طراحی الگوی شایستگی‌های مدیران عالی دولتی با روش فراترکیب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس.

3 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع).

4 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

شرط بنیادینِ موفقیت و پایداری نظام‌های اجتماعی در مسیر پیشرفت، رعایت اصل شایسته‌سالاری است. مضاف‌براین، تحولات فزاینده جوامع و تلاش دولت‌ها برای افزایش کیفیت و کارایی خدمات بخش عمومی و بهبود رهبری سازمان‌های دولتی، نگاه آنها را به اهمیت پرورش و استخدام رهبران و کارگزاران شایسته، بیش‌ازپیش معطوف کرده است؛ فلذا تدوین الگوی شایستگی‌های موردنیاز مدیران عالی دولتی و ارزیابی و ارتقای آنها بر اساس آن، اولویتی بنیادی برای حکومت‌ها است. پژوهش حاضر، نظر به اهمیت موضوع یادشده، بر طراحی الگوی شایستگی‌های مدیران عالی دولتی تمرکز کرد و ازآنجاکه بررسی و جمع‌بندی یافته‌های مطالعات گذشته، گام مهمی در ترسیم تصویر جامعی از آنها است فراترکیب آنها را مدنظر قرار داد؛ لذا در گام اول، با جست‌وجوی فراگیر منابع، 151 منبع به دست آمد که در پالایشی سه‌مرحله‌ای به 82 منبع مرتبط، کاسته شد. سپس از یافته‌های آنها، 680 شناسه، استخراج شد که پس از تحلیل و جمع‌بندی به 63 زیرمفهوم، 9 مفهوم و 3 مقوله به شرح زیر منتج شد: شایستگی‌های فردی (ذاتی، ارزشی، نگرشی-رفتاری و شغلی)، شایستگی‌های دانشی و شایستگی‌های مهارتی (مدیریتی، شناختی، تعاملی، هدایت و رهبری و سیاسی).

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- اسدی‌فرد، رؤیا، احمدعلی خائف‌الهی و علی رضائیان. ۱۳۹۰.«مدل شایستگی مدیران دولتی ایران بر اساس صحیفه امام (ره): رویکرد استراتژی تئوری داده‌بنیاد». مدیریت دولتی.سال ۳. شماره ۸. صص. ۹۲- ۷۵.
- باطنی، محمدرضا و دیگران. ۱۳۸۶. فرهنگ معاصر پویا انگلیسی- فارسی. تهران: فرهنگ معاصر.
- دانایی‌فرد، حسن، عادل آذر و مهدی شیرزادی. ۱۳۹۱.«چارچوبی برای شناسایی شایستگی‌های خط‌مشی‌گذاران ملی (نمایندگان مجلس قانونگذاری)». مجلس و راهبرد.سال ۱۹. شماره ۷۰. صص. ۳۵- ۵.
- سیدجوادین، سیدرضا. ۱۳۸۵. مبانی و کاربردهای مدیریت منابع انسانی و امور کارکنان. چاپ ۴. تهران: نگاه دانش.
- شریف‌زاده، فتاح و جواد معدنی.۱۳۹۲.« نقش واسط فناوری اطلاعات در محتوای خط‌مشی‌گذاری عمومی .»خط‌مشی‌گذاری عمومی در مدیریت. سال ۴. شمار ه ۹- ۰۱.صص. ۹۲- ۷۷.
- شیرازی رومنان، حسن و محمدعلی مطلبی کربکندی. ۱۳۹۱. «تبیین شایستگی‌های اساسی موردنیاز مدیران سطوح راهبردی کشور ». مطالعات دفاعی استراتژیک. سال ۱۲. شماره ۴۸. صص. ۱۲۶- ۹۹.
- عرب، سیدمحمد، رضا ابراهیم‌زاده پزشکی و علی مروتی شریف‌آبادی.۱۳۹۳.«طراحی مدل فرا ترکیب عوامل مؤثر بر طلاق با مرور نظام‌مند مطالعه‌های پیشین». اپیدمیولوژی ایران. سال ۰۱. شماره ۴. صص. ۲۲- ۱۰.
