جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی، تقابل راهبردی و راهبردهای متقابل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه پایه و رو ش‌شناسی پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران، ایران

چکیده

سیاست تقابلی رژیم صهیونیستی و جمهوری اسلامی ایران همواره از سوی طرفین دنبال شده است. با وجود این، در تبیین راهبردهای متقابل این دو، بدون توجه به سیر تاریخی و شرایط هر دوره، کلی‏گویی و حتی ابعاد شعاری در اولویت قرار داشته است. با توجه به ضرورت شناخت جامع‏نگرانه راهبردهای این رژیم به ویژه با توجه به سیر تحولات عرصه خارجی همچون برجام و استفاده از نقاط قوت و ضعف این راهبردها در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، مقاله حاضر این پرسش را مطرح می‏کند که از آغاز انقلاب تا کنون، رژیم صهیونیستی چه راهبرد یا راهبردهایی در قبال جمهوری اسلامی ایران اتخاذ کرده و در مقابل، ایران چه راهبردهایی را در پیش گرفته است؟ فرضیه مقاله آن است که رژیم صهیونیستی تا کنون سیاست‏های خود را در قالب چهار راهبرد به پیش برده که از تلاش برای همکاری‏جویی تا ستیزه‏جویی فعالانه را شامل شده است و جمهوری اسلامی ایران نیز در مقابل، دو راهبرد مشخص برای مقابله با این رژیم را در پیش گرفته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- احمدی، وحیده.۱۳۹۶.«اسرائیل و کشورهای پیرامونی؛ نفوذامنیتی با پوشش اقتصادی». فصلنامه مطالعات راهبردی.سال ۰۲. شماره ۲. صص. ۱۳۶- ۱۱۳.
- امیدوار، احمد، یکتا، حسین.1379. «امام خمینی و انقلاب اسلامی ». روایتی جهانی. تهران: انتشارات سازمان عقیدتی و سیاناجا.
- تقی‌پور، محمدتقی. 1390. تعامل سری. تهران: موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی.
- خلیلی، رضا.۱۳۸۶.« دکترین، سیاست و استراتژی: نسبت‌سنجی نظری و مفهومی ». فصلنامه مطالعات راهبردی. سال ۱۰. شماره ۳۷. صص. ۴۵۰- ۴۲۳.
- سلیمی، حسین.۱۳۸۴. «دولت مجازی یا واقع گرایی تهاجمی؛ بررسی مقایسه ای نظریه ریچارد روزکرنس و جان میرشایمر ». پژوهش حقوق و سیاست. شماره ۱۷.
- خمینی، روح‌الله. 1378 . صحیفه نور. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س).
- قانون «دولت- ملت یهودی »؛ مفاد، اهداف و نتایج، وحیده احمدی، پژوهشکده مطالعات راهبردی،05/09/ 1397 قابل دسترسی در:
http://www.riss.ir/2018/07/%D9%82%D8%A7%D9%8-6 % D 9 % 8 8 % D 9 % 8 6 - % D 8 % A F % D 9 % -8 8 % D 9 % 8 4 % D 8 % A A -%D9%85%D9%84%D8%AA-%DB%8C%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%9B-%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AF%D8%8C-%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%81-%D9%88-%D9%86/
- کالینز، الن. ۱۳۹۸. مطالعات امنیت معاصر. ترجمه علیرضا ثمودی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
- کریمی فرد، حسین و مجید روحی دهینه. ۱۳۹۳. «بیشینه‌سازی قدرت روسیه در قبال بحران اوکراین». فصلنامه سیاست خارجی. سال ۸۲. شماره ۳. صص551-577.
- گل محمدی، احمد. « .۱۳۸۶ روابط ایران و اسرائیل به روایت اسناد نخست وزیری( ۱۳۲۷-۱۳۵۷ )». فصلنامه پژوهشحقوق عمومی. سال ۴. شماره ۶. صص. ۱۰۹- ۷۹.
