استخراج ویژگی‌های اصلی نظام ملی نوآوری ایران از طریق ترکیب نظام‌مند تحقیقات

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه سیاست علم، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران.

2 دکتری، پژوهشگر مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران

چکیده

نظام ملی نوآوری به عنوان رویکرد سیستمی به نوآوری، دربرگیرنده عناصر و ارتباطاتی است که در جهت تولید، انتشار و استفاده از دانش جدید و سودمند از نظر اقتصادی، با یکدیگر در تعاملند و در درون مرزهای یک کشور عمل می‌کنند. رویکرد نظام ملی نوآوری، که نهادها و کارکردهای مختلف دخیل در توسعه علمی و فناورانه کشورها را در بردارد، یکی از رویکردهای مناسب برای تحلیل وضعیت علم، فناوری و نوآوری و ارائه سیاست‌ها و راهکارهای همه جانبه برای تقویت نوآوری در کشور است. هدف پژوهش حاضر استخراج ویژگی‌های اصلی نظام ملی نوآوری ایران است که جهت دست‌یابی به آن از رویکرد ترکیب نظام‌مند تحقیقات استفاده می‌شود. نتایج حاکی از آن است که ضعف در سیاستگذاری، سیستم نظارت و ارزیابی از سیاستگذاری تا اجرا‌، حکمرانی نظام ملی نوآوری کشور، تسهیل و جهت‌دهی تحقیقات و فعالیت‌های نوآوری، تحقیق و توسعه، کارآفرینی، توسعه نیروی انسانی، انتشار فناوری، تسهیل، هدایت و تامین مالی فعالیت‌های تحقیق و توسعه و شکاف در بین بازیگران نظام ملی نوآوری از جمله ویژگی‌های منفی نظام ملی نوآوری ایران بود. و ویژگی‌های مثبت نظام ملی نوآوری ایران نیز شامل توسعه کمی (توسعه دانشگاهی، توسعه نیروی انسانی، تحقیقات توسعه‌ای و کاربردی و پژوهشگران جوان و مستعد) می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اسدی، ر.، رزقی شیرسوار، ه.، سادات موسوی، س.، و عالی فرجا، س. (1396). ارزیابی نظام ملی نوآوری در حوزه مدیریت شهری در کلانشهر تهران و ارائه مدل مناسب. نگرش های نو در جغرافیای انسانی، 9(3)، 246-223.
انصاری، ر.، و طیبی، ح. ر. (1392). بررسی و تبیین سازمان های پژوهش و فناوری در نظام ملی نوآوری ایران-مورد مطالعه: جهاد دانشگاهی. پارک های علم و فناوری و مراکز رشد، 10(37)، 13-21.
باقری نژاد، ج.، کسرایی، ا. ر.، و فرشاد، ه. (1395). شناسایی و تحلیل مشکلات سیستمی در نظام نوآوری ملی. نوآوری و ارزش آفرینی، 5(10)، 1-24.
بداقی، غ. ر. (1389). نظام ملی نوآوری به عنوان چارچوبی برای تحلیل نوآوری. ارائه شده در چهارمین کنفرانش مدیریت تکنولوژی، تهران، ایران، 18-17 آبان 1389.
تقوی، م.، و پاکزاد، م. (1386). نقش و کارکرد دانشگاه ها در نظام ملی نوآوری. مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، 11(4)، 38-19.
حاجی حسینی، ح.، محمدی، م.،  عباسی، ف.، و الیاسی، م. (1390). تحلیل حکمران نظام نوآوری ایران بر پایه چرخه سیاستگذاری نوآوری. سیاست علم و فناوری، 4(1)، 48-33.
حقی، س. ر.، و صباحی، ا. (1393). بررسی تعاملات دانشگاه، صنعت و دولت به عنوان ارکان اصلی نظام نوآوری کشور(مورد مطالعه: استان خراسان رضوی). نوآوری و ارزش آفرینی، 3(6)، 13-24.
حیدری، ح. (1386). نظام ملی نوآوری به عنوان چارچوبی برای تحلیل نوآوری: رویکرد نظری. پژوهش های اقتصادی ایران،  9(33)، 163-129.
رادفر، ر.، و خمسه، ع. (1387). نقش دولت، دانشگاه و صنعت در تقویت نوآوری و نظام ملی نوآوری در ایران. پارک های علم و فناوری و مراکز رشد، 4(15)، 34-29.
سلطانی، ب.، حاجی حسینی، ح.، آراستی، م. ر.، قاضی نوری، س.س.، رضوی، م. ر.، شفیعا، م. ع.، و دیگران. (1396). مروری بر چالش های نظام ملی نوآوری ایران و ارائه سیاست ها و راهکارهایی برای بهبود آن. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 7(23)، 185-198.
