بررسی اقدامات حمایتی از کارآفرینی در دانشگاه‌های منتخب جهان و تحلیل گزینه های حمایتی در دانشگاه‌های ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه مطالعات تطبیقی و نوآوری در آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران.

چکیده

کارآفرینی و اقداماتی که دانشگاه‌ها می‌توانند برای ارتقا و بهبود فعالیت‌های کارآفرینی و ارتباط با صنعت به انجام رسانند، از مباحث مهمی است که توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. مقاله حاضر کوشید ضمن کنکاش در تجارب دانشگاه‌های منتخب جهان در زمینه کارآفرینی، از طریق یک مطالعه پیمایشی گزینه‌های حمایتی از کارآفرینی در دانشگاه‌های ایران را براساس نظر خبرگان و صاحبنظران اولویت‌بندی کند. در بخش اول، تجارب هفت دانشگاه برتر در زمینه کارآفرینی مورد بررسی قرار گرفت. گردآوری داده‌ها با استفاده از اطلاعات موجود در سایت‌های رسمی و اسناد مربوطه صورت گرفت. در بخش دوم، از فرایند تحلیل سلسله‌‌مراتبی برای اولویت‌بندی گزینه‌ها بهره گرفته شد. یافته‌ها حاکی از آن بود که اقدامات حمایتی دانشگاه‌های مورد مطالعه به چهار گروه قابل دسته‌بندی است که عبارتند از: علمی-آموزشی، فرهنگی-تشویقی، حمایت مادی، و حمایت معنوی. نتایج تحلیل سلسله مراتبی نشان داد که در اقدامات حمایتی دانشگاه‌ها در زمینه کارآفرینی، معیار تحقق اهداف بالادستی با وزن نسبی 341/0 دارای برتری بیشتری نسبت به دیگر معیارهاست. همچنین، حمایت مادی بهترین گزینه حمایتی از کارآفرینی با وزن 284/0 شناخته شد. سایر گزینه-های حمایتی به ترتیب اولویت عبارت بودند از: علمی-آموزشی، حمایت معنوی، و فرهنگی-تشویقی.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


احمدی، ز. (1394). شناسایی عوامل موثر بر ارتباط دانشگاه و صنعت. نشریه صنعت و دانشگاه، 8(29-30)، 71-63.
آراستی، ز.، زارعی، ه.، و دیده‌ور، ف. (1392). بررسی سیاست‌های تنظیمی توسعه کارآفرینی اجتماعی با رویکرد تطبیقی. نشریه توسعه کارآفرینی، 6(2)، 214-195.
آراستی، ز.، قدوسی، س.، و باقری، ا. (1395). تأثیر آموزش کارآفرینی از طریق روش داستان‌سرایی بر نگرش کارآفرینانه دانش‌آموزان مقطع ابتدایی. نشریه توسعه کارآفرینی، 9(4)، 612-593.
اسعدی خلیلی، ن. خ.، و حق‌پرست، ف. (1392). مطالعه تطبیقی آموزش‌های کارآفرینی در ایران و سایر کشورها و ارائه راهکارهای موثر آموزش کارآفرینی به زنان سرپرست خانوار تحت پوشش سازمان بهزیستی. ماهنامه کار و جامعه، (162)، 56-44.
اکبری، م.، آهنگر سله بنی، ا.، هوشمندزاده، م.، و طهماسبی، ر. (1396). تأثیر تفاوت‌های جنسیتی در قصد و رفتار کارآفرینانه دانشجویان دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 19(73)، 65-45.
انتظاری، ی. (1395). طرح پژوهشی: ارزیابی اکوسیستم‌های کارآفرینی دانشگاه محور براساس الگوی مفهومی طراحی شده: مورد استان تهران. تهران: موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی.
پورشریعت، ع.، محجوب، ح.، و مصطفایی، م. (1395). بررسی وضعیت عوامل ساختاری و کارآفرینی دانشگاهی دانشگاه‌های ارتش (مطالعه موردی: دانشگاه هوائی شهید ستاری). فصلنامه علمی آموزش علوم دریایی، 3(7)، 43-31.
پورعزت، ع. ا.، قلی‌پور، آ.، و ندیرخانلو، س. (1389). تبیین موانع کارآفرینی دانشگاهی و تجاری‌سازی دانش در دانشگاه تهران. سیاست علم و فناوری، 2(4)، 77-65.
