طراحی الگوی توسعه صنعت بانکرینگ کشور با تاکید بر کنشگران این حوزه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشیار مدیریت بازرگانی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

بانکرینگ یا سوخت‌رسانی به کشتی‌ها شبکه گسترده‌ای از سازمان و مراودات تجاری را در برمی‌گیرد و در این میان وجود مزیت‌های فراوان بانکرینگ، کشورهای مختلف را به توسعه این صنعت ترغیب کرده است. این مقاله درصدد است با توجه به اهمیت و سودآوری این حوزه، صنعت بانکرینگ کشور را مورد بررسی و تحلیل قرار داده و با تاکید بر کنشگران این حوزه، مدلی برای توسعه آن ارائه نماید. رویکرد پژوهش به صورت کیفی اکتشافی و با ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته با 16 نفر از خبرگان این صنعت است. نمونه‌گیری از نوع هدفمند بوده و بر مبنای اصل اشباع نظری تعیین شده و برای تحلیل داده‌ها از تحلیل مضمون بهره گرفته شده است. درنهایت مدل به دست آمده در 4 گام اصلی سرمایه‌گذاری، ارائه تسهیلات حمایتی، عملیات مناسب بانکرینگ و خدمات جانبی و همچنین اقدامات نظارتی و کنترلی شایسته تدوین شد که هر کدام از این موارد، کنشگران خاصی داشته و دارای روابط متناظر است. راهکارهای پیشنهادی نیز، در قالب 2 رکن پیشنهادهای سیاستی و پیشنهادهای عملیاتی مطرح شده است. پیشنهادهای سیاستی به‌صورت کلان، مجلس شورای اسلامی، دولت و برخی موارد سیاستی دیگر را طرح می‌کند. پیشنهادهای عملیاتی نیز بر حسب 7 بخش در وزارت نفت و سازمان‌های تابعه، سازمان بنادر و دریانوردی ایران، بانک مرکزی، سازمان گمرک، شرکت‌های خصوصی بانکرینگ کننده، انجمن صنعت بانکرینگ ایران و کارگروه مستقل ویژه صنعت بانکرینگ مطرح شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابراهیمی، بهلول، مرتضی رحمانی. 1391. «بررسی پیامدهای حاصل از توسعه فناوری تولید و استفاده از سوخت‌های گیاهی در مقایسه با سوخت‌های فسیلی». توسعه تکنولوژی صنعتی.  سال 10. شماره 19. صص. 27-38. 
احمدی فرد، مصیب. 1396. تخمین پتانسیل بانکرینگ در منطقه خلیج فارس و راهکارهای افزایش سهم بنادر ایران در راستای اقتصاد مقاومتی. پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید بهشتی.
آذر، عادل، فرج اله رهنورد و غلامحسین مسلمانی. 1394. «طراحی الگوی تدوین راهبرد صنعت: مورد مطالعه صنعت پتروشیمی». فرآیند مدیریت و توسعه. سال 28. شماره 4. صص. 61-90.
اسفندیاری، مهدی و محمدرحیم اسفیدانی. 1396. «تدوین استراتژی‌های بازاریابی بین بنگاهی برای شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران در صنعت بانکرینگ ». مطالعات مدیریت و حسابداری. صص. 217-228.
اسفندیاری، مهدی. 1395. تدوین استراتژی‌های بازاریابی بین بنگاهی برای شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران در صنعت بانکرینگ. پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم دارویی.
انجمن صنعت بانکرینگ ایران. 1397. «خلاصه گزارش وضعیت صنعت بانکرینگ». انجمن صنعت بانکرینگ ایران [پایگاه اینترنتی]. قابل دسترس در: لینک یافت نشد.
بیطرفان، علیرضا. 1394. مطالعه و تحلیل رقابتی صنعت بانکرینگ در منطقه خلیج فارس (مورد مطالعاتی: منطقه سلخ، جزیره قشم). پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.
جعفری، محمد، عباس شاکری و تیمور محمدی. 1397. «تأثیر نوسانات بازارهای مالی بر قیمت نفت و امنیت اقتصادی ایران». مطالعات راهبردی. سال 21. شماره 80. صص. 101-134.
جلیلی کامجو، سید پرویز و حمید صفاریان. 1397. «کانال‌های اثرگذاری درآمدهای نفتی بر رشد اقتصادی ایران». سیاست‌های راهبردی و کلان. مقالات آماده انتشار.