عبدی، ن.، و فاتحی، ب. (1391). تحلیلی بر نظام ملی نوآوری در ایران. ارائه شده در چهارمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت نوآوری، تهران، ایران، 8-7 خرداد 1391.
قاضی نوری، س. س.، افشاری فرد، م.، الهی، ش.، و سلطانی، ب. (1397). ارزیابی روابط میان نهادی در نظام ملی نوآوری ایران: مطالعه 8 موردی. سیاستگذاری عمومی، 4(1)، 9-35.
قاضی نوری، س. س.، و قاضی نوری، س. س. (1387). استخراج راهکارهای اصلاح نظام ملی نوآوری ایران با تکیه بر مطالعه تطبیقی کشورهای منتخب. سیاست علم و فناوری، 1(1)، 80-64.
کریمی، م. (1396). بررسی نقش مراکز علم و فناوری در توسعه صنعت نفت با تمرکز بر ادبیات نظام ملی نوآوری. اکتشاف و تولید نفت و گاز، 96(147)، 12-9.
مرادی پور، ح.، حاجیانی، ا.، و خلیفه سلطانی، ح. (1396). رهیافتی به پیامدهای سیاستگذاری علم و فناوری در ایران بر اساس تحلیل اسناد بالادستی. پژوهش در نظام های آموزشی، 11(37)، 178-151.
منطقی، م.؛ حسنی، ع.، و بوشهری، ع. (1388). شناسایی چالش های سیاستگذاری در نظام ملی نوآوری ایران. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 2(3)، 101-78.
نوروزی، ع.، طباطبائیان، س. ح.، و قاضی نوری، س. س.  (1395). ارزیابی تاثیر کارکردهای نهادهای میانجی در رفع ضعف های نظام ملی نوآوری ایران. سیاست علم و فناوری، 8(1)، 26-15.
هداوند، م.، فاتح راد، م.، و طباطبائیان، س. ح. (1395). تحلیل فرایند سیاستگذاری در نظام ملی نوآوری ایران با استفاده از چارچوب نگاشت نهادی. سیاست های راهبردی و کلان، 4(16)، 18-1.
References
Abdi, N., & Fathi, B. (2012). [An analysis of the national innovation system in Iran (Persian)]. Paper presented at the 4th National Conference on Engineering and Innovation Management, Tehran, Iran, 27-28 May 2012.
Alexander, C., & Magipervas, A. (2015). Features of the advancement of science as an integral part of the national innovation system in modern Russia. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 166, 480-487.
Ansari, R., & Tabibi, H. R. (2014). [Investigation of the research and technology organizations (rtos) in Iran’s innovation system: Case study: The Academic Center For Education, Culture And Research (ACECR) (Persian)]. Roshd-E-Fanavari, 10(37), 13-21.
Asadi, R., Rezghi Shirsavar, H., Sadat Mousavi, S., & Aalifarja, S. (2017). [Evaluation of the national innovation system in the field of urban management in the metropolis of Tehran and presenting an appropriate model (Persian)]. Journal of Human, 9(3), 223-246.
Bagherinejad, J., Kasraee, H. R., & Farshad, H. (2017). [Identification and analysis on systemic failures of iranian national innovation system (Persian)]. Journal of Innovation And Enterpreneurship, 5(10), 1-24. http://journalie.ir/fa/Article/551
Bergek, A., Jacobsson, S., Carlsson, B., Lindmark, S., & Rickne, A. (2008). Analyzing the functional dynamics of technological innovation systems: A scheme of analysis. Research policy, 37(3), 407-429.‏ [DOI:10.1016/j.respol.2007.12.003]
Bodaghi, G. H. R. (2010). [National innovation system as a framework for innovation analysis (Persian)]. Paper presented at the fourth technology management conference, Tehran, Iran, 8-9 November 2010. https://www.civilica.com/Paper-MTIC04-MTIC04_161.html
Edquist, C. (1997). Systems of innovation: Technologies, institutions, and organizations. London: Routledge. https://charlesedquist.com/books/systems-of-innovation-technologies-institutions-and-organizations/
Edquist, C. (2002). The Globalizing learning economy. In: Archibugi, D., & Lundvall, B. Å. (Eds), The Globalizing Learning Economy (pp. 219-238). Oxford: Oxford Scholarship Online. [DOI: 10.1093/0199258171.001.0001]
Freeman, R. A. M., Freeman, C., & Freeman, S. (1987). Technology, policy, and economic performance: lessons from Japan. Research Policy. UK: Pinter Publishers.