- «مصاحبه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی با تلویزیون سی.بی.اس آمریکا ۱۳۶۰ .» . قابل دسترس در:
https://cutt.ly/Vylh0e6
-ولایتی، علی اکبر. ۱۳۸۰. ایران و تحولات فلسطین (1357-1385). تهران: انتشارات وزارت امورخارجه.
Abadi, Jacob. 2004. Israel’s Quest for Recognition and Acceptance in Asia: Garrison State Diplomacy. London:Routledge [DOI:10.4324/9780203504147]
Ahmadi, Vahideh. 2017. “Israel and its Peripheral Countries:Security Influence with Economic Coverage (Persian).”Strategic Studies Quarterly. vol. 20. no. 2. pp. 113-136. http://quarterly.risstudies.org/article_51325.html
AIPAC Welcomes Senate Call to Sanction Iran’s Central Bank, http://thinkprogress.org/wp-content/uploads/2011/08/AIPACpressrelease.pdf
AJC Welcomes French Push for Stronger EU Sanctions on Iran, http://www.ajc.org/site/apps/nlnet/content2.aspx-?c=7oJILSPwFfJSG&b=8479733&ct=12487299
Yinon, Oded. A Strategy for Israel in the Nineteen Eighties,https://www.scribd.com/doc/155650153/A-Strategy-for-Israel-in-the-Nineteen-Eighties-Oded-Yinon
“Ayatollah Hashemi Rafsanjani’s Interview with CBS TV.”1981. Available at: https://cutt.ly/Vylh0e6
Bachner, Michael. 2018. “Bennett Warns ‘Syria will be Iran’s Vietnam.” The Times of Israel [Internet]. 9 May.Available at: https://www.timesofisrael.com/bennettwarns-syria-will-be-irans-vietnam/
Glick, B. Caroline. 2016. “Our World: The First Iran War”.Jerusalem Post [Internet]. 11 July. Available at: https://www.jpost.com/Opinion/Our-World-The-first-Iranwar-460106
Collins, Alan. 2019. Contemporary security studies.Translated by Alireza Samodi, (Persian). Tehran:Pajoheshkadeh Motaleaat Rahbordi. https://www.gisoom.com/book/1958600/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%B7%D8-%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1/
Dassa Kaye, Dalia, Alireza Nader and Parisa Roshan. 2011.A Brief History of Israeli-Iranian Cooperation and Confrontation.In: Israel and Iran: A Dangerous Rivalry. California:RAND Corporation [DOI:10.7249/MG1143]
Eichner, Itamar. 2018. “INSS Report Details Threat of Two-Pronged ‘First Northern War’”. Ynetnews. 1May. Available at: https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-5064799,00.html
Gearan A. Iran must be given nuclear ultimatum, Netanyahu tells U.N.” In: https://www.washingtonpost.com/world/national-security/2012/09/27/e7184228-08c7-11e2-858a-5311df86ab04_story.html
Gilead, Amos. 2017. “ISIS Decline Increases Iran Threat”.Jewish link [Internet]. 22 June. Available at: https://www.jewishlinknj.com/world-us/19444-amos-gilead-isis-decline-increases-iran-threat
Golmohammadi, Ahmad. 2002. “Iran and Israel Relationship Narrated Documents Prime Minister (1357-1327)(Persian).” Public Low. vol. 4. no. 6. pp. 79-109. http://qjpl.atu.ac.ir/article_3098.html
Husain, Irfan. 2018. “Israel’s Man in the White House.” Asia News Network [Internet]. 14 May. Available at: http://annx.asianews.network/content/israel%E2%80%99sman-white-house-72838
Aljazeera. 2017. “Israel Calls for Saudi Arabia Ties and State Visits”. Aljazeera [Internet]. 22 June. Available at: https://www.aljazeera.com/news/2017/06/israel-calls-saudi-arabia-ties-state-visits-170622082111519.html
Karimi Fard, Hossein and Majid Rouhi Dehineh. 2014.“Maximization of Russia’s Power with Respect to the Ukraine Crisis (Persian).” Journal of Foreign Policy. vol.28. no. 3. pp. 551-577. https://www.magiran.com/paper/1501039?lang=en
Karsh, Efraim. 1989. The Iran-Iraq War: Impact and Implications.London: Palgrave Macmillan [DOI:10.1007/978-1-349-20050-4]
Khalili, Reza. 2007. “Doctrin, Policy and Strategy: Theoretical and Conceptual Comparability (Persian).” Strategic Studies Quarterly. vol. 10. no. 37. pp. 423-450. http:// quarterly.risstudies.org/article_1075.html
Khomeini, Ayatollah Ruhollah. 1999. Sahife-ye - Noor [The lighting page]. vol 16. Tehran: The Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini’s Works (International Affairs Department).