- عسگری، ناصر و دیگران.۱۳۹۴. «الگوی شایستگی‌های مدیران دولتی جمهوری اسلامی ایران بر اساس سند چشم‌انداز۱۴۰۴ ». مدیریت در دانشگاه اسلامی. سال ۴. شماره ۱.صص. ۳۸- ۲۳.
- کاوسی خامنه، روشنک، علی‌اصغر پورعزت و طیبه عباسی.۱۳۹۶. «شناسایی و تدوین ویژگ یهای مناسب برای احراز شایستگی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری ». مدیریت دولتی. سال ۹. شماره ۱. صص. ۶۰- ۳۵.
- کمالی، یحیی.۱۳۹۶. «روش‌شناسی فراترکیب و کاربرد آن در سیاستگذاری عمومی ». سیاست. سال ۴۷. شماره ۳. صص.۷۳۶- ۷۲۱.
- محمداسماعیلی، ندا. ۱۳۸۹. ارائه مدل شایستگی جهت انتخاب و انتصاب وزراء. پایان‌نامه مقطع کارشناسی‌ارشد. دانشگاه تهران.
- میری‌پورفرد، بهروز. ۱۳۹۲. تدوین الگوی شایستگی برای ریاست جمهوری. پایان‌نامه مقطع کارشناسی‌ارشد. دانشگاه تهران.
- نادری خورشیدی، علیرضا، غلا محسین نیکوکار و محسن کرمی.۱۳۸۸. «طراحی الگوی انتصاب مدیران ». پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی. سال ۱. شماره ۴. صص.۱۱۳-۹۱.
- نوع‌پسند اصیل، سیدمحمد، اسماعیل ملک‌اخلاق و مجید عاشق حسینی مهروانی.۱۳۹۳. «بررسی رابط هی بین مدیریت استعداد و عملکرد سازمانی ». پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی. سال ۶. شماره ۱. صص. ۵۱- ۳۱.
- Albanese, Robert. 1989. “Competency-Based Management Education.” Journal of Management Development. vol.8. no. 2. pp. 66-76. [DOI:10.1108/EUM0000000001343]
- Arab, Seyed Mohammad, Reza Ebrahimzadeh Pezeshki and Ali Morovati Sharifabadi. 2015. “Designing a Meta-Synthesis Model of Factors Affecting Divorce by Systematic Review of Previous Studies (Persian).” Iranian Journal of Epidemiology. vol. 10. no. 4. pp. 10-22. http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_id=5286&sid=1&slc_lang=fa
- Asadifard, Roya, Ahmad Ali Khaef Elahi and Ali Rezaeiyan.2012. “Competency Model of Iranian Public Administers:Grounded Theory Approach (Persian).” Journal of Public Administration. vol. 3. no. 8. pp. 75-92. https://jipa.ut.ac.ir/article_24790.html
- Asgari, Naser, et al. 2015. “Competency Model of Islamic Republic of Iran’s Based on 2025 Vision Plan (Persian).”Iranian Journal of Management in the Islamic University. vol. 4. no. 1. pp. 23-38. http://miu.nahad.ir/article_270.html
- Aucoin, Eugene. 2003. The Competencies Required of Senior Managers in the Public Service. Recruiting and Retaining These Individuals. Paper presented at: The International Association of Schools and Institutes of Administration (September 14-18). Miami,USA. https://web.archive.org/web/20050319060324/http:/www.iiasiisa.be/schools/aeconf/miami/aepapers/IIIAucoin.pdf
- Balchunis, Mary Ellen. 1993. “Reviewed Work: The Pursuit of Significance: Strategies for Managerial Success in Public Organizations by Robert B. Denhardt.” Public Productivity & Management Review. vol. 17. no. 1. pp. 91-93.[DOI:10.2307/3381054]
- Ballard, Elizabeth J, and Peter Suedfeld. 1988. “Performance Ratings of Canadian Prime Ministers: Individual and Situational Factors.” Political Psychology. vol. 9. no. 2. pp.291-302. [DOI:10.2307/3790958]
- Bateni, Mohammad Reza, et al. 2007. Farhang Moaser Living English-Persian Dictionary (Persian). Tehran: Farhange Moaser. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1055170
- Bennister, Mark. 2012. Prime Ministers in Power: Political Leadership in Britain and Australia. Hampshire: Palgrave Macmillan. vol. 11. no. 2. pp. 240. [DOI:10.1111/1478-9302.12016_57]
- Bourgault, Jacques, et al. 2006. “Hypotheses Concerning the Prevalence of Competencies among Government Executives,According to Three Organizational Variables”. Public Personnel Management. vol. 35. no. 2. pp. 89-119. [DOI:10.1177/009102600603500201]
