الزامات حقوقی امنیت انرژی با تأکید بر مخاطرات زیست محیطی در صنعت نفت و گاز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران؛ معاون حقوقی سابق ریاست جمهوری اسلامی ایران

2 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

حکمرانی بهینه با رویکرد تأمین امنیتِ بلندمدت انرژی و ملاحظات زیست‌محیطی جهت برقراری تعادل و توازن میان منافع اقتصادی پروژه‌ها و دغدغه‌های زیست‌محیطی نیاز به تعامل و سازگاری دارند. به‌دلیل ماهیت فراملی مخاطرات زیست‌محیطی قراردادهای صنعت نفت و گاز، مسئولیت پیمانکاران و شرکت‌های فراملی باید توسط نظام مسئولیت اجتماعی، استانداردهای صنعتی و زیست‌محیطی بین‌المللی نظارت شود. همچنین سیاست‌گذاران حوزة امنیت انرژی باید مخاطرات زیست‌محیطی پروژه‌های مرتبط با انرژی را به عنوان جدیدترین بعد امنیت انرژی مورد ارزیابی و کنترل قرار دهند. از طرفی، مسئولیت اجتماعی و شهروندی جهانیِ شرکت‌ها در چند دهة اخیر به موضوع غالب و مسلط حوزة حقوقی و مدیریت شرکت‌ها تبدیل شده است و شرکت‌های نفتی معتبر جهانی مسئولیت در برابر اجتماع و لزوم همکاری با هنجارها و ارزش‌های کشور میزبان را جزئی از استراتژی‌های کلان خود می‌بینند. مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها در روند تکامل و جهانی‌شدن به سمت حقوقِ الزام‌آور در حال حرکت است؛ به طوری‌که انتظار می‌رود در آیندة نزدیک بسیاری از زمینه‌های دیگر را تحت نظارت خود قرار دهد و حتی معاهدات بین‌المللی بیشتری در این حوزه تدوین شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


استقامت، فاطمه. 1386. اوپک. تهران: وزارت امور خارجه.

امور محیط زیست حوزة معاونت برنامه‌ریزی وزارت نفت. 1380. «ارزیابی اثرات زیست‌محیطی، نفت و محیط زیست». تهران: روابط عمومی ‌شرکت ملی نفت ایران.

امین‌زاده، الهام. 1395. در: همایش مسئولیت اجتماعی شرکت؛ مسئولیت اجتماعی صنعت نفت. (۲۸ اردیبهشت). تهران: پژوهشگاه صنعت نفت.

حاتمی، علی و اسماعیل کریمیان. 1393. «حقوق سرمایه‌گذاری خارجی در پرتو قانون و قراردادهای سرمایه گذاری». تهران: تیسا.

حشمت زاده، محمد باقر.1379.  ایران و نفت. تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.

طالبیان، سید امیر، محمد فاضلی و عقیل دغاقله. 1387.  «تحلیل تأثیر اجتماعی توسعة صنعتی در منطقة عسلویه». فصلنامة علوم اجتماعی. شمارة 33 (شهریور). صص 75-55..

فاضلی، محمد. 1389.  ارزیابی تأثیرات اجتماعی. تهران: جامعه‌شناسان.

مرادی، حسن. 1392. حقوق محیط زیست بین الملل. ج اول. تهران: میزان.

مصفا، نسرین و حیدرعلی مسعودی. 1389. «تحول مسئولیت شرکت‌های چندملیتی». سیاست: مجلة دانشکدة حقوق و علوم سیاسی. دورة 40. شمارة 4  (زمستان). صص 287-273

 

Read,  Alan. 2000. "To be or Not to Be: the Forum Non Convenient Performance Acted out  on Anglo-American Courtroom Stages", Int'l & Comp.

Andre, Pierre, Enserink , Bert, Connor, Desmond and Croal, Peter .2006. "Public Participation International Best Practice Principles", International Association for Impact Assessment, Special Publication Series, No 4.

Beth Stephens. 2001. "Corporate Liability: Enforcing Human Rights through Domestic litigation".

Case C-513/99, Concordia Bus Finland Oy Ab v. HelsinginKaupunki. 2002. ECR I-7213. P 64.

Centre for Economic and Social Rights .1994. "Rights Violations in the Equadorian Amazon: The Human Consequenses of Oil Development",Health and Human Rights.Vol 1. No 1.