حسینی، سید ابراهیم. 1394. «توجه به صنعت بانکرینگ ضرورت امروز نیاز فردا».  نشریه مشعل، شماره 767. ص. 11.
حضرتی، حسین. 1396. تحلیل چگونگی توسعه خدمات سوخت‌رسانی به کشتی‌ها در بندر چابهار. پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.
رعنایی کردشولی، حبیب الله و سید مسلم علوی. 1398. «تحول سازمانی در صنعت نفت ایران: الگوی پیشنهادی برای ایجاد سازمان‌های دانش بنیان». سیاست‌های راهبردی و کلان. سال 7. شماره 25. صص. 2-20. 
رنجبر، سارا و فاطمه حاجی حسینی زنجانی. 1395. نگاهی به تجارت دریابرد جهانی و تحولات صنعت حمل‌ونقل کانتینری: وضعیت بازار در 5 سال آینده. هجدهمین همایش صنایع دریایی (21-22 مهر). کیش، ایران.
ساکت، محمدجواد و محمدصادق کریمی. 1397. «بررسی موانع کاهش مصرف سوخت در بخش حمل‌ونقل خودروهای سبک ایران». مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی. سال 8. شماره 27. صص. 67-88. 
شادیوند، قادر. 1394.  «رابطه دولت و نفت - پیشنهاد الگوی مطلوب». سیاست نامه علم و فناوری. سال 5. شماره 4. صص. 17-38. 
طیبی ابوالحسنی، سیدامیرحسین. 1397. «گزارش ارائه الگوی توسعه صنعت بانکرینگ کشور». مرکز پژوهشی آرا [پایگاه اینترنتی]. قابل دسترس در: لینک یافت نشد.
عابدی جعفری، حسن و دیگران. 1390. «تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی». اندیشه مدیریت راهبردی. سال 5. شماره 2.  صص. 151-198.
علی عبدالهی، داود و مهدی بهرامشاهی. 1395. چشمانداز صنعت سوخت‌رسانی به کشتی‌ها  (بانکرینگ) در جهان. تهران: اسرار دانش.
کریمی‌پور، یدالله و دیگران. 1397. «استراتژی دریایی و قدرت ملی (رویکردی نو به استراتژی دریایی)». مطالعات بین‌رشته‌ای دانش راهبردی. سال 8. شماره 33. صص. 189-212. 
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. 1397. «گزارش بررسی وضعیت صنعت بانکرینگ در ایران». معاونت پژوهش‌های زیربنایی و امور تولیدی: دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن (گروه انرژی) [پایگاه اینترنتی]. 26 اردیبهشت. قابل دسترس در: https://rc.majlis.ir/fa/mrc_report/show/1056092[5/29/2020]
معتمد اکتسابی، معصومه. 1389. برنامه‌ریزی استراتژیک توسعه بازاریابی طرح ملی بانکرینگ در شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران. پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور کرج.
ملکی، عباس. 1398. «پرسش‌های پیرامون سیاست انرژی و آیندة تحریم». مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی. سال 9. شماره 30. صص. 15-18. 
ناظمی، امیر، حمید برجسته و علیرضا نوربخش. 1396. «مدل‌های همکاری مشترک در صنعت نفت و گاز ایران؛ رویکرد ریخت‌شناسی». پژوهش‌های سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی انرژی. سال 3. شماره 9. صص. 113- 146. 
نصیری، محسن. 1392. «طرح راهبردی صنعت بانکرینگ ایران»، شرکت بناگستر کرانه.