- Boyatzis, Richard E. 2006. Leadership Competencies. In:Edited by Burke, Ronald J, and Cary Cooper. Inspiring Leaders (pp. 119-131). London: Routledge. https://books.google.com/books?id=945AEgZlu6IC&dq
- Bull, Peter. 2012. What Makes a Successful Politician? In: Edited by Weinberg, Ashley. The Psychology of Politicians(pp. 61-75). Cambridge: Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9781139026482.006]
- Buller, Jim, and James Toby S. 2015. “Integrating Structural Context into the Assessment of Political Leadership: Philosophical Realism, Gordon Brown and the Great Financial Crisis”. Parliamentary Affairs. vol. 68. no. 1. pp.77-96. [DOI:10.1093/pa/gsu012]
- Burgoyne, John, Wendy Hirsh and Sadie Williams. 2004.“Report No 560: The Development of Management and Leadership Capability and Its Contribution to Performance: The Evidence, the Prospects and the Research Need.” Department for Education and Skills [Internet].Available at: https://www.dphu.org/uploads/attachements/books/books_4710_0.pdf
- Byrne, Chris, Nick Randall and Kevin Theakston. 2017.“Evaluating British Prime Ministerial Performance: David Cameron’s Premiership in Political Time.” The British Journal of Politics and International Relations. vol. 19. no.1. pp. 202-220. [DOI:10.1177/1369148116685260]
- Cheong, Jong One. 2009. “Suggested Capacities for Minister’s Success: An Empirical Approach Based on Saaty’s AHP.”International Journal of Public Administration. vol. 32.no. 2. pp. 136-151. [DOI:10.1080/01900690802385176]
- Crook, Sonia. 2008. “Vice-Presidential Competency Model: Discussion, Conclusions and Recommendations.”Association of Canadian Community Colleges [Internet].Available at: https://www.accc.ca/wp-content/uploads/archive/events/2010vp-neli/4_VP_Competencies-ACCCversion_6.pdf [23/03/2020]
- Danaeifard, Hassan, Adel Azar and Mahdi Shirzadi. 2012.“A Framework for Identifying National Policymaker’s Qualifications (Members of Parliament) (Persian).” Majlis & Rahbord. vol. 19. no. 70. pp. 5-35. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=184481
- Drabble, Sam. 2011. “Ministerial Effectiveness: Literature Review: A Summary Review of the Literature.” Institute for Government [Internet]. Available at: https://www.instituteforgovernment. org.uk/sites/default/files/ministerial_effectiveness_literature_review.pdf
- Goleman, Daniel. 2001. What Makes a Leader? In: Goleman, Daniel, et al. Harvard Business Review on What Makes a Leader (pp. 1-25). Boston: Harvard Business School Press. https://books.google.com/books?id=vvr-6wAEACAAJ&dq
- Goleman, Daniel. 2006. What Makes a Leader? In: Edited by Henry, Jane. Creative Management and Development (pp. 120-132). London: SAGE Publications.[DOI:10.4135/9781446213704.n9]
- Greenstein, Fred I. 2009. The Presidential Difference: Leadership Style from FDR to Barack Obama. Princeton: Princeton University Press. [DOI:10.1515/9781400833696]
- Hahm, Sung Deuk, Kwangho Jung and M. Jae Moon. 2004. Exploring the Linkage between Ministerial Leadership and Performance: How do the Locus and the Type of Leadership Influence Performance? Paper presented at: Conference on Smart Practice toward Innovation in Public Management of the 20th Anniversary Structure and Organization of Government Research Committee of the International Political Science Association (June 15-17).Vancouver, Canada. https://faculty.arts.ubc.ca/campbell/sog-conf/papers/sog2004-hahm.pdf
