تحلیل سیاست‌های ارتقاء اعضای هیأت علمی در چارچوب نقش نهاد دانشگاه در توسعه نوآوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه آموزش عالی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه رهبری و توسعه آموزش، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه مطالعات تطبیقی و نوآوری در آموزش عالی، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه آموزش عالی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

5 کارشناس، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

امروز اجماع فراگیری درخصوص اثرگذار بودن نقش دانشگاه‌ها در نوآوری شکل گرفته به‌گونه‌ایکه حتی برخی تحت تاثیر دانشگاه‌های برتر جهان، دانشگاه‌ها را موتورهای نوآوری قلمداد نموده‌اند. این رویکرد در کشور ما نیز گسترش یافته و توانسته گفتمان سیاستی کشور را تحت تاثیر خود قرار دهد. ازاین‌رو درک درست از نقش دانشگاه‌ها در نوآوری یکی از شرایط لازم برای سیاستگذاری و توسعه دانشگاهی می‌باشد. ازسوی دیگر آیین‌نامه‌ ارتقاء به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و موثرترین اسناد سیاستی مرتبط با دانشگاه در کشور لازم است براساس فهم صحیحی از نقش دانشگاه‌ها در نوآوری طراحی شده باشد. در بخش اول نتایج پژوهش نشان می‌دهد دانشگاه‌ها، سهم اندکی در مشارکت مستقیم در نوآوری ازطریق تولید محصولات، نمونه‌های اولیه و اختراعات دارند. بلکه دانشگاه‌ها عموما از طریق روش‌های غیرمستقیم در توسعه نوآوری مشارکت می‌کنند. این درحالی است که در بخش دوم نتایج پژوهش نشان می‌دهد آیین‌نامه ارتقاء فقط به دسته‌ای از فعالیت‌ها شامل انتشار مقاله و فعالیت‌های آموزشی توجه نسبی نموده و از اهمیت سایر فعالیت‌ها ازجمله همکاری‌های پژوهشی صرفنظر نموده است. براین‌اساس تقویت جامعیت و توازن در آیین‌نامه برای پوشش اثربخش‌تر کانال‌های مشارکت دانشگاه‌ها در توسعه نوآوری؛ توجه بیشتر به کانال‌های تعاملی و همکارانه تبادل دانش و فناوری که ظرفیت جذب کمتری از سوی صنعت می‌طلبند؛ و افزایش انعطاف‌پذیری آیین‌نامه به‌منظور درنظر گرفتن عوامل موثر بر اهمیت و کاربرد متفاوت هر یک از کانال‌ها در حوزه‌های علمی و بخش‌های صنعتی گوناگون؛ و تمرکز بیشتر سیاست‌گذاران بر تقویت تقاضای علم و فناوری و ظرفیت جذب طرف تقاضا از جمله پیشنهادات سیاستی برآمده از این پژوهش است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


آسایش، ح.، قربانی، م.، صفری، ر.، برقعی، ا.، رضاپور، ع.، و منصوریان، م.، همکاران. (1390). عوامل مؤثر بر میزان فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی اساتید دانشگاه علوم پزشکی گلستان. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 11(3)، 294-295.
شورای عالی انقلاب فرهنگی. (1395). آئین‌نامه «ارتقای مرتبه اعضای هیأت علمی مؤسسه‌های آموزش عالی، پژوهشی و فناوری دولتی و غیردولتی». قابل دسترس در https://sccr.ir/pro/2093/
خالدی، س. (1393). پژوهش اسنادی. قابل دسترس در https://goo.gl/GQ9Wct
شهسواری، ا.، علم الهدی، ج.، ذاکرصالحی، غ. ر.، و خراسانی، ا. (1399). انقلاب آکادمیک دوم و ظهور دانشگاه کارآفرین؛ خوانش واقع‌گرایانه ظرفیت‌ها و محدویت‌های الگوی دانشگاه کارآفرین به‌مثابه موتور نوآوری. راهبرد فرهنگ، 13(49)، 77-115.