دهقان، ر.، طالبی، ک.، و عربیون، ا. (1391). پژوهشی پیرامون عوامل موثر بر نوآوری و کارآفرینی سازمانی در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور. مجله پیاورد سلامت، 6(1)، 33-22.
زالی، م. ر.، رجایی، س.، معزالدین، م. ح.، و قطبی، س. (1393). تأثیر توانمندی ‌‌روان‌شناختی بر ایفای نقش‌های کارآفرینی سازمانی در ایران و دانمارک (شواهدی مبتنی بر نتایج داده‌های دید‌بان جهانی 2011). نشریه توسعه کارآفرینی، 7(3)، 445-427.
شریف‌زاده، ا.، و عبدالله‌زاده، غ. ح. (1392). تحلیل سلسله‌مراتبی گزیدارهای آموزش کارآفرینی در آموزش عالی کشاورزی. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 44(1)، 107-95.
شریف زاده، م. ش.، و عبدالله‌زاده، غ. ح. (1393). تدوین نشانگرهای کارآفرینی دانشگاهی در آموزش عالی کشاورزی. نشریه توسعه کارآفرینی، 7(2)، 287-267.
شفیعی، م.، و موسوی، س. ع. (1392). تحلیل محتوای موانع، فرصت‌ها و راهکارهای توسعه ارتباط صنعت و دانشگاه در پانزده کنگره سه جانبه. نوآوری و ارزش‌آفرینی، 1(3)، 20-5.
شیری، حامد (1394). بررسی رابطه دانشگاه با صنعت و چالش‌های آن: پژوهشی کیفی در بین دانشجویان دانشگاه تهران. نشریه صنعت و دانشگاه، 8(30-29)، 10-1.
طهماسبی، ر.، اکبری، م.، هوشمندزاده، م.، و آهنگر سله‌بنی، ا. (1396). تأثیر آموزش‌های کارآفرینی بر رفتار کارآفرینانه دانشجویان حضوری و مجازی دانشکده کارآفرینی. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 19(75)، 128-103.
عربیون، ا.، عبدالله‌زاده، غ. ح.، شریف‌زاده، ا.، و محسنی، ا. (1389). شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های تعیین‌کننده کارآفرینی کسب‌وکارها. نشریه توسعه کارآفرینی، 3(2)، 97-65.
عزیزی، م. (1394). بررسی تحلیلی - مقایسه‌ای عملکرد مراکز کارآفرینی برتر دانشگاه‌های آمریکا و مراکز کارآفرینی دانشگاه‌های منتخب ایران. نوآوری و ارزش‌آفرینی، 4(8)، 32-21.
عزیزی، م.، و عزیزی، ا. (1395). نسل سوم دانشگاهی: تجربه‌های موفق دانشگاه‌های برتر در آموزش کارآفرینی با اتکا به منابع صنعت. نشریه صنعت و دانشگاه، 9(32-31)، 13-1.
فائض، ع.، و شهابی، ع. (1389). ارزیابی و اولویت‌بندی موانع ارتباط دانشگاه و صنعت (مطالعه موردی شهرستان سمنان). فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، 4(2)، 124-97.
فلاح‌حقیقی، ن.، رضوی، س. م.، رضوانفر، ا.، و کلانتری، خ. (1393). دیدگاه‌سنجی اعضای هیئت علمی درباره چالش‌های کارآفرین‌شدن دانشکده‌های کشاورزی ایران. نشریه مدیریت فرهنگ سازمانی، 12(2)، 343-325.
فهام، الهام و پرهیزکار، مرتضی. (1397). جایگاه توسعه کارآفرینی در سیاست‌ها و برنامه‌های ملی کشور. فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، 6(22)، 60-41.
محسنی، ع.، موسوی، س. ح.، و جمالی، م. (1392). نقش آموزش کارآفرینی در نگرش کارآفرینانه و باور خودکارامدی عمومی دانشجویان. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 19(3)، 80-63.
مستخدمین حسینی، حمید. (1394). مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی. ماهنامه کار و جامعه، (187)، 69-55.
میرترابی، م. س.، شفیعی، ف.، و رضوانفر، ا. (1392). به‌کارگیری منابع اطلاعاتی و کانال‌های ارتباطی در فرایند پذیرش مدیریت جامع پسماند روستایی. نشریه محیط زیست طبیعی، 66(3)، 339-329.
پرهیزکار، م.، و میرترابی، م. س. (1396). بررسی همسویی اسناد راهبردی دانشگاه صنعتی شریف با مدل مفهومی دانشگاه کارآفرین با توجه به رویکرد سیستمی. مقاله ارایه شده در کنفرانس کارآفرینی دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران، 21-22 آذر 1396.