Ghazinoory, S., & Ghazinoory, S. (2008). [Extracting strategies for modification of the national innovation system of iran based on a comparative study (Persian)]. Journal of Science & Technology Policy, 1(1), 64-80. http://jstp.nrisp.ac.ir/article_12744.html
Ghazinoory, S., Afshari-Mofrad M., Elahi, S. H., & Soltani, B. (2018). [A typology of institutions and strategies for improving their performance: The case of Iran’s national innovation system (Persian)]. Journal of Public Policy, 4(1), 9-35. [DOI:10.22059/ppolicy.2018.66847]
Glass, G. V. (1976). Primary, secondary, and meta-analysis of research. Educational Researcher. 5(10), 3-8.‏ [DOI:10.2307/1174772]
Guilong, S. (2015). American innovation system: Framework,features and experiences. Journal of Social Science, (8), 1. http://en.cnki.com.cn/Article_en/CJFDTotal-SHKX201508001.htm
Haghi, S. R., & Sabahi, A. (2015). [Investigating the interactions between university, industry and government as the main pillars of the country’s innovation system (Case study: Khorasan Razavi province) (Persian)]. Journal of Innovation and Enterpreneurship, 3(6), 13-24. http://innovation.saminatech.ir/Article/13941107154049940
Haji-Hosseini, H., Mohammadi, M., Abbasi, F., & Elyasi, M. (2011). [Analysis of iranian innovation system’s governance based on innovation policy making cycle (Persian)]. Journal of Science & Technology Policy, 4(10), 33-48. http://jstp.nrisp.ac.ir/article_13653.html
Hamidi, S., & Benabdeljalil, N. (2013). National innovation systems: The Moroccan case. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 75, 119-128. [DOI:10.1016/j.sbspro.2013.04.014]
Heidari, H. (2008). [National innovation system as a framework for innovation analysis: Theoretical approach (Persian)]. Iranian Journal of Economic Research, 9(33), 129-163. http://ijer.atu.ac.ir/article_3621.html
Hekkert, M. P., & Negro, S. O. (2009). Functions of innovation systems as a framework to understand sustainable technological change: Empirical evidence for earlier claims. Technological forecasting and social change, 76(4), 584-594.‏ https://ideas.repec.org/p/uis/wpaper/0810.html
Hermans, F., Geerling-Eiff, F., Potters, J., & Klerkx, L. (2019). Public-private partnerships as systemic agricultural innovation policy instruments-Assessing their contribution to innovation system function dynamics. NJAS-Wageningen Journal of Life Sciences, 88, 76-95.‏ [DOI:10.1016/j.njas.2018.10.001]
Hodavand, M., Fateh Rad, M., Tabatabaeian, S., H. (2017). [Process Analyze of Policy-Making in Iran’s National Innovation System (An Institutional Mapping Framework) (Persian)]. Journal of the Macro and Strategic Policies, 4(16), 1-18. http://www.jmsp.ir/article_40572.html
Karimi, M. (2017). [Investigating the role of science and technology centers in the development of the oil industry with a focus on the literature of the national innovation system (Persian)]. Journal of Exploration & Production Oil & Gas, 69(147), 9-12. https://www.magiran.com/paper/1749609
Kayal, A. A. (2008). National innovation systems a proposed framework for developing countries. International Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 8(1), 74-86. [DOI:10.1504/IJEIM.2008.018615]
Klerkx, L., & Leeuwis, C. (2009). Establishment and embedding of innovation brokers at different innovation system levels: Insights from the Dutch agricultural sector. Technological Forecasting and Social Change, 76(6), 849-860.‏ [DOI:10.1016/j.techfore.2008.10.001]
Liu, T. H. (2018). The philosophical views of national innovation system: The LED industry in Taiwan. Asia Pacific Management Review, 24(4), 291-297. [DOI:10.1016/j.apmrv.2018.10.003]
Lu, W. M., Kweh, Q. L., & Huang, C. L. (2014). Intellectual capital and national innovation systems performance. Knowledge-Based Systems, 71, 201-210.‏ [DOI:10.1016/j.knosys.2014.08.001]
Lundvall, B. Å. (1999). National business systems and national systems of innovation. International Studies of Management & Organization, 29(2), 60-77.‏  [DOI:10.1080/00208825.1999.11656763]
Lundvall, B. Å. (2007). National innovation systems-analytical concept and Development tool. Industry and Innovation, 14(1), 95-119. [DOI: 10.1080/13662710601130863]
