوره 4. شمارۀ 3 (زمستان). صص 18-35.

شاه‌آبادی، ابوالفضل و صادقی، حامد. (1392). «مقایسۀ اثر وفور منابع طبیعی بر رشد اقتصادی ایران و نروژ». فصلنامۀ مدلسازی اقتصادی. دورۀ 7. شمارۀ 22 (تابستان). صص 21-43.

صامتی، مجید و اسماعیل‌درجانی، نجمه. (1392). «تأثیر وفور منابع طبیعی بر سیاست‌های مالی دولت در ایران طی دورۀ ۱۳۸۷-۱۳۵۷ با تأکید بر فرضیۀ نفرین منابع طبیعی». فصلنامۀ سیاست‌های مالی و اقتصادی. دورۀ ۱. شمارۀ 3 (پاییز). صص 53-70.

طیبی، کمیل؛ مرضیه حاجی‌کرمی و هما سریری(1390). «تحلیل درجۀ بازبودن مالی و تجاری روی توسعۀ مالی ایران و شرکای تجاری». فصلنامۀ تحقیقات اقتصادی راه اندیشه. دورۀ 1. شمارۀ 4 (زمستان). صص 39-60.

گل‌خندان، ابوالقاسم؛ مجتبی خوانساری و داود گل‌خندان.(1394). «نظامی‌گری و رشد اقتصادی: شواهدی تجربی از کشورهای منطقۀ منا در قالب الگوی پانل‌پویا». فصلنامۀ رشد و توسعه اقتصادی. دورۀ 5. شمارۀ 18 (بهار). صص 31-50.

مولایی، محمد و ابوالقاسم گل‌خندان.(1392). «تحلیل پویای اثر مخارج نظامی بر رشد اقتصادی کشورهای نفتی و غیرنفتی خاورمیانه». فصلنامۀ اقتصاد و الگوسازی. دوره 4. شمارۀ 14 و 15 (تابستان و پاییز).

هارتلی، کیت و تاد ساندلر. (1383). منتخبی از موضوعات در کتاب اقتصاد دفاع. ترجمۀابراهیم بیضایی. تهران: انتشارات سمت.

Abdelfattah, Y. M., A, Abu-Qarn & p. Dunne. (2013). »The Demand for Military Spending in Egypt«. Defense and Peace Economics. 25 (3). pp. 231-245.

Ali, H. & O. Abdellatif. (2013). »Military Expenditures and Natural Resources: Evidence from Rentier States in the Middle East and North Africa«. Defense and Peace Economics. available at: http://dx.doi.org/10.1080/10242694.2013.848574.

Al-Mawali, M. (2015). »Do Natural Resources of Rentier States Promote Military Expenditures?  Evidence from GCC Countries«. Journal of Economic & Financial Studies. 3 (3). pp. 49-53.

Antonakis, N. (1996). »Military Expenditure and Economic Growth in Greece 1960-90«. Journal of Peace Research. 34 (1). pp. 89-100.

Arellano, M. & S. Bond. (1991). »Some Test of Specification for Panel Data: Monte Carlo Evidence and Application to Employment Equations«. Review of Economic Studies. 58 (1). pp 277-297.

Arellano, M. & O. Bover. (1995). »Another Look at the Instrumental Variable Estimation of Error Component Models«. Journal of Econometrics, 68(2). pp 29-51.

Auty, R. M. (1993). »Sustaining Development in Mineral Economies: The Resource Curse Thesis«. Resources Policy. 20 (1). pp. 77-87.

Baltagi, B. (2005). Econometric Analysis of Panel Data. 3rd ed, McGraw-Hill.

Bannon, I. & Collier, P. (2003). »Natural Resources and Conflict: What can we do? In Natural Resources and Violent Conflict«. Edited by I. Bannon and P. Collier. Washington DC: World Bank. pp. 1-16.

Benoit, E. (1973). Defense and Economic Growth in Developing Countries. Boston, MA: Health and CO. Lexington Books.

Blundell, R. & S. Bond. (1998). »Initial Conditions and Moment Restrictions in Dynamic Panel Data Models«. Journal of Econometrics. 87 (3). pp. 115-143.

Bond, R. (2002). Dynamic Panel Data Model: A Guide to Micro Data Methods and Practice. The Institute for Fiscal Studies. Department of Economics.