نیک‌رفتار، ط.، و فرید، ح. (1394). عامل‌های درون‌سازمانی موثر بر توسعه کارآفرینی دانشگاهی در پردیس کشاورزی دانشگاه تهران. نشریه کارآفرینی در کشاورزی، 2(2)، 80-67.
یداللهی فارسی، ج.، زالی، م. ر.، و باقری‌فرد، س. م. (1390). شناسایی عوامل ساختاری موثر بر توسعه کارآفرینی دانشگاهی؛ مطالعه موردی دانشگاه جامع علمی-کاربردی. سیاست علم و فناوری، 4(1)، 33-17.
 
References
Ahmadi, Z. (2015). [Identify factors affecting university-industry relations (Persian)]. Journal of Industry and University, 8(29-30), 63-71. http://jiu.ir/en/Article/120
Akbari, M., Ahangar Selebenei, A., Hoshmandzadeh, M., & Tahmasebi, R. (2017). [The effect of gender differences in entrepreneurial intention of students: The case of faculty of entrepreneurship, Tehran University (Persian)]. Iranian Journal of Engineering Education, 19(73), 45-65. [DOI:10.22047/IJEE.2017.53216.1380]
Arabiun, A., Abdollahzadeh, G. H., Sharifzadeh, A, & Mohseni, A. (2010). [Identifying and prioritizing the components contributing the business entrepreneurship (Persian)]. Journal of Entrepreneurship Development, 3(2), 65-97. https://jed.ut.ac.ir/article_22823.html
Arasti, Z., Zarei, H., & Didehvar, F. (2013). [Review of regulatory policies for development of social entrepreneurship with a comparative approach (Persian)]. Journal of Entrepreneurship Development, 6(2), 195-214. [DOI:10.22059/JED.2013.36265]
Arasti, Z., Ghoddosi, S., & Bagheri, A. (2017). [The effect of entrepreneurship education by storytelling on entrepreneurial attitude of primary school students (Persian)]. Journal of Entrepreneurship Development, 9(4), 593-612. [DOI:10.22059/JED.2017.61547]
Asadi Khalili, N. Kh., & Haghparast, F. (2013). [A comparative study of entrepreneurship education in Iran and other countries and providing effective solutions for entrepreneurship education to women heads of households under the auspices of the welfare organization (Persian)]. Mahnameyeh Kar va Jame’e, (162), 44-56. http://ensani.ir/fa/article/download/356361
Azizi, M. (2015). [Comparative - analytical investigating of top US and Iran entrepreneurship centers performance (Persian)]. Innovation and Entrepreneurship, 4(8), 21-32. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=348089
Azizi, M., & Azizi, A. (2016). [Third generation universities: Top universities successful experiences on entrepreneurship education by industry sources (Persian)]. Journal of Industry and University, 9(31-32), 1-13. http://jiu.ir/en/Article/177
Bagheri, A. (2018). University students’ entrepreneurial intentions: Does education make a difference? In N. Faghih, & M. Zali, (Eds.), Entrepreneurship education and research in the Middle East and North Africa (MENA). Contributions to management science (pp. 131-154). Cham: Springer. [DOI:10.1007/978-3-319-90394-1_8]
Boore, J., & Porter, Sh. (2011). Education for entrepreneurship in nursing. Nurse Education Today, 31(2), 184-91. [DOI:10.1016/j.nedt.2010.05.016] [PMID]
Cotoi, E., Bodoasca, T., Catana, L., & Cotoi, I. (2011).Entrepreneurship European development strategy in the field of education. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 15, 3490-4. [DOI:10.1016/j.sbspro.2011.04.323]
Dehghan, R., Talebi, K., & Arabioun, A. (2012). [Organizational entrepreneurship and innovation at medical sciences universities of Iran (Persian)]. Journal of Payavard Salamat, 6(1), 22-33. http://payavard.tums.ac.ir/article-1-42-en.html
Entezari, Y. (2016). [Research project: Evaluation of university-based entrepreneurial ecosystems based on a designed conceptual model: The case of Tehran Province (Persian)]. Tehran: Institute for Research & Planning in Higher Education. https://irphe.ac.ir/content/82/
Faez, A., & Shahabi, A. (2010). [Evaluation and prioritization of relationship barriers between university and industry (Case study of Semnan city) (Persian)]. Quarterly Journal of Educational Leadership & Administration, 4(2), 97-124. http://edu.journals.iau-garmsar.ac.ir/article_538788.html