- Hart, Paul ‘t, and David Schelfhout. 2016. “Assessing Prime-ministerial Performance in a Multiparty Democracy: The Dutch Case.” Acta Politica. vol. 51. no. 2. pp.153-172. [DOI:10.1057/ap.2015.2]
- Hartley, Jean. 2012. Political Leadership and Its Development. In: Edited by Weinberg, Ashley. The Psychology of Politicians (pp. 97-119). Cambridge: Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9781139026482.008]
- Hayes, John, Alison Rose‐Quirie and Christopher W. Allinson. 2000. “Senior Managers’ Perceptions
of the Competencies They Require for Effective Performance: Implications for Training and Development.” Personnel Review. vol. 29. no. 1. pp.92-105. https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/00483480010295835/full/html
- Hogan, Robert, and Robert B. Kaiser. 2005. “What We Know about Leadership.” Review of General Psychology. vol. 9.no. 2. pp. 169-180. [DOI:10.1037/1089-2680.9.2.169]
- Horton, Sylvia. 2000. “Competency Management in the British Civil Service.” The International Journal of Public Sector Management. vol. 13. no. 4. pp. 354-368.[DOI:10.1108/09513550010350508]
- Ingraham, Patricia W. 1987. “Building Bridge or Burning Them? The President, the Appointees, and the Bureaucracy.”Public Administration Review. vol. 47. no. 5. pp.425-435. [DOI:10.2307/976068]
- Institute for Government. 2015. “Being an Effective Minister”.Institute for Government [Internet]. Available at: https://www.instituteforgovernment.org.uk/election-2015/being-effective-minister
- James, Simon. 1999. British Cabinet Government. London:Psychology Press. https://books.google.ae/books?id=Qn759Gb6uYEC&dq
- Kamali, Yahya. 2017. “The Methodology of Meta Synthesis and Implications for Public Policy (Persian).” The University of Tehran’s Scientific Journals Database.vol. 47. no. 3. pp. 721-736. https://journals.ut.ac.ir/article_62861.html
- Kavousi Khameneh, Roshanak, Ali Asghar Pourezzat and Tayebeh Abbasi. 2017. “Identify and Codify Appropriate Features for Verification Competencies of Science, Research and Technology Minister of Republic Islamic of Iran.” The University of Tehran’s Scientific Journals Database. vol. 9. no. 1. pp. 35-60. https://journals.ut.ac.ir/article_63089.html
- Kwiatkowski, Richard. 2012. Politicians and Power: MPs in the UK Parliament. In: Edited by Weinberg, Ashley.The Psychology of Politicians (pp. 39-58). Cambridge:Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9781139026482.004]
- Laughrin, David. 2009. “Swimming for Their Lives - Waving or Drowning? A Review of the Evidence of Ministerial Overload and of Potential Remedies for It.” The Political Quarterly. vol. 80. no. 3. pp. 339-350. [DOI:10.1111/j.1467-923X.2009.02003.x]
- Enfild Council. 2013. “Leadership Competencies Framework.”[Internet]. Available at: https://new.enfield.gov.uk/services/jobs-and-careers/working-with-us-information-leadership-competencies.pdf
- Lee, Yu-Ting. 2010. “Exploring High-performers’ Required Competencies.” Expert Systems with Applications. vol.37. no. 1. pp. 434-439. [DOI:10.1016/j.eswa.2009.05.064]
- Lincoln, Yvonna. S, and Egon G. Guba. 1985. Naturalistic Inquiry. Beverly Hills, CA: SAGE Publications. https://books.google.ae/books?id=2oA9aWlNeooC&dq