Chun, C. K. S. (2010). »Do Oil Exports Fuel Defense Spending?«. Strategic Studies Institute (SSI). United States Army War College.

Degger, S. (1986). »Economic Development and Defense Expenditure«. Economic Development and Cultural Change. 35 (1). pp. 179-196.

Douch, M. & B. Solomon. (2014). »Middle Powers and the Demand for Military Expenditures«. Defense and Peace Economics. 25 (6). pp. 605-618.

Dunne, P. (1996). »Economic Effects of Military Expenditure in Development Countries: A Survey«. The Peace of Dividend. Ch. 23. pp. 439-464.

Dunne, P. & E. Nikolaidou. (2001). »Military Expenditure and Economic Growth: A Demand and Supply Model for Greece 1960–1996«. Defense and Peace Economics. 12 (1). pp. 47-68.

Dunne, J. P. & S. Perlo-Freeman. (2003). »The Demand for Military Spending in Developing Countries«. International Review of Applied Economics. 17 (1). pp. 23-48.

Farzanegan, M. R. (2011). »Oil Revenue Shocks and Government Spending Behavior in Iran«. Energy Economics. 33 (6). pp. 1055-1069.

Fonfria, A. & Marin, R. (2012). »Determinants of the Demand for Defense Expenditure in the NATO Countries«. Journal of the Higher School of National Defense Studies. 3 (4). pp. 9-30.

Green, W. H. (2012). Econometric Analysis. New Jersey. Upper Saddle River: Pearson International.

Guesnet, L. (2013). »Oil, Conflict and Military Expenditure: The Chad Example«. Conference Paper Presented at 17th Annual International Conference on Economics and Security SIPRI. Stockholm.

Hamid, E. A. & A. A. Omnia. (2013). »Military Expenditures and Natural Resources: Evidence from Rentier States in the Middle East and North Africa«. Defense and Peace Economics. 26 (1). pp. 5-15.

Hasan, N. A. (2014). »Military Spending and Natural Resources: Evidence from Global Data«. Department of Public Policy and Administration In partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Public Policy and Administration.

Im, K. S.; M. H. Pesaran. & Y. Shin. (2003). »Testing for Unit Roots in Heterogeneous Panels«. Journal of Econometrics. 115 (1). pp. 53-74.

Kao, C. (1999). »Spurious Regression and Residual-Based Tests for Co-integration in Panel Data«. Journal of Econometrics. 90 (1). pp. 1-44.

Le Billon, P. (2005). »Fueling War: Natural Resources and Armed Conflict«. New York. NY: Routledge for the International Institute for Strategic Studies (IISS).

Murdoch, J. C. & T. Sandler. (2002). »Economic Growth, Civil Wars, and Spatial Spillovers«. Journal of Conflict Resolution. 46 (3). pp. 91-110.

Pedroni, P. (2004). »Panel Co-integration, Asymptotic and Finite Sample Properties of Pooled Time Series Tests with an Application to the PPP Hypothesis«. Econometric Theory. 20 (3). pp. 597-625.

Perlo-Freeman, S. & Brauner, J. (2012). »Natural Resources and Military Expenditure: The Case of Algeria«. The Economics of Peace and Security Journal. 7(1). pp 15–21.

Rosh, R. M. (1988). »Third World Militarization: Security Webs and the States they Ensnare«. Journal of Conflict Resolution. 32 (4). pp. 671–698.

Ross, M. (2004). »What do We Know about Natural Resources and Civil War?«. Journal of Peace Research. 41 (3). pp. 337–356. Available at: http://dx.doi.org/10.1177/0022343304043773

Sezgin, S. & Yildirim, J. (2002). »Democracy and Military Expenditure: Cross Country Evidence«. Paper presented at the Sixth Annual Middlesex Conference on Economics and Security. Middlesex University Business School. London. 21–22 June 2002.

SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute). (2014).Yearbooks Armaments and Disarmaments and International Security. SIPRI-Oxford University Press. New York.Various Issues.

Solomon, B. (2005). »The Demand for Military Expenditures in Canada«. Defense and Peace Economics. 16 (3). pp. 171–189.

Varisco, A. E. (2010). »A Study on the Inter-Relation between Armed Conflict and Natural Resources and its Implications for Conflict Resolution and Peacebuilding«. Journal of Peace. Conflict and Development. 15 (2). pp. 124-139.