صادقی فسایی، س.، و عرفان‌منش، ا. (1394). مبانی روش‌شناختی پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی؛ مورد مطالعه: تأثیرات مدرن‌شدن بر خانواده ایرانی. راهبرد فرهنگ، 8(29)، 61-91.
کریمی مونقی، ح.، ژیانی فرد، ا.، جعفرزاده، ح.، بهنام، ح. ر.، و توکل افشاری، ج. (1394). بررسی موانع و مشکلات روند ارتقا: ناگفته های اعضای هیئت علمی. مجله توسعه آموزش در علوم پزشکی، 8(18)، 73-85.
کریمی مونقی، ح.، ژیانی فرد، ا.، جعفرزاده، ح.، بهنام، ح. ر.، و توکل افشاری، ج. (1393). تجربیات اعضای هیأت علمی از روند ارتقای مرتبه علمی. نشریه گام‌های توسعه در آموزش پزشکی. 11(4)، 485-499.
گندم‌کار, ر.، صلصالی، م.، و میرزازاده، ع. (1390). عوامل مؤثر بر آموزش پزشکی در محیط بالینی: تجارب اعضای هیأت علمی بالینی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 11(3)، 279-290.
محمدی دوستدار، ح.، و میرحسینی، ع. (1392). سیاست‌ها و فرآیندهای ارتقای اعضای هیأت علمی در دانشگاه‌های منتخب جهان. سیاست‌نامه علم و فناوری، 3(3)، 55-70.
محمدی دوستدار، ح.، و میرحسینی، س. ع. (1387). بررسی تطبیقی معیارهای ارتقای اعضای هیئت علمی در آموزش عالی. سیاست علم و فناوری، 1(3)، 91-102.
 
References
Agrawal, A., & Henderson, R. (2002). Putting patents in context: Exploring knowledge transfer from MIT. Management Science, 48(1), 44-60. [DOI:10.1287/mnsc.48.1.44.14279]
Ankrah, S., & Al-Tabbaa, O. (2015). Universities-industry collaboration: A systematic review. Scandinavian Journal of Management, 31(3), 387-408. [DOI:10.1016/j.scaman.2015.02.003]
Arundel, A., & Geuna, A. (2004). Proximity and the use of public science by innovative European firms. Economics of Innovation and New Technology, 13(6), 559-80. [DOI:10.1080/1043859092000234311]
Arundel, A., van de Paal, G., & Soete, L. (1995). Innovation strategies of Europe’s largest industrial firms: Results of the PACE survey for information sources, public research, protection of innovations and government programmes; final report. Maastricht: MERIT. https://www.worldcat.org/title/innovation-strategies-of-europes-largest-industrial-firms-results-of-the-pace-survey-for-information-sources-public-research-protection-of-innovations-and-government-programmes-final-report/oclc/314133198
Asayesh, H., Ghorbani, M., Safari, R., Borghaei, A., Rezapour, A., & Mansoorian, et al. (2011). [Effective factors on educational and research activities of the teachers in Golestan University of Medical Sciences (Persian)]. Iranian Journal of Medical Education, 11(3), 294-5. http://ijme.mui.ac.ir/article-1-1282-en.html
Bekkers, R., & Bodas Freitas, I. (2008). Analysing knowledge transfer channels between universities and industry: To what degree do sectors also matter? Research Policy, 37(10), 1837-53. [DOI:10.1016/j.respol.2008.07.007]
Bozeman , B., & Gaughan, M. (2007). Impacts of grants and contracts on academic researchers’ interactions with industry. Research Policy, 36(5), 694-707. [DOI:10.1016/j.respol.2007.01.007]
Bozeman, B., Fay, D., & Slade, C. P. (2013). Research collaboration in universities and academic entrepreneurship: The-state-of-the-art. The Journal of Technology Transfer, 38, 1-67. [DOI:10.1007/s10961-012-9281-8]
Cohen, W. M., Nelson, R. R., & Walsh, J. P. (2002). Links and impacts: The influence of public research on industrial R&D. Management Science, 48(1), 1-23. [DOI:10.1287/mnsc.48.1.1.14273]