Faham, E., & Parhizkar, M. (2018). [The position of entrepreneurship development in national policies and programs in Iran (Persian)]. Quarterly Journal of the Macro and Strategic Policies, 6(22), 41-60. http://www.jmsp.ir/article_59873_en.html
Fallah Haghighi, N., Razavi, S. M., Rezvanfar, A., & Kalantari, Kh. (2014). [Evaluating faculty member’s attitudes regarding to entrepreneurship obstacles in agricultural faculties of Iran (Persian)]. Organizational Culture Management, 12(2), 325-43. [DOI:10.22059/JOMC.2014.51186]
Fayolle, A., & Gailly, B. (2008). From craft to science: Teaching models and learning processes in entrepreneurship education. Journal of European Industrial Training, 32(7), 569-93. [DOI:10.1108/03090590810899838]
Giuliani, E., & Arza, V. (2009). What drives the formation of ‘valuable’ university-industry linkages? Insights from the wine industry. Research Policy, 38(6), 906-21. [DOI:10.1016/j.respol.2009.02.006]
Hegarty, C., & Jones, C. (2008). Graduate entrepreneurship: More than child’s play. Education + Training, 50(7), 626-37. [DOI:10.1108/00400910810909072]
Hosseini, S. M. & Pouratashi, M. (2011). Entrepreneurial competencies of agricultural students: The influence of entrepreneurship courses. African Journal of Business Management, 5(6), 2159-63. https://academicjournals.org/article/article1380712984_Hosseini%20and%20Pouratashi.pdf
Isenberg, D. (2011). The entrepreneurship ecosystem strategy as a new paradigm for economic policy: Principles for cultivating entrepreneurship. Paper presented at the Institute of International and European Affairs, Dublin, Ireland, 12 May 2011. http://www.innovationamerica.us/images/stories/2011/The-entrepreneurship-ecosystem-strategy-for-economic-growth-policy-20110620183915.pdf
Ketikidis, P., Ververidis, Y., & Kefalas, P. (2012). An entrepreneurial model for internationalisation of higher education: The case of city college, an international faculty of The University of Sheffield. Paper presented at Conference on Entrepreneurial Universities, Monster, Germany, 25-27 April 2012. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2138296.
Lawton Smith, H., & Ho, K. (2006). Measuring the performance of Oxford University, Oxford Brookes University and the government laboratories’ spin-off companies. Research Policy, 35(10), 1554-68. [DOI:10.1016/j.respol.2006.09.022]
Lundqvist, M. A., & Williams Middleton, K. L. (2013). Academic entrepreneurship revisited - university scientists and venture creation. Journal of Small Business and Enterprise Development, 20(3), 603-17 [DOI:10.1108/JSBED-04-2013-0059]
Mirtorabi, M. S., Shafiee, F., & Rezvanfar, A. (2014). [Applying information resources and communication channels in adoption process of rural waste comprehensive management (Persian)]. Journal of Natural Environment, 66(3), 329-39. [DOI:10.22059/JNE.2013.36331]
Mohseni, A., Mousavi, S. H., & Jamali, M. (2013). [The role of entrepreneurship training on students’ entrepreneurial attitude and general self-efficiency beliefs (Persian)]. Quarterly Journal of Research and Planning in Higher Education, 19(3), 63-80. https://journal.irphe.ac.ir/article-1-2049-en.html
Mostakhdemin Hosseini, H. (2015). [Introduction to research methodology in humanities (Persian)]. Mahnameyeh Kar va Jame’eh, (187), 55-69. http://ensani.ir/fa/article/356481/
Nikraftar, T., & Farid, H. (2015). [Internal factors affecting the development of academic entrepreneurship at college of agriculture of Tehran University (Persian)]. Journal of Entrepreneurship in Agriculture, 2(2), 67-80. http://jead.gau.ac.ir/article_2630.html
Parhizkar, M., & Mirtorabi, M. S. (2017). [Investigating the alignment of strategic documents of Sharif University of Technology with the conceptual model of entrepreneurship university according to the systemic approach (Persian)]. Paper presented at Entrepreneurship Conference of Sharif University of Technology, Tehran, Iran, 12-13 December 2017. https://www.civilica.com/Paper-ENTCONF01-ENTCONF01_008.html
Pourezzat, A. A., Gholipour, A., & Nadirkhanlou, S. (2010). [Representating barriers to academic entrepreneurship and knowledge commercialization at University of Tehran (Persian)]. Journal of Science & Technology Policy, 2(4), 65-77. http://jstp.nrisp.ac.ir/article_12797_en.html