References
Abdollahi, Ali, and Mehdi Bahramshahi. 2016. Bunkering a Global Perspective (Persian). Tehran: Asrare Danesh. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4153386
Abedi Jafari, Hasan. 2011. “Thematic Analysis and Thematic Networks: A Simple and Efficient Method for Exploring Patterns Embedded in Qualitative Data Municipalities (Persian).” Strategic Management Thought. vol. 5. no. 2. pp. 151-198. http://smt.journals.isu.ac.ir/article_163.html
Ahmadifard, Mosayeb. 2018. Estimation of Bunkering Potential in Persian Gulf and Approaches of Increasing Iran’s Ports Share in Harmony with Resistive Economy (Persian). MA. thesis. Shahid Beheshti University. https://bit.ly/3bEiA9A
Ranaei Kordshoolaei, Habibollah, and Seyyed Moslem Alavi. 2019. “Organizational Change in Iran Oil Industry: A Model for Creating Knowledge-Based Organizations (Persian).” Quarterly Journal of the Macro and Strategic Policies. vol. 7. no. 25. pp. 2-20. http://www.jmsp.ir/article_65193.html
Aydin, Nursen, Habin Lee and Afshin Mansouri. 2017. “Speed Optimization and Bunkering in Liner Shipping in the Presence of Uncertain Service Times and Time Windows at Ports.” European Journal of Operational Research. vol. 259. no. 1. pp. 143-154. [DOI:10.1016/j.ejor.2016.10.002]
Azar, Adel, Farajollah Rahnavard and Gholam Hossein Mosalmani. 2016. “A Model for Designing Industrial Strategy: The Case of Petrochemical Industry (Persian).” Journal of Management and Development Process. vol. 28. no. 4. pp. 61-90. http://jmdp.ir/article-1-1807-fa.html
Bitarafan, Alireza. 2015. Competitive Study and Analysis of the Banking Industry in the Persian Gulf Region (Case study: Salkh Region, Qeshm Island) (Persian). MA. thesis. Tarbait Modares University. https://ganj-old.irandoc.ac.ir/articles/871764
Braun, Virginia, and Victoria Clarke. 2006. “Using Thematic Analysis in Psychology.” Qualitative Research in Psychology. vol. 3. no. 2. pp. 123-140.  https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1191/1478088706qp063oa
Corbin, Juliet, and Anselm Strauss. 2008. Basics of Qualitatvie Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. New York: SAGE Publications. [DOI:10.4135/9781452230153]
Ebrahimi, Bohlul, and Morteza Rahmani. 2012. “The Study of Technology Development Issues Obtained by the Production and Use of Biofuels Compared to the Fossil Ones (Persian).” Scientific Journal Management System. vol. 10. no. 19. pp. 27-38. http://jtd.iranjournals.ir/article_3126.html
Esfandiari, Mehdi, and Mohammad Rahim Esfidani. 2018. “Development of Inter-Firm Marketing Strategies for the National Iranian Petroleum Products Distribution Company in the Iran Banking Industry (Persian).” Journal of Management Studies and Accounting. pp. 217-228. http://uctjournals.com/farsi/archive/accounting/1396/winter/conf/20.pdf
Esfandiari, Mehdi. 2017. Development of Inter-Firm Marketing Strategies for the National Iranian Petroleum Products Distribution Company in the Iran Banking Industry (Persian). MA. thesis. Islamic Azad University Pharmaceutical Sciences Branch. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/0dbee5cf505a45a5dfa78896312f777c
Hazrarati, Hossein. 2017. Analysis of How to Develop the Bunkering Services at Sea in Port of Chabahar (Persian). MA. thesis. Tarbiat Modarres University. https://parseh.modares.ac.ir/thesis.php?id=1257839&sid=1&slc_lang=fa
Iranian Banking Industry Association. 2018. “Summary Report on the State of the Banking Industry.” Iranian Banking Industry Association [Internet]. Not Found Link.