Lundvall, B. Å. (Ed.). (1992). National systems of innovation: Toward a theory of innovation and interactive learning. (Vol. 2). New York: Anthem Press.‏ https://books.google.com/books/about/National_Systems_of_Innovation.html?id=iDXGwacw-4oC
Lundvall, B. A., & Christensen, J. L. (2003). Broadening the analysis of innovation systems–competition, organisational change and employment dynamics in the danish system. In: Conceicao P., Heitor, M. V., & Lundvall, B. Å. (Eds.), Innovation, Competence Building and Social Cohesion in Europe. Towards a Learning Society (pp. 144-179). Cheltenham UK: Edward Elgar. https://www.forskningsdatabasen.dk/en/catalog/2389367276
Lundvall, BA. (1988). Innovation as an interactive process: From user-producer interactions to the national system of innovation. In: Dosi, G., & Soete, Luc (Eds.), Technical Change and Economic Theory (pp. 309-398). London: Burns & Oates. https://vbn.aau.dk/en/publications/innovation-as-an-interactive-process-from-user-producer-interacti-2
Manteghi, M., Hasani, A., & Boushehri, A. (2010). [Identifying policy challenges in Iran’s national innovation system (Persian)]. Policy of Science and Technology, 7(3), 87-102. https://b2n.ir/992720
Martin, B. R. (2016). Twenty challenges for innovation studies. Science and Public Policy, 43(3), 432-450.‏ [DOI:10.1093/scipol/scv077]
Moradipour, H., Hajiani, E., &  Khalifeh Soltani, H. (2017). [Approach to the results of science and technology policy in iran, based on the analysis of upstream documents (Persian)]. Journal of Research in Educational System,  11(37), 151-178. [DOI:10.22034/JIERA.2017.57770]
Nelson, R. R. (1988). Institutional supporting technical change in the United States. Technical change and economic theory, 312-329.‏
Niosi, J. (2002). National systems of innovations are “x-efficient”(and x-effective): Why some are slow learners. Research policy, 31(2), 291-302.‏ http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.705.6542&rep=rep1&type=pdf
Norouzi, E., Tabatabaeeian, S. H., Ghazinoori, S. S. (2016). [Assessing the effect of intermediary institutions in addressing the weaknesses of the NIS functions of Iran (Persian)]. Journal of Science & Technology Policy, 8(1), 15-26.  http://jstp.nrisp.ac.ir/article_12945.html
Radfar, R., & Khamseh, A. (2008). [The role of government, university and industry in national innovation system in Iran (Persian)]. Roshd-E-Fanavari, 4(15), 29-34. http://www.roshdefanavari.ir/Article/13930609123341842
Sandelowski, M. (2004). Qualitative meta-analysis. In: Lewis-Beck, M. S., Bryman, A., & Futing Liao, T. The SAGE Encyclopedia of Social Science Research Methods, (pp. 892-893). http://sk.sagepub.com/reference/socialscience/n782.xml
Schumpeter, J. A. (1939). Business cycles: A theoretical, historical, and statistical analysis of the capitalist process. New York: McGraw-Hill.
Slavin, R. E. (1986). Best-evidence synthesis: An alternative to meta-analytic and traditional reviews. Educational Researcher, 15(9), 5-11. [DOI:10.3102/0013189X015009005]
Smith, A., & Stewart, D. (1963). An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations (Vol. 1). Ill, Homewood: Irwin. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1002/9780470755679#page=16
Soltani, B., Hajihoseini, H., Arasti, M. R., Ghazinoory, S., Rzavi, M. R., & Shafiaa, M. A., et al. (2017). [A review on Iran’s NIS challenges & proposing policies and initiatives for improvement (Persian)]. Journal of Strategic Studies of Public Policy, 7(23), 185-198. http://sspp.iranjournals.ir/article_26808.html
Suri, H., & Clarke, D. (1999). Revisiting methods of literature synthesis. Sociology. 140833692. https://www.semanticscholar.org/paper/Revisiting-Methods-of-Literature-Synthesis.-Suri-Clarke/340b25a9c2116ee833248d19ae0180856d1718de
Taghavi, M., & Pakzad, M. (2007). [The role and function of universities in the national innovation system (Persian)]. Irainian Journal of The Knowledge Studies in The Islamic University. 11(4), 19-38. http://ensani.ir/fa/article/182186
Timulak, L. (2009), Meta-analysis of qualitative studies: A tool for reviewing qualitative research findings in psychotherapy. Psychotherapy Research Methods, 19(4-5):591-600. [DOI:10.1080/10503300802477989]
Zarafshan, A. (2007). Development and dissemination of educational innovations magazines