-Local Government Assosiation of South Australia: Local Government Research and Development Scheme Research Project. 2004. “Competencies for Local Government Chief Executives and Senior Managers” [Internet].Available at: https://www.instituteforgovernment.org.uk/election-2015/being-effective-minister
-Loffler, Elke, Beate Busse and Ursel Hoppe. 2002. Modest Beginnings for Competency Management in German Public Services: Developing Competencies for Already Competent Lawyers? In: Edited by Horton, Sylvia, Annie Hondeghem and David Farnham Competency Management in the Public Sector: European Variations on a Theme (pp. 105-121). Amsterdam: IOS Press. https://books.google.ae/books?id=zRWcRAApWL8C&dq
- Megahed, Nada. 2015. “Capturing Competencies and Behavioural Indicators of Diplomats for a Multiple-Jobs Competency Model.” Journal of Human Resources Management and Labor Studies. vol. 3. no. 1. pp. 54-78.[DOI:10.15640/jhrmls.v3n1a4]
- Mintzberg, Henry. 2007. The Manager’s Job: Folklore and Fact. In: Edited by Vecchio, Robert P. Leadership: Understanding the Dynamics of Power and Influence in Organizations (pp. 33-50). Notre Dame: University of Notre Dame Press. [DOI:10.2307/j.ctvpg85tk.8]
- Miripourfard, Behrouz. 2013. Developing a Model for Iranian President Competencies (Persian). MSc. thesis. University of Tehran. https://bit.ly/3fFPKsY
- Naderi Khorshidi, Alireza, Gholamhossein Nikoukar and Mohsen Karami. 2009. “A Model for Appointing Managers.”Journal of Research in Human Resources Management.vol. 1. no. 4. pp. 91-113. https://hrmj.ihu.ac.ir/article_4894.html
- Nopasand Asil, Seyed Mohammad, Esma’il Malakakhlagh and Majid Ashegh Hoseini Mahravani. 2014. “Relationship between Talent Management and Organizational Performance.” Journal of Research in Human Resources Management. vol. 6. no. 1. pp. 31-51. https://hrmj.ihu.ac.ir/article_6772.html
- Norton, Philip. 2000. Barons in a Shrinking Kingdom:Senior Ministers in British Government. In: Edited
by Roderick, Rhodes. Transforming British Government, Volume 2, Changing Roles and Relationships (pp. 101-124). London: Macmillan Press LTD.[DOI:10.1057/9780230512931_6]
- Peters, B. Guy, and Ludger Helms. 2012. Executive Leadership in Comparative Perspective: Politicians, Bureaucrats and Public Governance. In: Edited by Helms, Ludger.Comparative Political Leadership (pp. 25-55). London:Palgrave Macmillan. [DOI:10.1057/9781137264916_2][PMCID]
- Rhodes, Rosamond, and A Casey Tiernan. 2013. Organizational Capacity and Prime Ministerial Effectiveness:Observations from Australia. Paper presented at: Political Studies Association 63rd Annual Conference (March 25-27). Cardiff, Wales. http://hdl.handle.net/10072/60000
- Riccucci, Norma N. 1995. “Execucrats, Politics, and Public Policy: What Are the Ingredients for Successful Performance in the Federal Government?” Public Administration Review. vol. 55. no. 3. pp. 219-230.[DOI:10.2307/3110240]
- Riddell, Peter, Zoe Gruhn and Liz Carolan. 2011. “The Challenge of Being a Minister: Defining and Developing Ministerial Effectiveness.” Institute for Government [Internet]. Available at: www.instituteforgovernment.org.uk/sites/default/files/publications/The%20Challenge%20of%20Being%20a%20Minister.pdf
- Rose, Richard. 1971. “The Making of Cabinet Ministers.”British Journal of Political Science. vol. 1. no. 4. pp. 393-414. DOI:10.1017/S0007123400009212]
- Schofield, Carina Paine. 2008. “Key Challenges Facing Public Sector Leaders: Themes from the Ashridge Public Leadership Centre Essay Competition 2007.” The Ashridge Journal. vol. Autumn. pp. 1-6. https://bit.ly/2zzHpWQ