Commission Communication on the Community law Applicable to Public Procurement and the Possibilities for Integrating Social Concerns Considerations into Public Procurement, COM. 2001. 566 final, 15 October 2001.

Daniel J. Dorward. 2004. "The Forum Non Convenient Doctrine and the Judicial Protection of   Multinational Corporation from Forum Shopping Plaintiffs".

Eveje, Gabriel .2006. "Environmental Costs and Responsibilities Resulting from Oil Exploitation in Developing Countries: The Case of Niger Delta of Nigeria", Journal of Business Ethics, Vol  69. No 1.

Gramling , Bob & Brabant, Sarah .1986. "Boomtowns and Offshore Energy Impact Assessment: The Development of a Comprehensive Model", Sociological Perspectives,Vol 29. No 2.

Henrik S. 2009. Managing Hazardous Chemicals: Longer-Range Challenges, Boston University.

http:/Unctad.org/en/Publications Library/wir. 2016-en.pdf

Lambooy T. 2014. "Legal Aspects of Corporate Social Responsibility", Utrecht Journal of International and European Law.

Monshipouri, Mahmood ,Claude E. Welch, Jr. & Evan T. Kennedy. 2003. ,"Multinational Corporations and the Ethics of Global Responsibility: Problems and  Possibilities". Human Rights Quarterly. Vol  25.

Muchlinski Peter. 2008. "Multinational Enterprises and law", Blackwell publishers Ltd., London.

Myfanwy Badge Transboundary Accountability for Transnational Corporations: Using Private Civil Claims. 2006. (London, Chatham Hause Working paper, p. 23, March). available at: http://www.chathamhouse.org.UK/ pdf/research/il/ILP-TNC.pdf.

New Issue of Transnational Corporations Journal, Published; http://www.un.org/press/en/2005/tad2004.doc.html

O'Brien, Robert; Williams, Marc. 2004. "Global Political Economy : Evolution and Dynamics", New York : Palgrave McMillan; Ratner, Steven .2002. "Corporation and Human Rights: A Theory of Legal Responsibility", Yale Law Journal . Vol 111. No 443.

On The Definition of Transnational Corporations in a UN Code of Conduct;Gerd Schetting . 1980. Bonn; ENTERECONEMICS ( March/April )

Philip I. Blumberg. 1993. "The Multinational Challenge to Corporation Law: the Search for A New Corporate Personality". Oxford University Press.

Powell, S.J. .2004.  "The Place of Human Rights Law in World Trade Organization Rules", Florida Journal of International Law. No 16.

Private Civil Claims. 2006. (London, Chatham Hause Working paper, March). available at: http://www.chathamhouse.org.UK/ pdf/research/il/ILP-TNC.pdf.

 Rabinson, Mary .2002. "Ethics, Human Rights and Globalization.” lecture presented at the University of Tubingen. Germany (Monday, 21, January)

Robertson B. .2010. Transnational Litigation and Institutional Choice, Boston College Law Review, Vol 51.

Safavi-nejad , Tagi ; Dunning , John .2008. The UN and Transnational Corporations: From Code of Conduct to Global Compact; United Nation Intellectual History Project Series.

Skare, M., & Golja, T.  .2014. The impact of government CSR supporting policies on economic growth. Journal of Policy Modeling. 36.

Tienhaara, Kyla  .2010. "Foreign Investment Contracts in the Oil & Gas Sectors:  A Survey of Environmentally Relavant Clauses", Sustainable Development Law and Policy, Vol 11. No 3.

United Nations Intellectual History Project; Ralph Bunche Institute for International Studies. July 2009. Briefing Note Number 17 .

Whitehouse, Lisa .2003. "Corporate Social Responsibility , Corporate Citizenship and the Global Compact: A New Approach to Regulating Corporate Social Power?" ,Global Social Policy. No 3.

William C.  Lyons .1996. "Standard Handbook of Petroleum, Natural Gas Engendering". Vol 1. Houston,Texas: Gulf Publishing Company. available at:

  www.weltethos.org/pdf_dat/rob_eng.pdf.

Zerk, Jenifer A. .2006. "Multinationals and Corporate Social Responsibility, Limitations and Opportunities in International law". Cambridge University Press.