Islamic Parliament Research Center ot the Islamic Republic of Iran. 2018. “Report on the Situation of the Banking Industry in Iran (Persian).” Deputy of Infrastructure Research and Production Affairs: Energy, Industry and Mining Studies (Energy Group). 16 May. Available at:  https://rc.majlis.ir/fa/mrc_report/show/1056092 [5/29/2020]
Jafari, Mohammad, Abbas Shakeri and Teimour Mohammadi. 2018. “Impact of Fluctuations in Financial Markets on Oil Prices and Iran’s Economic Security (Persian).” Strategic Studies Quarterly. vol. 21. no. 80. pp. 101-134. http://quarterly.risstudies.org/article_69959.html
Jalili Kamju, Seyyed Parviz, and Hamid Safarian. 2018. “The Transmission Channels of Oil Revenues on Economic Growth of Iran (Persian)”. Quarterly Journal of the Macro and Strategic Policies. Article in Press. http://www.jmsp.ir/article_68825.html
Karimipour, Yadollah. 2019. Marine Strategy and National Power (New Approach to Marine Strategy) (Persian). Quarterly Journal Interdisciplinary Studies. vol. 33. no. 33. pp. 189-212. http://smsnds.journals.sndu.ac.ir/article_373.html
Lirn, Taih-Cherng, et al. 2004. “An Application of AHP on Transhipment Port Selection: A Global Perspective.” Maritime Economics and Logistics. vol. 6. no. 1. pp. 70-91. [DOI:10.1057/palgrave.mel.9100093]
Lirn, Taih-Cherng, Thanopoulou Helen A. and Anthony K. C. Beresfor. 2003. “Transhipment Port Selection and Decision-Making Behaviour: Analysing the Taiwanese Case.” International Journal of Logistics Research and Applications. vol. 6. no. 4. pp. 229-244.  [DOI:10.1080/13675560310001626990]
Maleki, Abbas. 2019. “Questions on Energy Policy and the Future of Sanctions (Persian).” Journal Strategic Studies of Public Policy. vol. 9. no. 30. pp. 15-18. http://sspp.iranjournals.ir/article_35996.html
Motamed Ektesabi, Masoumeh. 2010. Strategic Marketing Development Planning of the National Banking Plan in the National Iranian Petroleum Products Distribution Company (Persian). MA. thesis. Karaj Payame Noor University. http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2426913
Nasiri, Mohsen. 2013. “Strategic Plan of Iran’s Banking Industry.” Banagostar Karaneh Company [Internet]. Available at: Not Found Link.
Nazemi, Amir, Hamid Barjasteh and Alireza Noorbakhsh. 2018. “Scenarios of Joint Venture Models in Iran’s Oil and Gas Industry Using Morphological Method (Persian).” Quarterly Journal of Energy Policy and Planning Research. vol 3. no. 9. pp. 113-146. http://epprjournal.ir/article-1-464-fa.html
Ranjbar, Sara, and Fatemeh Haji Hosseini Zanjani. 2016. A Look at Global Maritime Trade and the Developments in the Container Transportation Industry: Market Situation in the Next 5 Years (Persian). Paper presented at:  18th Conference on Marine Industries (12-13 October). Kish, Iran. https://www.civilica.com/Paper-NSMI18-NSMI18_059.html
Saket, Mohammad Javad, and Mohammad Sadegh Karimi. 2018. “Analysis on Impediments over Fuel Consumption Reduction at Iran’s Transportation Niches (Persian).” Journal Strategic Studies of Public Policy. vol. 8. no. 27. pp. 67-88. http://sspp.iranjournals.ir/article_29764.html
Shadivand, Ghader. 2016. “The Connection between Oil and Government in Iran-Offering a Desirable Paradigm (Persian).” Science and Technology Policy Letters. vol. 5. no. 4. pp. 17-38. http://stpl.ristip.sharif.ir/article_1294.html
Tai, Hui-Huang, and Cherng-Chwan Hwang. 2005. “Analysis of Hub Port Choice for Container Trunk Lines in East Asia.” Journal of the Eastern Asia Society for Transportation Studies. vol. 6. pp. 907-919. [DOI:10.11175/easts.6.907]
Tayebi Abolhasani, Amir Hossein. 2019. Report on Presenting the Development Model of the Country’s Banking Industry [Internet]. Ara Research Center. Available at: Not Found Link.
Thomas, David R. 2003. “A General Inductive Approach for Qualitative Data Analysis. University of Auckland.” School of Population Health University of Auckland, New Zealand [Internet]. August. Available at: https://pdfs.semanticscholar.org/14e9/ff983ad232a8969d3252dc2cf482dd97b39a.pdf
Wang, Chuanxu, and Junjun Chen. 2017. “Strategies of Refueling, Sailing Speed and Ship Deployment of Containerships in the Low-Carbon Background.” Computers & Industrial Engineering. vol. 114. pp. 142-150. [DOI:10.1016/j.cie.2017.10.012]
Wang, Dong-Hua, Chung-Ching Chen and Cheng-Sheng Lai. 2011. “The Rationale Behind and Effects of Bunker Adjustment Factors.” Journal of Transport Geography. vol. 19. no. 4. pp. 467-474. [DOI:10.1016/j.jtrangeo.2009.11.002]
Yao, Zhishuang, Szu Hui Ng and Loo Hay Lee. 2012. “A Study on Bunker Fuel Management for the Shipping Liner Services.” Computers & Operations Research. vol. 39. no. 5. pp. 1160-1172. [DOI:10.1016/j.cor.2011.07.012]