اسلام گرایی در قرن بیستم: تداوم‌ها و گسست‌ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

یک قرن گذشته تا کنون، موج اسلام‌گرایی تاثیرات عمده‌ای بر معادلات منطقه‌ای و جهانی داشته است. به جرأت می‌توان گفت، مهمترین متغیر تاثیرگذار در خاورمیانه به عنوان بحران خیزترین منطقه جهان اسلام گرایی و پدیده‌های ناشی از آن است. اگر چه  اسلام گرایی را به هیچ وجه نمی‌توان پدیده‌ای یکدست درنظر گرفت، اما نقطه مشترک تمامی طیف‌ها و جریانات درونی آن، تلاش برای حل بحران‌های جهان اسلام با توسل به اسلام و عناصر زبانی حاصل از آن است. در این میان نوع، ماهیت و ساختار بحر‌ان‌ها بر نحوه مفصل‌بندی اسلام گرایان تاثیرات عمده ای گذارده، بطوری‌که می‌توان ادعا کرد با وجود آنکه سنّت اسلامی میان آنها مشترک است اما ساختار متفاوت باعث شکل‌گیری نقاط گسست، میان نسل‌های مختلف اسلام‌گرایی شده است.
در این مقاله بر آنیم تا نشان دهیم چه نقاط شباهت و گسستی میان بنیادگرایی کلاسیک با اسلام گرایی مدرن وجود دارد، و دلایل شکل‌گیری این گسست‌ها چه بوده است؟
مقاله استدلال می‌کند که ساختار شکل‌گیری اسلام‌گرایی مدرن عامل اصلی گسست میان اسلام گرایی مدرن با بنیادگرایی کلاسیک است.
در نهایت با مطرح کردن مطالعه‌ی موردی گروه" المهاجرون" الگوی رفتاری یکی از گروه‌های اسلام‌گرا مبتنی بر عقلانیت غیر متعارف، توضیح داده خواهد شد.
 

کلیدواژه‌ها


سعید،بابی(2004). هراس بنیادین: اروپا مداری و ظهور اسلام گرایی (مترجم: غلامرضا جمشیدیها و موسی عنبری،(1379). تهران: دانشگاه تهران، موسسه انتشارات و چاپ.

فرحی،داوود(1384). اسلام و حقوق بشر: گزارشی نشانه شناختی در مجموعه مقالات سمینار بین المللی اسلام و حقوق بشر، قم

کدی،نیکی(1369). ریشه های انقلاب ایران (مترجم:عبدالرحیم گواهی، ، تهران : قلم.

کلانتری، عبدی(1387). ناکامی لیبرالیسم سیاسی در جهان اسلام، قابل دسترسی در www.Nilgoon.org

موثقی،سید احمد (1381). جنبشهای اسلامی معاصر، تهران: انتشارات سمت.

 

منابع انگلیسی

Alexander,Christopher (2000))"opportunities, orgnizations, and Ideas: Islamism and Workers in Tunisia and Algeria "International Journal of Middle East Studies, Volume 32, Issue 04, pp 465-490

Al-Muhajiroun (2003)"Fight the Invaders VS. stop the war " press release

Al-Muhajiroun(no date)The Administration of Al-Muhajiroun,

al-zayyat, montasser(2004)"the Road to Al – Qaeda : The Stony of bin Laden's Right-Hand Man " Translated: Ahmad Fekry, London : Pluto press

Amin,Samir (2001)"political Islam" covert Action Quarterly,No.71

Astrid Clark,Janine and Schwedler,Jillian (2003) "Who open the Window? Women’s, Activism in Islamist parties "Comparative politics, Vol. 35, No. 3, pp. 293-312

Bakri Mohammed,Omar(no date)"Jihad: The Method for the Khilafah? London: MNA Publications

Black,Anthony (2001)"The history of Islamic political Thought From prophet To the present" Edinburgh university press

Daftary,Farhad (1996) " Diversity in Islam: Communities of Interpretation " Azam A.Naji (ed) "the Muslim Almanac "Detroit : MI : Gale Research

El–Said,Sabah(1998) "Between Pragmatism and Ideology: the Muslim Brotherhood in Jordan "policy, paper, No.3,Washington D.C: the Washington institute for Near East policy

Esposito,John L.(no date) "Claiming the Center: political Islam in Transition" Harvard University Review, volume XIX. Issue 2,Retrieved from: http://www.unaoc.org/repository/Esposito_Political_Islam.pdf

Euben, Roxanne l (1999) "Enemy in the mirror: Islamic Fundamentalism and the limits of modern Rationalism" Princeton, NJ : Princeton University press

Hillenbrand,Carole (2000)"The Crusades : Islamic perspectives" New York : Edinburgh university press

Kirmanj,Sherko(2008)"the Relationship Between Traditional And Contemporary Islamist Political Taught" Middle East Review of International Affairs,vol.12.No.1 match

Lambton,A.k.s (1981) " State and Government In Medieval Islam: An Introduction to The Study of Islamic political Thinking" Oxford university

Martin,Kramer (1999) ''Islam's Sober Millennium'' Jerusalem post

Mawdudi ,Sayyid Abul A'la(2000) " Political Theory of Islam" In Mansoor Moaddle and Kamran Talattof (ed) " Contemporary Debates In Islam: An Anthology of Modernist and Fundamentalist thought" Ny: ST,Martin's press

Mawdudi,Sayyid Abul A'la(1969)"The Islamic Law and Constitution"Lahore: Islamic Publication

Mohammad,Ayoob (2004)" Turkey's Multiple paradoxes" orbis ,Vo148,summer

Nazi,Aubi(1991)" political Islam: Religion and politics in the Arab world " London: Routledge

Qutb,Sayyid(1998) "Milestones"New Delhi : Islamic Book Services

Rosenthal,Erwin I . J (1962)" political thought in Medieval Islam: An Introductory outline " Cambridge: Cambridge university press

Sharia court of the UK (Al- Muhajiroun organization headed by Omar Bakri ) "Fatwa against the Illegitimate State of Israe"Case no.Israel/M/F50,October2,2000

skocpol,Theda(1982) " Rentier State and Shia Islam in the Iranian Revolution" Theory and society, Vol 11, No 3

Tibi,Bassam (2002)"The Challenge of the Fundamentalism : political Islam and The New world disorder" University of California press

Turner,Bryan S. (2003) "Class, Generation and Islamism: Toward a global sociology of  political Islam" British Journal of Sociology , Vol. 54.No.1

Wiktorowicz,Quintan, kaltenthaler karl(2006) " The Rationality of Radical Islam" political Science Quarterly, New York: Summer,Vol,121

Wiltfong, Gregory L. and Mc adam,doug (1991)"The Costs and Risks of Social Activism: A Study of Sanctuary movement Activism "Social Force, Vol. 69, No. 4, pp. 987-1010