- Seyedjavadein, Seyed Reza. 2006. Human Resources (Persian).4th ed. Tehran: Negahe Danesh. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/649741
- Sharifzadeh, Fattah, and Javad Madani. 2013. “The Mediating Role of Information Technology in the Context of Public Policy (Persian).” Iranian Journal of Public Administration Mission. vo. 4. no. 9-10. pp. 77-92. http://ijpa.srbiau.ac.ir/article_8408.html
- Shirazi Roumenan, Hassan, and Mohammadali Motallebi Korbekandi. 2012. “Explaining the Basic Competencies Required of Iranian Strategic Managers (Persian).”Quarterly Strategic Defence Studies. vol. 12. no. 48. pp.99-126. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx-?id=206978
- Silvester, Joanne, and Cindy Dykes. 2007. “Selecting Political Candidates: A Longitudinal Study of Assessment Centre Performance and Political Success in the 2005 UK General Election.” Journal of Occupational and Organizational Psychology. vol. 80. no. 1. pp. 11-25.[DOI:10.1348/096317906X156287]
- Silvester, Joanne. 2012. Recruiting Politicians: Designing Competency-Based Selection for UK Parliamentary Candidates. In: Edited by Weinberg, Ashley. The Psychology of Politicians (pp. 21-38). Cambridge: Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9781139026482.003]
- Strangio, Paul, Paul ‘t Hart and James Walter. 2013.Prime Ministers and the Performance of Public Leadership.In: Edited by Paul Strangio, Paul ‘t Hart, and James Walter. Understanding Prime-Ministerial Performance:Comparative Perspectives (pp. 1-28). Oxford:Oxford Scholarship Online.[DOI:10.1093/acprof:oso/9780199666423.003.0001]
- Theakston, Kevin. 2002. “Political Skills and Context in Prime Ministerial Leadership in Britain.” Politics & Policy. vol.30. no. 2. pp. 283-323. [DOI:10.1111/j.1747-1346.2002.tb00124.x]
- Theakston, Kevin. 2012. David Cameron as Prime Minister.In: Edited by Heppell, Timothy, and David Seawright.Cameron and the Conservatives: The Transition to Coalition Government (pp. 194-208). London: Palgrave Macmillan.[DOI:10.1057/9780230367487_14]
- Theakston, Kevin. 2013. Evaluating Prime-Ministerial Performance: The British Experience. In: Edited by Strangio,Paul, Paul ‘t Hart and James Walter. Understanding Prime-Ministerial Performance: Comparative Perspectives (pp. 221-242). Oxford: Oxford University Press. [DOI:10.1093/acprof:oso/9780199666423.003.0010]
- van Vulpen, Elzeline, and Francisca Moesker. 2002. Competency- based Management in the Dutch Senior Public Service. In: Edited by Horton, Sylvia, Annie Hondeghem nad David Farnham. Competency Management in the Public Sector: European Variations on a Theme (pp. 65-76). Amsterdam: IOS Press. https://books.google.com/books?id=zRWcRAApWL8C&dq
- Vilkinas, Tricia, Greg Cartan and Sophie Piron. 1994.“Performance Determinants for Senior Managers:
Rhetoric or Reality?” Leadership & Organization Development Journal. vol. 15. no. 6. pp. 24-32 [DOI:10.1108/01437739410066090]
- Vlasceanu, Lazar, Laura Grünberg and Dan Pârlea. 2007. Quality Assurance and Accreditation: A Glossary of Basic Terms and Definitions. Bucharest: Unesco. https://unesdoc. unesco.org/ark:/48223/pf0000134621
- Zimmer, Lela. 2006. “Qualitative Meta-Synthesis: A Question of Dialoguing with Texts.” Methodological Issues in Nursing Research. vol. 53. no. 3. pp. 311-318.[DOI:10.1111/j.1365-2648.2006.03721.x] [PMID]