Dasgupta, P., & David, P. A. (1994). Toward a new economics of science. Research Policy, 23(5), 487-521. [DOI:10.1016/0048-7333(94)01002-1]
D’Este, P., & Perkmann, M. (2011). Why do academics engage with industry? The entrepreneurial university and individual motivations. The Journal of Technology Transfer, 36(3), 316-39. [DOI:10.1007/s10961-010-9153-z]
D’Este, P., & Patel, P. (2007). University-industry linkages in the UK: What are the factors underlying the variety of interactions with industry? Research Policy, 36(9), 1295-313. [DOI:10.1016/j.respol.2007.05.002]
Di Gregorio, D., & Shane, S. (2003). Why do some universities generate more start-ups than others? Research Policy, 32(2), 209-27. [DOI:10.1016/S0048-7333(02)00097-5]
Erwin, E. J., Brotherson, M. J., & Summers, J. A. (2011). Understanding qualitative metasynthesis: Issues and opportunities in early childhood intervention research. Journal of Early Intervention, 33(3), 186-200. [DOI:10.1177/1053815111425493]
Etzkowitz, H. (2004). The evolution of the entrepreneurial university. International Journal of Technology and Globalisation, 1(1), 64-77. [DOI:10.1504/IJTG.2004.004551]
Etzkowitz, H. (2016). The entrepreneurial university: Vision and metrics. Industry and Higher Education, 30(2), 83-97. [DOI:10.5367/ihe.2016.0303]
Gandomkar, R., Salsali, M., & Mirzazadeh, A. (2011). [Factors influencing medical education in clinical environment: Experiences of clinical faculty members (Persian)]. Iranian Journal of Medical Education, 11(3), 279-90. http://ijme.mui.ac.ir/article-1-1741-en.html
Geuna, A., & Muscio, A. (2009). The governance of university knowledge transfer: A critical review of the literature. Minerva, 47, 93-114. [DOI:10.1007/s11024-009-9118-2]
Graneheim, U. H, & Lundman, B. (2004). Qualitative content analysis in nursing research: Concepts, procedures and measures to achieve trustworthiness. Nurse Education Today, 24(2), 105-12. [DOI:10.1016/j.nedt.2003.10.001] [PMID]
Grimpe , Ch., & Fier, H. (2010). Informal university technology transfer: A comparison between the United States and Germany. The Journal of Technology Transfer, 35, 637-50. [DOI:10.1007/s10961-009-9140-4]
Gulbrandsen, M., & Slipersæter, S. (2007). The third mission and the entrepreneurial university model. In A. Bonaccorsi , & C. Daraio (Eds.), Universities and strategic knowledge creation: Specialization and performance in Europe (pp. 112-143). Cheltenham: Edward Elgar Publishing Ltd. [DOI:10.4337/9781847206848.00011]
Gulbrandsen, M., & Smeby, J. C. (2005). Industry funding and university professors’ research performance. Research Policy, 34(6), 932-50. [DOI:10.1016/j.respol.2005.05.004]
Haeussler, C., & Colyvas, J. A. (2011). Breaking the Ivory tower: Academic entrepreneurship in the life sciences in UK and Germany. Research Policy, 40(1), 41-54. [DOI:10.1016/j.respol.2010.09.012]
Higgins, J. P. T., & Green, S., Eds. (2008). Cochrane handbook for systematic reviews of interventions: Cochrane book series. London: The Cochrane Collaboration.  [DOI:10.1002/9780470712184]