Kober, Avi. 2008. “The Israel defense forces in the Second Lebanon War: Why the Poor Performance?” Journal of Strategic Studies. vol. 31. no. 1. pp. 3-40. [DOI:10.1080/01402390701785211]
Mohammad, Azfar. 2017. “Israel’s changing periphery”[Internet]. 15 Jun. Available at: https://foreignpolicynews.org/2017/06/15/israels-changing-periphery/.[15/06/2017]
Omidvar, Ahmad, Yekta, Ahmad. 2000. “Imam Khomeini and the Islamic Revolution” Tehran: Publications of NAJA Political Ideological Organization
Online Hamshahri. 2014. “McFarlane’s ambiguities remain (Persian)” [Internet]. 05 Nov 2014. Available at: hamshahrionline.ir/x4nmX
Pfeffer, Anshel. 2018. Israel doesn’t want war with Iran – it prefers crisis in Tehran [Internet]. Available at: https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/may/11/israel-war-iran-crisis-tehran-airstrikes-syria-netanyahu
Ramani, Samuel. 2017. “Israel Is Strengthening Its Ties with the Gulf Monarchies.” Huffpost [Internet]. 13 September.Available at: https://www.huffingtonpost.com/samuel-ramani/why-israel-istrengthening_b_11946660.html
Salimi, Hossein. 2005. “Virtual Government or Aggressive Realism; A Comparative Study of the Theory of Richard Rosecrance and John Mearsheimer (Persian).” Law and Policy Research. no. 17. pp. 19-42. https://www.magiran.com/paper/537676
Shahak, Israel and Michel Chossudovsky. 2013. “Greater Israel”: The Zionist Plan for the Middle East.” Global Research [Internet]. 3 March. Available at: https://www.globalresearch.ca/greater-israel-the-zionist-plan-for-themiddle-east/5324815
Sharon, Jeremy. 2010. “Lessons of the 2006 Lebanon War.” The Guardian [Internet]. 12 July. Available at:http://www.washingtonpost.com/wpdyn/content/article/2005/12/14/AR2005121402403.html?noredirect=on
“SIPRI Yearbook 2018 Armaments, Disarmament and International Security.” 2018. Available at: https://www.sipri.org/sites/default/files/2018-06/yb_18_summary_en_0.pdf
Spetalnick, Matt and Jeffrey Heller. 2012. “Obama Says He’s not Bluffing on Iran Military Option”. Reuters. [Internet].2 March. Available at: https://www.reuters.com/article/us-usa-israel-iran/obama-says-hes-not-bluffing-on-iranmilitary-option-idUSTRE82108520120302
Teller, Neville. 2014. The Search for Détente: Israel and Palestine 2012-2014. London: Matador
“The story of McFarlane, narrated by Hashemi Rafsanjani (Persian)” [Internet]. 2 Jan 2020. Available at: http://gozarestan.ir/show.php?id=760
Ulrichsen, Kristian Coates. 2016. “Israel and the Arab Gulf States: Drivers and Directions of Change.” Baker Institute [Internet]. September. Available at: https://www.bakerinstitute.org/media/files/research_document/13eaaa71/CME-pub-GCCIsrael-090716.pdf
Velayati, Ali Akbar. 2001. Iran and Developments of Palestin (1939 - 1979 A.D ) (Persian). Tehran: Vezarat Omour Kharejeh. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/638681
Vick, Karl. 2005. Iran’s President Calls Holocaust ‘Myth’ in Latest Assault on Jews, http://www.washingtonpost.com/wpdyn/content/article/2005/12/14/AR2005121402403.html?noredirect=on