Pur Shariat, I., Mahjub, H., & Mostafaei, M. (2017). [Study of the status of structural factors and entrepreneurship at army universities (Case study: Shahid Satari Air Force Academy) (Persian)]. Journal of Research on Management of Teaching in Marine Sciences, 3(7), 31-43. http://rmt.iranjournals.ir/article_24922_en.html
Saaty, T. L. (1986). Axiomatic foundation of the analytic hierarchy process. Management Science, 32(7), 841-55. [DOI:10.1287/mnsc.32.7.841]
Salter, A., Bruneel, J., & D’Este, P. (2009). Investigating the factors that diminish the barriers to university-industry collaboration. Paper presented at the Summer Conference 2009 on CBS - Copenhagen Business School, Solbjerg Plads 3, DK2000 Frederiksberg, Denmark, 17-19 June 2009. https://digital.csic.es/bitstream/10261/108157/1/university-industry%20collaboration.pdf
Shafiee, M., & Mousavi, A. (2013). [Content analysis of barriers, opportunities and guidelines related to the development of university-industry cooperation in fifteen trilateral congresses (Persian)]. Innovation and Entrepreneurship, 1(3), 5-20. http://innovation.saminatech.ir/En-Article/1394103014297908
Sharifzadeh, A., & Abdollahzadeh, G. H. (2013). [Hierarchical analysis alternatives of entrepreneurship education in higher agricultural education (Persian)]. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 44(1), 95-107. [DOI:10.22059/IJAEDR.2013.36071]
Sharifzadeh, M. S., & Abdollahzadeh, G. H. (2014). [Formulating indicators of academic entrepreneurship in higher agricultural education (Persian)]. Journal of Entrepreneurship Development, 7(2), 267-87. [DOI:10.22059/JED.2014.52062]
Shiri, H. (2015). [The relation between university and industry and its challenges: A qualitative study among Tehran University students (Persian)]. Journal of Industry and University, 8(29-30), 1-10. http://jiu.ir/en/Article/114
Solomon, G. G., Duffy, S. & Tarabishy, A. (2002). The state of entrepreneurship education in the United States: A nationwide survey and analysis. International Journal of Entrepreneurship Education, 1(1), 65-86.
Sugawara, N., Yasui-Furukori, N., Sato, Y., Kishida, I., Yamashita, H., & Saito, M., et al. (2011). Comparison of prevalence of metabolic syndrome in hospital and community-based Japanese patients with schizophrenia. Annals of General Psychiatry, 10, 21. [DOI:10.1186/1744-859X-10-21] [PMID] [PMCID]
Tahmasebi, R., Akbari, M., Hoshmandzadeh, M., & Ahangar Selebeni, A. (2017). [The effects of entrepreneurial education on entrepreneurial behavior of students, the case of faculty of entrepreneurship (Persian)]. Iranian Journal of Engineering Education, 19(75), 103-28. [DOI:10.22047/IJEE.2017.72062.1433]
Van Looy, B., Ranga, M., Callaert, J., Debackere, K., & Zimmermann, E. (2004). Combining entrepreneurial and scientific performance in academia: Towards a compounded and reciprocal Matthew-effect? Research Policy, 33(3), 425-41. [DOI:10.1016/j.respol.2003.09.004]
Wong, J., Nakajima, Y., Westermann, S., Shang, Ch., Kang, J. S., & Goodner, C., et al. (2007). A protein interaction map of the mitotic spindle. Molecular Biology of the Cell, 18(10), 3800-9 [DOI:10.1091/mbc.e07-06-0536] [PMID] [PMCID]
Woolgar, L. (2007). New institutional policies for university-industry links in Japan. Research Policy, 36(8), 1261-74. [DOI:10.1016/j.respol.2007.04.010]
Yadollahi Farsi, J., Zali, M. R., & Bagherifard, S. M. (2011). [Recognizing affective structural factors on developing academic entrepreneurship; The case of University of Applied Science and Technology (Persian)]. Journal of Science & Technology Policy, 4(1), 17-33. http://jstp.nrisp.ac.ir/article_12833_en.html
Zali, M. R., Rajaie, S., Moezzoddin, M. H., & Ghotbi, S. (2014). [The effect of psychological empowerment on the corporate entrepreneurship in Iran and Denmark; based on 2011 GEM data (Persian)]. Journal of Entrepreneurship Development, 7(3), 427-45. [DOI:10.22059/JED.2014.52497]