Karimi Moonaghi, H., Zhianifard, A., Jafarzadeh, H., Behnam, H. R., & Tavakol Afshari, J. (2015). [Survey obstacles and problems promotion process: Untold of faculty members (Persian)]. Journal of Medical Education Development, 8(18), 73-85. http://zums.ac.ir/edujournal/article-1-341-en.html
Karimi Moonaghi, H., Zhianifard, A., Jafarzadeh, H., Behnam, H. R., & Tavakol Afshari, J. (2015). [Experiences of faculty members in relation to the academic promotion process (Persian)]. Strides in Development of Medical Education, 11(4), 485-99. https://www.magiran.com/paper/1368750
Khaledi, S. (2014). [Documentary research (Persian)]. Retrieved from https://goo.gl/GQ9Wct
Klevorick, A. K., Levin, R. C., Nelson, R. R., & Winter, S. G. (1995). On the sources and significance of interindustry differences in technological opportunities. Research Policy, 24(2), 185-205. [DOI:10.1016/0048-7333(93)00762-I]
Klofsten, M., & Jones-Evans, D. (2000). Comparing academic entrepreneurship in Europe - the case of Sweden and Ireland. Small Business Economics, 14, 299-309. [DOI:10.1023/A:1008184601282]
Laredo, P. (2007). Revisiting the third mission of universities: Toward a renewed categorization of university activities? Higher Education Policy, 20, 441-56. [DOI:10.1057/palgrave.hep.8300169]
Lundvall, B. Å. (2008). Higher education, innovation, and economic development. In J. Yufi Lin, & B. Plescovic (Eds.), Higher education and development: Annual World Bank Conference on Development Economics 2008, Regional: Higher Education and Development, September 2008 (pp. 201-228). Washington D.C.: World Bank Publications. https://vbn.aau.dk/en/publications/higher-education-innovation-and-economic-development
Lundvall, B. Å., & Borrás, S. (2006). Science, technology and innovation policy. In J. Fagerberg, D. C. Mowery (Eds.), The Oxford handbook of innovation. Oxford: Oxford University Press. [DOI:10.1093/oxfordhb/9780199286805.003.0022]
Mansfield, E. (1991). Academic research and industrial innovation. Research Policy, 20(1), 1-12. [DOI:10.1016/0048-7333(91)90080-A]
Mansfield, E. (1995). Academic research underlying industrial innovations: Sources, characteristics, and financing. The Review of Economics and Statistics, 77(1), 55-65. [DOI:10.2307/2109992]
Meyer-Krahmer, F., & Schmoch, U. (1998). Science-based technologies: University-industry interactions in four fields. Research Policy, 27(8), 835-51. [DOI:10.1016/S0048-7333(98)00094-8]
Mohammadi Dostdar, H., & Mirhosseini, A. (2014). [Policies and processes of academic promotion in selected universities of the world (Persian)]. Science and Technology Policy Letters, 3(3), 55-70. http://stpl.ristip.sharif.ir/article_1187.html
Mohammadi Dostdar, H., & Mirhosseini, S. A. (2008). [A comparative investigation of academic promotion criteria in higher (Persian)]. Journal of Science & Technology Policy, 1(3), 91-102. http://jstp.nrisp.ac.ir/article_12760.html
Molas-Gallart, J., Salter, A., Patel, P., Scott, A., & Duran, X. (2002). Measuring third stream activities. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/246796517
Mowery, D. (2006). University-industry research collaboration and technology transfer in the United States since 1980. In Sh. Yusuf, & K. Nabeshima, (Eds.), How universities promote economic growth (pp. 163-181). Washington D. C.: The World Bank.
Mowery, D. C., & Sampat, B. N. (2006). Universities in national innovation systems. In J. Fagerberg, D. C. Mowery (Eds.), The Oxford handbook of innovation. Oxford: Oxford University Press. [DOI:10.1093/oxfordhb/9780199286805.003.0008]
Muscio, A. (2008). [Technology transfer in Italy: Results of a survey on university departments (Il trasferimento tecnologico in Italia: Risultati di un’indagine sui dipartimenti universitari) (Italian)]. L’industria, 29(1), 245-68. https://www.researchgate.net/publication/241762352
National Science Board. (2010). Science and engineering indicators 2010. Arlington, VA: National Science Foundation. https://wayback.archive-it.org/5902/20160210221014/http:/www.nsf.gov/statistics/seind10/pdfstart.htm
National Science Board. (2018). Science and engineering indicators 2018. Arlington, VA: National Science Foundation. https://www.nsf.gov/statistics/2018/nsb20181/report
Nelson, R. R. (2001). Observations on the Post-Bayh-Dole Rise of patenting at American universities. The Journal of Technology Transfer, 26, 13-9. [DOI:10.1023/A:1007875910066]
Nelson, R. R. (2004). The market economy, and the scientific commons. Research Policy, 33(3), 455-71. [DOI:10.1016/j.respol.2003.09.008]
Pavitt, K. (1998). Do patents reflect the useful research output of universities? Research Evaluation, 7(2), 105-11. [DOI:10.1093/rev/7.2.105]
Perkmann, M., & Walsh, K. (2007). University-industry relationships and open innovation: Towards a research agenda. International Journal of Management Reviews, 9(4), 259-80. [DOI:10.1111/j.1468-2370.2007.00225.x]
Perkmann, M., & Walsh, K. (2008). Engaging the scholar: Three types of academic consulting and their impact on universities and industry. Research Policy, 37(10), 1884-91. [DOI:10.1016/j.respol.2008.07.009]
Perkmann, M., Tartari, V., McKelvey, M., Autio, E., Broström, A., & D’Este, P., et al. (2013). Academic engagement and commercialisation: A review of the literature on university-industry relations. Research Policy, 42(2), 423-42. [DOI:10.1016/j.respol.2012.09.007]
Phan, P. H., Siegel, D. S., & Wright, M. (2016). Science parks and incubators: Observations, synthesis and future research. In P. H. Phan, S. A. Mian, W. Lamine (Eds.), Technology entrepreneurship and business incubation: Theory, practice, lessons learned (pp. 249-272). Singapore: World Scientific Publishing [DOI:10.1142/9781783269778_0009]
Rosenberg, N., & Nelson, R. R. (1994). American universities and technical advance in industry. Research Policy, 23(3), 323-48. [DOI:10.1016/0048-7333(94)90042-6]
Rothaermel, F. T., Agung, S. D., & Jiang, L. (2007). University entrepreneurship: A taxonomy of the literature. Industrial and Corporate Change, 16(4), 691-791. [DOI:10.1093/icc/dtm023]
Sadeqi Fasai, S., & Erfanmanesh, I. (2015). [Methodological principles of documentary research in social sciences; Case of study: Impacts of modernization on Iranian family (Persian)]. Journal of Strategy for Culture, 8(29), 61-91. http://www.jsfc.ir/article_15066.html
Salter, A. J., & Martin, B. R. (2001). The economic benefits of publicly funded basic research: A critical review. Research Policy, 30(3), 509-32. [DOI:10.1016/S0048-7333(00)00091-3]
Salter, A., D’Este, P., Pavitt, K., Scott, A., Martin, B., & Geuna, A., et al. (2000). Talent, not technology: The impact of publicly funded research on innovation in the UK. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/246978209
Sandelowski, M., & Barroso, J. (2007). Handbook for synthesizing qualitative research. New York: Springer Publishing Company, Inc. https://books.google.com/books?id=0I6KBQAAQBAJ&dq
Schartinger, D., Rammer, Ch., Fischer, M. M., & Fröhlich, J. (2002). Knowledge interactions between universities and industry in Austria: Sectoral patterns and determinants. Research Policy, 31(3), 303-28. [DOI:10.1016/S0048-7333(01)00111-1]
Shahsavari, A., Alamolhoda, J., Zaker Salehi, G. R., & Khorasani, A. (2020). [The second academic revolution and the emergence of the entrepreneurial university; realistic readings of capacities and constraints (Persian)]. Journal of Strategy for Culture, 13(49), 77-115. http://www.jsfc.ir/article_101241.html
Shinn, T. (2002). The triple helix and new production of knowledge: Prepackaged thinking on science and technology. Social Studies of Science, 32(4), 599-614. [DO:10.1177/0306312702032004004]
Supreme Council of the Cultural Revolution. (2016). [Regulations “promotion of faculty members of governmental and non-governmental institutions of higher education, research and technology” (Persian)]. Retrieved from https://sccr.ir/pro/2093/
Van Looy, B., Ranga, M., Callaert, J., Debackere, K., & Zimmermann, E. (2004). Combining entrepreneurial and scientific performance in academia: Towards a compounded and reciprocal Matthew-effect? Research Policy, 33(3), 425-41. [DOI:10.1016/j.respol.2003.09.004]